Uyuşmazlık Mahkemesi 2019/504 Esas 2019/572 Karar

                    T.C.

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

ESAS NO       : 2019/504

KARAR NO   : 2019/572      

KARAR TR    : 30/09/2019

ÖZET: Davacılara ait depolu dükkanın, dükkan olan tapu kaydının düzeltilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin, Akçaabat Tapu Sicil Müdürlüğü işlemin iptali ile taşınmaz vasfının düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk

K A R A R

          Davacılar                       :1-A. K.-K. K. -G. K. -G. K.-K. K.

          Vekilleri                         : Av. S. Ş. Av. S. A.

          Davalı                           : Akçaabat Tapu Sicil Müdürlüğü

          Vekili                             :Av. M. E.

          Davalı                           : S. A.

          Vekili                             :Av. M. Y.

          OL A Y                        :Davacıvekili dava dilekçesinde özetle;Trabzon ili Akçaabatilçesi Söğütlü merkez Mah. 131 ada 1 parselnumaralı taşınmazın müvekkillerine ait 9 nolubağımsız bölümün niteliğinin onaylıprojesine aykırı olarak depolu dükkan yerine dükkan olarak,aynı adreste S. A.adına kayıtlı 8 nolubağımsız bölümün ise projesine aykırıolarak dükkan yerine depolu dükkan olarak kayıt edildiğininfark edildiğini, bu hususların düzeltilmesi için08/11/2016 tarihinde Tapu ve Kadastro GenelMüdürlüğüne talepte bulunulduğunu, ancak bugüne kadar herhangi bir cevap verilmediğini belirterek,hataların düzeltilmesi istemiyle Akçaabat Tapu SicilMüdürlüğü ve Songül Aydın aleyhine07/04/2017 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.

          AkçaabatSulh Hukuk Mahkemesi: 26/02/2018 tarih 2017/367 E. 2018/204 K.sayılı kararı ile; "davacı vekili tarafından Tapuve Kadastro Genel Müdürlüğüne yapılanbaşvuru neticelenmeksizin ve Tapu Sicil Tüzüğünün26 ve 75. Maddesinde belirtilen prosedür izlenmeksizin davaaçıldığı, dava konusu taleple ilgili Tapu veKadastro Genel Müdürlüğünce incelemenin devamettiğinin bildirildiği, tüm bu hususlar nazaraalındığında davanın dinlenebilirolmadığı değerlendirilmekle, dava şartıeksikliği nedeniyle davanın usulden reddine" karar vermiş,karar istinaf edilmiştir.

          SAMSUNBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ:09/10/2018 gün, E:2018/1384, K:2018/1867 sayılı kararında;"Tapu sicil tüzüğünün 75. Maddesinde nelerin tapukaydında düzeltim işlemine tabi olacağısayılmakla davacı talebinde olduğu gibi cins tahsisinden bahsedilmemiştir.

          22.07.2013tarihli ve 2013/5150 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ileyürürlüğe konulan (18.05.1994 tarihli ve 94/5623sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğekonulan Tapu Sicili Tüzüğü'nün81 ve 85.) Tapu SiciliTüzüğünün 72 ve 74. maddelerine göre tapukütüğündeki kaydın değiştirilmesi vekütük üzerindeki düzeltmelerin, bir başka ifade iletapuda cins ve vasıf düzeltilmesi işlemlerinin tapu idaresinceyapılacağı ve idari bir görev olduğutartışmasızdır. (Y.r.t. 1.hukuk 2016/7979,2018/9334)

          Ohalde davanın görev yönünden reddine karar verilmesigerekirken, yazılı olduğu üzere karar verilmişolması doğru değildir" gerekçesiyle"Davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun, HMK.nın353/1-b.2 maddesi gereğince Kabulü İle Akçaabat SulhHukuk Mahkemesi'nin 26/02/2018 tarih, 2017/367 Esas 2018/204 Kararsayılı kararının düzeltilerek, Buna göre esashakkında yeniden hüküm verilmesine, Davanın görevyönünden reddine" kesin olarak karar vermiştir.

          Davacıvekili bu kez aynı taleple aleyhine idari yargı yerinde davaaçmıştır.

          TRABZONİDARE MAHKEMESİ: 18.06.2019 gün ve E:2019/419 sayı ile"4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nunÜçüncü Kısım, İkinciBölümünde Tapu Sicili başlığı altında;Kanunun 997.maddesinde, taşınmazlar üzerindeki haklarıgöstermek üzere tapu sicili tutulacağı, tapu sicilinin,tapu kütüğü ve kat mülkiyetikütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri vebelgeler ile plânlardan oluştuğu, sicilin örneğinin,nasıl tutulacağının ve yardımcı sicillerintüzükle belirleneceği; 998.maddesinde, arazilerin,taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve süreklihakların, kat mülkiyetine konu olan bağımsızbölümlerin tapu siciline taşınmaz olarakkaydedileceği; 1007. maddesinde, tapu sicilinin tutulmasındandoğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olduğu, Devletin,zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücuedeceği; Devletin sorumluluğuna ilişkin davaların, tapusicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği;1008.maddesinde, taşınmaza ilişkin, mülkiyet, irtifakhakları ve taşınmaz yükleri ve rehin haklarınıntapu kütüğüne tescil edileceği; 1013.maddesinde,tescilin, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılıbeyanı üzerine yapılacağı; 1019.maddesinde, tapumemurunun, ilgililerin bilgisi dışında yaptığıişlemleri onlara tebliğ etmekle yükümlü olduğu;1021. Maddesinde, kurulması kanunen tescile tâbi aynîhakların, tescil edilmedikçe varlık kazanamayacağı;1027.maddesinde, ilgililerin yazılı rızalarıolmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindekiyanlışlığı ancak mahkeme kararıyladüzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni birtescilin yapılması biçiminde de olabileceği; tapumemurunun, basit yazı yanlışlıklarını,tüzük kuralları uyarınca re'sen düzelteceği hükümleriyer almıştır.

          4721sayılı Kanunun 913., 997., 998., 1000., 1012. ve 1017. maddelerinedayanılarak hazırlanmış olan Tapu SicilTüzüğü’nün, "İstem"başlıklı 16. Maddesinde, "(1) Kanunlarda veya buTüzükte belirlenen istisnalar dışında,yazılı istem olmadıkça tapu sicili üzerindeişlem yapılamaz,(,..)"hükmüne; "İstemdebulunacaklar" başlıklı 17. maddesinde "(1)Kanunî istisnalar dışında, tapu sicilinde hak sahibi olankişiler istemde bulunabilir. Tescilden önce hak sahibi olmuşkişiler de hakkın tescili için gerekli belgeleri ibraz ederekistemde bulunabilirler.(...)"hükmüne; "Kaydın değiştirilmesi"başlıklı 72.maddesinde, "(1) Tapu sicilindedeğişiklik, hak sahibinin istemine ya da yetkili makam veya mahkemekararına istinaden yapılır. (2) Tapu sicilindekideğişiklikler, üzerinin kırmızı mürekkeplikalemle çizilip, değişiklik tarih ve yevmiye numarasıylayeni kaydın yazılması suretiyle yapılır. (3)Önceki kayıt bir harfle yazılı ise, değişikliktede aynı harf kullanılır. (4) Rehinli alacağınkısmen ödenmesi veya rehinin miktar, faiz, derece, süre gibiunsurlarında yapılacak değişiklikler,düşünceler sütununda ilgili rehinin harfi kullanılmaksuretiyle belirtilir." hükmüne; "Ana veyayardımcı siciller üzerindeki düzeltmeler"başlıklı 74.maddesinde, "(1) Kütük, yevmiyedefleri ve yardımcı sicillerde, belgelere aykırı basityazım hatası yapıldığının tespit edilmesihâlinde, müdür tarafından nedeni düzeltmelersicilinde açıklanarak, re'sen düzeltme yapılır. (2)İstem belgesinde yapılan yanlışlık veya eksiklikdüzeltilerek belgenin uygun bir yerine yazılmak suretiyle taraflar vetapu görevlilerince imzalanır ve sicilde buna uygun düzeltmeyapılır. (3) Ana veya yardımcı siciller üzerindeyapılmış hata veya eksikliklerin, ilgililerce sunulan veyabaşka idarelerce düzenlenen belgelerden kaynaklanmasıhâlinde, ilgililerin gerçek durumu kanıtlayıcı belgeleredayalı başvuruları üzerine, istem yevmiye defterinekaydedilerek gerekli düzeltme yapılır. (4) Kütük,yevmiye defteri ve yardımcı sicillerde, belgelere aykırıtescil veya esaslı yazım hatasının düzeltilebilmesiiçin ilgililerin yazılı olurunun alınması gerekir.İlgililerden birisinin yazılı oluru olmazsa, bu durum beyanlarsütununda belirtilerek, 26/9/2011 tarih ve 659 sayılı KanunHükmünde Kararname hükümlerine göre işlemyapılır. (5) Yapılacak düzeltmeler hatalıyazımdan sonra hak sahibi olmuş kişilerin hakkınıetkileyici nitelikte ise, bu hak sahiplerinin de yazılı olurlarıaranır. (6) Müdürlük, ilgililerin bilgisidışında yaptığı işlemleri tebliğetmekle yükümlüdür." Hükmüne; "Tapusicilindeki bilgilerin güncellenmesi" başlıklı75.maddesinde, "(1) Kadastro çalışmalarındankaynaklanan malikin veya hak sahibinin adı, soyadı ve baba adınailişkin tapu kütüğündeki yazım hatalarıilgilisinin başvurusu üzerine; a) Senetsizden tespitlerde; nüfuskayıt örneği ve taşınmazın bulunduğubelediye veya muhtarlıktan alınacak fotoğraflıilmühaber, b) Kayda dayalı tespitlerde; dayanağı kayıtve belgeler, incelenmek ve gerektiğinde tanık ve varsa tespitbilirkişileri dinlemek ve zeminde inceleme yapmak suretiyle istemingerçek hak sahibinden geldiği belirlenirse, istem yevmiye defterinekaydedilerek düzeltilir. (2) Zeminde inceleme, kadastromüdürlüğü teknik personeli ile birlikteyapılır ve inceleme neticesinde teknik rapor düzenlenir. Zemindeincelemede, komşu parsel malikleri, muhtar ve diğer ilgililerdinlenir; vergi kaydı ve diğer her türlü bilgi ve belgedenyararlanılır. (3) Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi veeksikliklerin giderilmesinde de yukarıdaki fıkralar uygulanır.(4) Bu madde hükümleri uyarınca kayıt düzeltmeleriiçin müdürlüklere başvuru yapılmasızorunludur." hükmüne; "Düzeltmenin şekli"başlıklı 76.maddesinde, "(1) Yanlış yazımokunacak şekilde, kırmızı mürekkepli kalemleçizilir ve ilk boş satıra doğrusu yazılır. (2)Kazıntı, silinti, satır aralarına veya sayfa kenarınaçıkıntı veya kayda ek yapılmak suretiyledüzeltme yapılamaz. (3) Yevmiye defterine kaydedilerek yapılandüzeltmelerde tarih ve yevmiye numarası, düzeltmeler sicilinekaydedilerek yapılanlarda ise, bu sicilin numarası düzeltilenişlemin üzerine D.S." şeklinde başlayarakyazılır. Düzeltme ile ilgili belgeler taşınmaza aitdosyada saklanır." hükmüne yer verilmiştir.

          Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sının” başlığınıtaşıyan 2. maddesinin 1 numaralı bendinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesiiçin yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar, idari dava türleri olaraksayılmıştır.

          Davadosyasının incelenmesinden, davacılar tarafındanAkçaabat Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E:2017/367 sayılıdosyası ile Trabzon ili, Akçaabat ilçesi,Söğütlü/Merkez Mahallesi 131 ada, 1 parselde bulunanbinanın kendilerine ait 9 numaralı bağımsızbölümünün onaylı projesinde depolu dükkânolarak gösterilmesine rağmen tapuda dükkân olarakkaydedildiğinden 9 numaralı bağımsız bölümeyönelik kaydın depolu dükkân olarak düzeltilmesi veyine aynı binada bulunan ve Songül Aydın'a ait olan 8numaralı bağımsız bölümün onaylıprojesinde dükkân olarak gösterilmesine rağmen tapudadepolu dükkân olarak kaydedildiğinden 8 numaralıbağımsız bölüme yönelik kaydındükkân olarak düzeltilmesi istemiyle açılan davadaMahkemeye başvurmadan önce tapu müdürlüğünemevzuatta belirtilen prosedüre uygun olarakbaşvurulmadığı belirtilerek dava şartıyokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği,istinaf başvurusu üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1.HukukDairesi'nin 09.10.2018 tarih E:2018/1384, K:2018/1867 sayılıkararı ile dava konusu uyuşmazlığın idariyargının görev alanına girdiği gerekçesiyledavanın görev yönünden reddine kesin olarak karar verilmesiüzerine bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.

          Bakılandavada, davacıların hem kendi taşınmazlarına hem dedava dışı Songül Aydın'ıntaşınmazına yönelik taleplerinin doğrudan, tapusicilinde depolu dükkân olarak tescil edilentaşınmazın dükkân olarak; dükkân olaraktescil edilen taşınmazın ise depolu dükkân olarakdüzeltilmesi istemine yönelik olduğu, bir başka ifade iledavacıların tescil sonucu doğuracak taleplerde bulunduklarıgözetildiğinde, ortada idari yargı yetkisi kapsamına girenbir idari dava bulunmadığı ve uyuşmazlığınçözümlenmesinde, Medeni Kanun hükümlerine göreadli yargı yerlerinin görevli bulunduğu sonucunavarılmıştır.

          Açıklanannedenlerle, Mahkememizin görevine girmeyen ve Samsun Bölge AdliyeMahkemesi 1.Hukuk Dairesi'nce görevsizlik kararı verilen bu davadagörevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dava dosyasının2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncaUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bukonuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine"karar vererek her iki dava dosyasını 25.07.2019 tarih ve 2019/419 E.sayılı üst yazı ile Mahkememize göndermiş,başvuru 01.08.2019 tarihinde kaydedilmiştir.

          İNCELEMEVE GEREKÇE :

          UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıylayapılan 30/09/2019 günlü toplantısında:

          l-İLKİNCELEME :

          Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının, ekindekiadli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.

          II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU'nundavanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ veDanıştay Savcısı Yakup BAL’ınadliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

          Dava,davacılara ait depolu dükkanın, dükkan olan tapukaydının düzeltilmesi istemiyle yapılan başvurununzımnen reddine ilişkin, Akçaabat Tapu SicilMüdürlüğü işlemin iptali ile taşınmazvasfının düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

          4721sayılı Türk Medeni Kanunu’nun ÜçüncüKısım, İkinci Bölümünde Tapu Sicilibaşlığı altında; Kanunun 997.maddesinde,taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzeretapu sicili tutulacağı, tapu sicilinin, tapukütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ilebunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardanoluştuğu, sicilin örneğinin, nasıltutulacağının ve yardımcı sicillerin tüzüklebelirleneceği; 998 maddesinde, arazilerin, taşınmazlarüzerindeki bağımsız ve sürekli hakların, katmülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin tapusiciline taşınmaz olarak kaydedileceği; 1007. maddesinde, tapusicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletinsorumlu olduğu, Devletin, zararın doğmasında kusuru bulunangörevlilere rücu edeceği; Devletin sorumluluğunailişkin davaların, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesindegörüleceği; 1008.maddesinde, taşınmaza ilişkin,mülkiyet, irtifak hakları ve taşınmaz yükleri verehinhaklarının tapu kütüğüne tescil edileceği;1013.maddesinde, tescilin, tasarrufa konu olan taşınmaz malikininyazılı beyanı üzerine yapılacağı; 1021.Maddesinde, kurulması kanunen tescile tâbi aynî hakların,tescil edilmedikçe varlık kazanamayacağı;1027.maddesinde, ilgililerin yazılı rızalarıolmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığıancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği; düzeltmenin, eskitescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde deolabileceği; tapu memurunun, basit yazıyanlışlıklarını, tüzük kurallarıuyarınca re'sen düzelteceği hükümleri yer almış;4721sayılı Kanunun 913., 997., 998., 1000., 1012. ve 1017. maddelerinedayanılarak hazırlanmış olan Tapu SicilTüzüğü’nün, “Kaydındeğiştirilmesi” başlıklı 72.maddesinde,“(1) Tapu sicilinde değişiklik, hak sahibinin istemine ya dayetkili makam veya mahkeme kararına istinaden yapılır.

          (2)Tapu sicilindeki değişiklikler, üzerinin kırmızımürekkepli kalemle çizilip, değişiklik tarih ve yevmiyenumarasıyla yeni kaydın yazılması suretiyleyapılır.

          (3)Önceki kayıt bir harfle yazılı ise, değişikliktede aynı harf kullanılır.

          (4)Rehinli alacağın kısmen ödenmesi veya rehnin miktar, faiz,derece, süre gibi unsurlarında yapılacakdeğişiklikler, düşünceler sütununda ilgili rehninharfi kullanılmak suretiyle belirtilir.” hükmüne yerverilmiştir.

          Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlığınıtaşıyan 2. maddesinin 1 numaralı bendinde, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olaraksayılmıştır.

          Olayda,Trabzon ili Akçaabat ilçesi, Söğütlü/MerkezMahallesi 131 ada, 1 parselde bulunan binanın davacılara ait 9numaralı bağımsız bölümünün onaylıprojesinde depolu dükkân olarak gösterilmesine rağmentapuda dükkân olarak kaydedildiğinden 9 numaralıbağımsız bölüme yönelik kaydın depoludükkân olarak düzeltilmesi istemine idarece cevap verilmemesiüzerine görev uyuşmazlığına konu davalarınaçıldığı anlaşılmaktadır.

          Budurumda, ortada idari yargı yetkisi kapsamına giren bir idari davabulunmadığı gözetildiğinde, tapukayıtlarında yer alan taşınmazın cinsinin tashihineyönelik uyuşmazlığın, Medeni Kanunhükümlerine göre çözümlenmesinde adliyargı yerleri görevli bulunmaktadır.

          Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, Trabzon İdareMahkemesinin Başvurusunun Kabulü ile Samsun Bölge AdliyeMahkemesi 1. Hukuk Dairesi’nin 09.10.2018 gün ve E:2018/1384,K:2018/1867 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.

          SO N U Ç :Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle, Trabzon İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. HukukDairesi’nin 09.10.2018 gün ve E:2018/1384, K:2018/1867sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA 30/09/2019gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.

     Başkan                              Üye                              Üye                             Üye

     Hicabi                             Şükrü                         Mehmet                         Birol      

    DURSUN                          BOZER                        AKSU                         SONER          

                                                 Üye                               Üye                             Üye    

                                             Aydemir                       Nurdane                       Ahmet

                                               TUNÇ                          TOPUZ                           ARSLAN  

Full & Egal Universal Law Academy