T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/23
KARAR NO : 2017/24
KARAR TR : 10.04.2017
ÖZET: 2247 sayılı Kanunun 14. ve 19. maddelerinde öngörülen görev uyuşmazlıkları-nın oluşabilmesi için ortada farklı görev alanındaki mahkemelerin mevcudiyeti şart olup; davanın somutunda olduğu gibi askeri ve adli yargı yerleri savcılıkları bakımından görev uyuşmazlığının oluştuğu gerekçesiyle Uyuş-mazlık Mahkemesine başvuru yapılabilmesi mümkün olmadığından; 2247 sayılı Yasa’nın 1. ve 27. maddeleri uyarınca BAŞVURUNUN REDDİNE karar verilmesi gerektiği hk
K A R A R
Davacı :K.H. Şüpheli :İ.T. OLAY : Kütahya/Simav İlçeJ. Komutanlığı emrinde görevli J.Er İ.T.’ın,4.9.2016 tarihinden itibaren ayrılmış olduğu yedigünlük planlı izinden 11.9.2016 tarihinde dönerekbirliğine katılması gerekirken bundan imtina ederekbirliğine katılış yapmadığınınanlaşıldığı, bu nedenle hakkında izintecavüzü suçunu işlediği iddiası ile ilgili olaraksoruşturma emri verildiği belirtilerek; 2803 sayılı JandarmaTeşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nda, 25.7.2016 tarihli ve668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılandeğişiklikler sonucunda; Jandarmanın askerî birgüvenlik kuvveti olmaktan çıkarıldığı vekural olarak Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindenayrıldığı, Jandarma personelinin askerîgörevlerinin sınırlandırıldığı,Jandarma personeline askerî görev verilmesinin istisnai olduğuve belirli şartlar gerçekleştiğinde, ancak askerîgörev verilebileceği, Askerî Mahkemelerin Jandarma personeliniyargılama görevinin sadece askerî görev verildiğitakdirde söz konusu olabileceğininanlaşıldığı, 2803 sayılı JandarmaTeşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 7. maddesine göre,Jandarmaya sadece Kanunlarla askerî görev verilebileceği veaynı Kanun’un 15/d. maddesine göre, Jandarma personelininsadece askerî görev verildiği takdirde askerîmahkemelerde yargılanabileceği açıklanarak; İzin Tecavüzüsuçunu işlediği iddia edilen şüphelinin askerîgörev kapsamında bu suçu işlediğinin kabuledilmesinin hukuken mümkün bulunmadığı, bu nedenleJandarma personelinin sadece askerî görev verildiği takdirdeaskerî mahkemelerde yargılanabileceğini düzenleyen, 2803sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve YetkileriKanunu’nun, 25.7.2016 tarihli ve 668 sayılı KHK iledeğişik, 15. maddesinin “d” bendinin, askerîmahkemelerin Jandarma personeli üzerindeki yargılama görevinidüzenleyen bir usul hükmü olup, tüm usulhükümleri gibi, yürürlüğe girdiği tarihtensonra, derdest olan davalarda uygulanması gerektiğinden 2803sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve YetkileriKanunu’nun 15. maddesinin “d” bendine göre,şüpheli hakkında atılı suçtan yargılamayapmaya askerî mahkemelerin görevli olmadığı,şüphelinin izin tecavüzü suçunuişlediği iddiasına ilişkin soruşturma vekovuşturma yapılması ile ilgili askeri yargının görevliolmadığı sonucuna varıldığıgerekçesiyle, Muharip Hava Kuvveti Komutanlığı AskeriSavcılığı’nın 28.11.2016 gün ve E:2016/541, K:2016/152 sayılı kararı ile görevsizlik kararı vermiş, karar kesinleştiğindesoruşturma dosyasının şüphelinin görev yeri olanve soruşturmada görevli ve yetkili görülenKütahya/Simav Cumhuriyet Başsavcılığınagönderilmesine itirazı kabil olmak üzere karar verilmiştir. Simav CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 24.1.2017 günve Soruşturma No:2016/2102, K:2017/2 sayılı kararı ile, şüphelininsuç tarihinde jandarma er olduğu, Simav İlçe JandarmaKomutanlığında görevli iken izin tecavüzüsuçunu işlediği, 353 sayılı Askeri MahkemelerKuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu’nun 10. maddesinegöre erlerin asker kişi sayıldığı, aynı Kanun’un9. maddesine göre asker kişilerin askeri olan suçlarınaait davalara askeri mahkemelerin bakmakla görevli olduğu, dosyakapsamındaki şüphelinin asker kişi olduğu, askerkişinin askeri suç olan izin tecavüzü suçunuişlediğinin anlaşıldığı, her ne kadar 2803sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve YetkileriKanunu’nda 25.7.2016 tarih ve 668 sayılı KHK ile yapılandeğişiklikler sonucunda Jandarmanın askeri bir güvenlikkuvveti olmaktan çıkarıldığı ve kural olarakTürk Silahlı Kuvvetleri bünyesindenayrıldığı ve ancak askeri bir görev verildiğindeaskeri mahkemelerde yargılanabileceği açık ise de, budurumun erleri kapsamadığı, erlerin asker kişisıfatının devam ettiği, yapılandeğişikliklerle 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu’nun 36. maddesine “Jandarma Hizmetleri Sınıfı”eklendiği ve bu sınıfın Jandarma GenelKomutanlığı kadrolarında bulunan subay, astsubay ve uzmanjandarmaları kapsayacağının hüküm altınaalındığı, ayrıca 2803 sayılı JandarmaTeşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’na Geçici 5.maddesinin eklendiği, buna göre Jandarma GenelKomutanlığının er ve erbaş ile askerlikyükümlüsü ihtiyacının, 21.6.1927 tarihli ve 1111sayılı Askerlik Kanunu hükümleri çerçevesindeMilli Savunma Bakanlığı tarafından üç yılsüreyle karşılanacağı, ancakİçişleri Bakanlığınıngöstereceği lüzum üzerine ve Bakanlar Kurulukararıyla bu sürenin uzatılabileceği, bu suretleJandarma Genel Komutanlığı emrine verilen er ve erbaşlarile askerlik yükümlüleri hakkında, diğer er veerbaşlar ile askerlik yükümlülerinin tabi olduğuhükümlerin uygulanacağı, bunların giderlerininJandarma Genel Komutanlığı bütçesindenkarşılanacağı hükmünün getirildiğiaçıklanarak, bu değişiklikler ve hükümlerçerçevesinde erlerin jandarma personeli olmadığıve asker kişi sıfatlarının devam ettiği,soruşturma kapsamındaki şüphelinin de jandarma erolduğu, izah edilen gerekçelerle askeri suç olan izintecavüzü suçunun yargılamasının askerimahkemelere ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararıverilmiş, ayrıca adli yargı ile askeri yargıarasında çıkan olumsuz görev uyuşmazlığınınçözümü ve görevli yargı merciin belirlenmesiamacıyla soruşturma dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine karar verilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler; Kenan YUMUŞAK, OsmanATALAY, Gökhan KARABURUN, Mehmet AVCIOĞLU, Sevilay TEMİZYÜREKBATIR, Remzi İĞREK’in katılımlarıylayapılan 10.04.2017 günlü toplantısında;Raportör-Hâkim G. Fatma BÜYÜKEREN’in,başvurunun reddi yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile AskeriYargıtay Başsavcı Yardımcısı EkinMANAV’ın, başvurunun reddine ilişkin yazılı vesözlü açıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: UyuşmazlıkMahkemesi’nin görev ve yetkileri, 2709 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Anayasası’nın 158. maddesi ile 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 1. maddesindeaçıkça gösterilmiş, Mahkeme adli, idari ve askeriyargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili kılınmıştır. 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde, “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdiklerikararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir” denilmiş; Aynı Yasa’nın 19.maddesinde, “Adli, idari, askeriyargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir” hükmü yer almıştır. Aynı Yasanın 27. maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesinin,uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinde, şüphelihakkında “izin tecavüzü” suçu nedeniyleyapılan soruş-turma sırasında, Muharip Hava KuvvetiKomutanlığı Askeri Savcılığı’nın28.11.2016 gün ve E:2016/541, K:2016/152 sayılı görevsizlikkararı ile soruşturma dosyasının Kütahya/SimavCumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilmesi üzerine, Kütahya/Simav CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 24.1.2017 gün veSoruşturma No:2016/2102, K:2017/2 sayılı kararı ilegörevsizlik kararı verilmiş, ayrıca oluştuğuileri sürülen olumsuz görevuyuşmazlığının çözümlenmesiiçin soruşturma dosyasının UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesine karar verildiğianlaşılmıştır. Öncelikle 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının saptanması gerekmektedir.Uyuşmazlık Mahkemesince görevuyuşmazlıklarının çözümekavuşturulabilmesi için ortada, bir yargı yoluuyuşmazlığı bulunması zorunludur. Başka biranlatımla; iki ayrı yargı düzeni içinde yeralan yargı mercilerince verilmiş kesin veya kesinleşmişbulunan görevsizlik kararları mevcut olmalıdır. Anayasanın 9. maddesinde, “Yargı yetkisi, Türk milleti adınabağımsız mahkemelerce kulla-nılır”.denilmiş, böylece yargı organının “bağımsız mahkemeler” olduğuaçıkça belirtilmiş olup, ceza yargılamasındaiddia makamı olarak adalete hizmet eden, iddia görevini yaparak devlet adınaceza davası açan, daha açık bir ifade ile, suçhaberinin kendisine ulaşmasıyla birlikte devlet adınaaraştırma ve soruşturma faaliyetinde bulunmak, kamu davasınınaçılmasını gerektiren şartlar oluştuğunda dava açmak ve yürütmek, mahkemelerin verdiğikararları yerine getirmek ve kanunlakendisine verilen diğer görevleri yapmak durumunda olansavcılığın, somut olayda, Muharip Hava KuvvetiKomutanlığı Askeri Savcılığı’nınve Kütahya/Simav CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde belirtilen yargımercilerinden olmadığı ve verilen görevsizlik kararlarınında yargı kararı niteliğinde bulunmadığıkuşkusuzdur. Açıklanannedenlerle, Mahkememize gönderilen dosyada, 2247 sayılıYasa’nın 14. madde-sinde belirtildiği şekilde biryargı yolu uyuşmazlığı (olumsuz görevuyuşmazlığı) bulunmadığı gibi yine 14. maddehükmüne göre yargı yerlerince verilmiş kesingörevsizlik kararları da bulun-mamaktadır. AynıYasa’nın 19. maddesinde açıklanan görevli merciinbelirlenmesi için başvurma koşulları daoluşmamıştır. Bu durumda, 2247 sayılıYasa’nın 1 ve 27. maddeleri uyarınca UyuşmazlıkMahkemesi’nin görev alanı dışında kalan hususlarile ilgili başvurunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. SONUÇ : 2247sayılı Yasa’nın 1 ve 27. maddeleri uyarıncaUyuşmazlık Mahkemesi’nin görev alanıdışında kalan hususlar ile ilgili BAŞVURUNUN REDDİNE,10.04.2017 günü OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Kenan YUMUŞAK Üye Mehmet AVCIOĞLU Üye Osman ATALAY Üye Sevilay TEMİZYÜREK BATIR Üye Gökhan KARABURUN Üye Remzi İĞREK
Full & Egal Universal Law Academy