T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
CEZA BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2017/3
KARAR NO : 2017/3
KARAR TR : 20.02.2017
ÖZET: 2247 sayılı Kanunun 14. ve 19. maddelerinde öngörülen görev uyuşmazlıkları-nın oluşabilmesi için ortada farklı görev alanındaki mahkemelerin mevcudiyeti şart olup; davanın somutunda olduğu gibi askeri ve adli yargı yerleri savcılıkları bakımından görev uyuşmazlığının oluştuğu gerekçesiyle Uyuş-mazlık Mahkemesine başvuru yapılabilmesi mümkün olmadığından; 2247 sayılı Yasa’nın 1. ve 27. maddeleri uyarınca BAŞVURUNUN REDDİNE karar verilmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :K.H. Şüpheli :Y.B. OLAY : Karamürselİlçe Jandarma Komutanlığı emrinde görevlişüpheli J.Er Y.B.’ın, 22.7.2014 günübaşlayıp halen devam eden izin tecavüzü suçunuişlediğinden bahisle soruşturma emri verildiğibelirtilerek; 2803 sayılı JandarmaTeşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nda, 25.7.2016 tarihli ve668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılandeğişiklikler sonucunda, Jandarmanın askerî birgüvenlik kuvveti olmaktançıkarıldığı ve kural olarak TürkSilahlı Kuvvetleri bünyesinden ayrıldığı,Jandarma personelinin askerî görevlerininsınırlandırıldığı, Jandarma personelineaskerî görev verilmesinin istisnai olduğu ve belirlişartlar gerçekleştiğinde ancak askerî görevverilebileceği, Askerî Mahkemelerin Jandarma personeliniyargılama görevinin sadece askerî görev verildiğitakdirde söz konusu olabileceğinin anlaşıldığı,2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve YetkileriKanunu’nun 7. maddesine göre, Jandarmaya sadece Kanunlarlaaskerî görev verilebilecek ve aynı Kanun’un 15/dmaddesine göre, Jandarma personelinin sadece askerî görevverildiği takdirde askerî mahkemelerde yargılanabileceğiaçıklanarak; Zorunlu askerlik hizmetiniJandarma Genel Komutanlığı emrinde yapan erbaş ve erler,Jandarma personeli statüsünü kazandıklarından,Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görevli tümpersonelin işledikleri suçlardan dolayı soruşturmausulünü özel olarak düzenleyen 2803 sayılı Kanun’un15. maddesi hükmüne tabi oldukları, 2803 sayılı Kanun’unGeçici 5. maddesinde yer alan, “... Jandarma GenelKomutanlığı emrine verilen er ve erbaşlar ile askerlikyükümlüleri hakkında, diğer er ve erbaşlar ileaskerlik yükümlülerinin tabi olduğu hükümleruygulanır. ” hükmünün, bu durumdaki erbaş ve erlerinişledikleri suçlardan dolayı, Türk Silahlı Kuvvetler bünyesindeki diğer erbaş ve erler hakkında yargılama yapmakla görevli yargı yerini düzenleyenhükümleri de kapsayacak şekilde genişyorumlanmasının “Tabii hâkim” ilkesineaykırı olduğu, Jandarma Genel Komutanlığı emrindezorunlu askerlik hizmetini yapan erbaş ve erlerin işlediklerisuçlardan dolayı yargılama merci belirlenirken, bu konudakiözel düzenleme olan 2803 sayılı Kanun’un 15. maddesiesas alınarak görevli yargı yerinin belirlenmesi gerektiği,Jandarma Genel Komutanlığının emrine verilen askerlikyükümlüsü erbaş ve erlerin, diğerJandarma personeli gibi, sadece kendilerine kanunlarla askerîgörev verildiği takdirde, bu görevlerden doğansuçlarında askerî mahkemelerde yargılanabilecekleri,bunun dışındaki tüm suçlarından dolayıadli yargıda yargılanmaları gerektiği, şüphelinineyleminin, Jandarma personeline kanunlarla tevdi edilmişaskerî bir görevden kaynaklanmadığı, bu nedenle 2803sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve YetkileriKanunu’nun 15. maddesinin “d” bendine göre,şüphelinin eyleminden dolayı yargılama yapmaya askerîmahkemelerin görevli olmadığı sonucunavarıldığı gerekçesiyle, DonanmaKomutanlığı Askeri Savcılığı’nın9.11.2016 gün ve E:2014/655, K:2016/53 sayılı kararı ile, 353sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama UsulüKanunu’nun 9, 17 ve 112. maddeleri uyarınca görevsizlikkararı ile soruşturma dosyasının gereğiiçin Karamürsel Cumhuriyet Başsavcılığınagönderilmesine itirazı kabil olmak üzere kararverilmiştir. Karamürsel Cumhuriyet Başsavcılığı’nın27.12.2016 gün ve Soruşturma No:2016/1845, K:2016/1 sayılıkararı ile, şüphelinin Askeri Ceza Kanunu’nun 66/1-bmaddesinde düzenlenen izin tecavüzü suçunuişlediği, söz konusu suçun yerleşik yargıkararlarında da belirtildiği üzere sırf askerisuçlardan olduğu, bu nedenle görevli yargı merciininaskeri yargı mercii olduğu, somut olayda şüphelininüzerine atılı eylemin izin tecavüzü suçunuoluşturduğu ve söz konusu suç ile ilgilisoruşturmanın askeri savcılıkçayürütülmesi gerektiği, kaldı ki şüphelininhalen askerlik sıfatının devam ettiği ve kaçakvaziyette olduğu açıklanarak, 2247 sayılıKanun’un 14 ve 15. maddeleri uyarınca farklı yargımerciileri arasında meydana gelen olumsuz görevuyuşmazlığının çözümününUyuşmazlık Mahkemesi’nce sağlanacağıgerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, ayrıcaolumsuz görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için soruşturma dosyasının UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiCeza Bölümünün, Nuri NECİPOĞLU’nunBaşkanlığında, Üyeler; Kenan YUMUŞAK, OsmanATALAY, Gökhan KARABURUN, Mehmet AVCIOĞLU, SevilayTEMİZYÜREK BATIR, Remzi İĞREK’inkatılımlarıyla yapılan 20.02.2017 günlütoplantısında; Raportör-Hâkim G. FatmaBÜYÜKEREN’in, başvurunun reddi yolundaki raporu vedosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile Askeri YargıtayBaşsavcı Yardımcısı Mustafa KAYAALP’inbaşvurunun reddine ilişkin yazılı ve sözlü açıklamaları dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: UyuşmazlıkMahkemesi’nin görev ve yetkileri, 2709 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Anayasası’nın 158. maddesi ile 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 1. maddesindeaçıkça gösterilmiş, Mahkeme adli, idari ve askeriyargı mercileri arasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilikılınmıştır. 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde, “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olandavada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararlarınkesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanıntaraflarınca ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarcaileri sürülebilir” denilmiş; Aynı Yasa’nın 19.maddesinde, “Adli, idari, askeriyargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir” hükmü yer almıştır. Aynı Yasanın 27. maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesinin,uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinde, şüphelihakkında “izin tecavüzü” suçu nedeniyleyapılan soruştur-ma sırasında, Donanma KomutanlığıAskeri Savcılığı’nın 9.11.2016 gün veE:2014/655, K:2016/53 sayılı görevsizlikkararı ile soruşturma dosyasınınKaramürsel Cumhuriyet Başsavcılığınagönderil-mesine karar verilmesi üzerine, KaramürselCumhuriyet Başsavcılığı’nın 27.12.2016gün ve Soruş-turma No:2016/1845, K:2016/1 sayılıkararı ile görevsizlik kararı verilmiş, ayrıcaoluştuğu ileri sürülen olumsuz görevuyuşmazlığının çözümlenmesiiçin soruşturma dosyasının UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiğianlaşılmıştır. Öncelikle 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörüldüğü biçimde olumsuz görevuyuşmazlığının oluşupoluşmadığının saptanması gerekmektedir.Uyuşmazlık Mahkemesince görevuyuşmazlıklarının çözümekavuşturulabilmesi için ortada, bir yargı yoluuyuşmazlığı bulunması zorunludur. Başka biranlatımla; iki ayrı yargı düzeni içinde yeralan yargı mercilerince verilmiş kesin veya kesinleşmişbulunan görevsizlik kararları mevcut olmalıdır. Anayasanın 9. maddesinde, “Yargı yetkisi, Türk milleti adınabağımsız mahkemelerce kullanılır”.denilmiş, böylece yargı organının “bağımsız mahkemeler” olduğuaçıkça belirtilmiş olup, ceza yargılamasındaiddia makamı olarak adalete hizmet eden, iddia görevini yaparak devlet adınaceza davası açan, daha açık bir ifade ile, suçhaberinin kendisine ulaşmasıyla birlikte devlet adınaaraştırma ve soruşturma faaliyetinde bulunmak, kamu davasınınaçılmasını gerektiren şartlar oluştuğunda dava açmak ve yürütmek, mahkemelerin verdiğikararları yerine getirmek ve kanunlakendisine verilen diğer görevleri yapmak durumunda olansavcılığın, somut olayda, Donanma Komutanlığı Askeri Savcılığı’nın ve Karamürsel CumhuriyetBaşsavcılığı’nın 2247sayılı Yasa’nın 14. maddesinde belirtilen yargımercilerinden olmadığı ve verilen görevsizlikkararlarının da yargı kararı niteliğindebulunmadığı kuşkusuzdur. Açıklanannedenlerle, Mahkememize gönderilen dosyada, 2247 sayılıYasa’nın 14. madde-sinde belirtildiği şekilde biryargı yolu uyuşmazlığı (olumsuz görevuyuşmazlığı) bulunmadığı gibi yine 14. maddehükmüne göre yargı yerlerince verilmiş kesingörevsizlik kararları da bulun-mamaktadır. AynıYasa’nın 19. maddesinde açıklanan görevli merciinbelirlenmesi için başvurma koşulları daoluşmamıştır. Bu durumda, 2247 sayılıYasa’nın 1 ve 27. maddeleri uyarınca UyuşmazlıkMahkemesi’nin görev alanı dışında kalan hususlarile ilgili başvurunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. SONUÇ : 2247sayılı Yasa’nın 1 ve 27. maddeleri uyarıncaUyuşmazlık Mahkemesi’nin görev alanıdışında kalan hususlar ile ilgili BAŞVURUNUN REDDİNE,20.02.2017 günü OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Kenan YUMUŞAK Üye Mehmet AVCIOĞLU Üye Osman ATALAY Üye Sevilay TEMİZYÜREK BATIR Üye Gökhan KARABURUN Üye Remzi İĞREK
Full & Egal Universal Law Academy