T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/639
KARAR NO : 2019/708
KARAR TR : 21/10/2019
ÖZET: cra Müdürlüğü dosyasında yapılan ihale sonucu alınan menkul ilişkin olarak, satıcı ve alıcının muaf olduğu gerekçesiyle alınmaması gerektiği ileri sürülen KDV' nin iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Sesan Çevre Danışmanlık Metal GeriDönüşüm Plastik Nakliye Sanayi TicaretLimited Şirketi
Vekili :Av. A. Ç.
Davalı : Menemen Vergi Dairesi Müdürlüğü
Vekili :Av. G. G.
OL A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Menemenİcra Müdürlüğünün 2018/677 Talimatsayılı dosyası üzerinden yapılan ihale sonucualınan menkul malların, alıcısı ilesatıcısının katma değer vergisinden (KDV) muafolduğu belirtilerek, İcra Müdürlüğütarafından haksız tahsil edildiği ileri sürülen8.910,00 TL KDV'nin iadesi istemiyle Menemen Vergi DairesiMüdürlüğü'ne karşı idari yargı yerindedava açmıştır.
İzmir2. Vergi Mahkemesi: 17.01.2019 tarih ve 2018/1586 E., 2019/62 K.sayılı kararı ile davanın görev yönündenreddine karar verilmiş, karar aleyhine istinaf yolunabaşvurulmuştur.
İzmirBölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesi: 08.05.2019 tarih,2019/263 E., 2019/459 K. Sayılı dosyada "İcra ve İflasKanunu hükümlerinin uygulanmasıyla sınırlı olanşikâyet yoluyla incelenmesi mümkün olmayan, idarece, kamugücü kullanılmak suretiyle tek yanlı olarak tahsil edilenkatma değer vergisinin kısmen iadesi istemine ilişkinuyuşmazlığın görüm veçözümünün, 2577 sayılı Yasanın 2 ve2576 sayılı Kanunun 6'ncı maddeleri uyarınca idariyargı içerisinde yer alan vergi mahkemesinin görevinegirdiği sonucuna varıldığından, davanıngörev yönünden reddi yolunda verilen kararda hukuka uygunlukgörülmemiştir" gerekçesiyle istinafbaşvurusunun kabulüyle, istinafa konu kararınkaldırılmasına, kararı veren İzmir 2. Vergi Mahkemesiuyuşmazlıkta görevli olduğundan yeniden bir karar verilmeküzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine kesin olarak kararvermiştir.
Davalıidare vekili süresi içinde verdiği savunmadilekçesinde; davanın memur muamelesini şikâyetdavası olup İcra Mahkemesinde görülmesi gerektiğigörüşüyle davanın görev yönünden reddigerektiğini savunmuştur.
İZMİR2. VERGİ MAHKEMESİ: 20.06.2019 gün ve E:2019/502sayılı kararında; “…Dosyanın incelenmesinden,Menemen İcra Müdürlüğünün 2018/677 Talimatsayılı dosyası üzerinden yapılan ihale sonucualınan menkul malların, alıcısının vesatıcısının katma değer vergisinden muaf olduğubelirtilerek, anılan icra müdürlüğüncehaksız tahsil edildiği ileri sürülen 8.910,00-TL katmadeğer vergisinin iadesine karar verilmesi istemiyle Mahkememiz nezdindedava açıldığı, davalı idarenin savunmadilekçesinde görev itirazında bulunduğu, MahkememizHakimliğinin 17.01.2019 tarih ve 2018/1586 E., 2019/62 K. sayılıkararı ile Uyuşmazlık Mahkemesinin 26.11.2018 tarih ve 2018/789E., 2018/789 K. sayılı kararı da dikkate alınarakdavanın görev yönünden reddine karar verildiği,İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 08.05.2019tarih, 2019/263 E., 2019/459 K. sayılı kararı ile MahkememizHakimliğinin 17.01.2019 tarih ve 2018/1586 E., 2019/62 K sayılıgörev ret kararının kaldırıldığıgörülmüş olup, 2577 Sayılı Kanunun 45/5 maddesigereğince İstinaf Mahkemesi kararının kesin olmasıkarşısında Mahkememizin dava konusu uyuşmazlıktagörevli olduğu sonucuna varılarak işin esasınınincelenmesi gerekmektedir” şeklindeki gerekçe ile davalıidarenin görev itirazının reddine karar vermiştir.
Davalıidare vekili tarafından,süresi içinde verilen dilekçeile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun “Şikâyet veŞartlar” başlıklı 16. maddesinde; “Kanununhallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzereİcra ve İflas dairelerinin yaptığı muamelelerhakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikâyetolunabilir. Şikâyet bu muamelelerin öğrenildiğitarihten yedi gün içinde yapılır./ Bir hakkın yerinegetirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemedebırakılmasından dolayı her zaman şikâyet olunabilir.“Şikâyet üzerine yapılacak muameleler’’başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasında“Şikâyet tetkik merciince, kabul edilirse şikâyetolunan muamele ya bozulur yahut düzeltilir. / Memurun sebepsizyapmadığı veya geciktirdiği işlerin icrasıemrolunur“ Tetkik mercii başlıklı 4. maddesinin 1.fıkrasının ilk cümlesinde ise: “İcra veiflâs dairelerinin muamelelerine karşı yapılanşikâyetlerle itirazların incelenmesi icra tetkik merciihâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmişolan hâkim tarafından yapılır.” denilmiştir.
Olayda,davacı tarafından, Menemen İcraMüdürlüğünce 2018/677 Talimat sayılı dosyaüzerinden yapılan ihale sonucu alman menkul mallara ilişkinolarak tahsil edilen KDV'nin iadesi talep edilmiştir.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özel idareleri,belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelereilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununuygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilenişleri çözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
Buitibarla, İcra Müdürlüğü tarafındanyürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihalesonucunda alınan menkul mallara ilişkin, icramüdürlüğünce verilen KDV ödenmesine dairkararın kanuna aykırılığı iddiasışikâyet yolu ile İcra Mahkemesinde çözümlenecektir.Mahkeme incelemeyi söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak,işlemin kanuna uygun olup olmadığı hususunda kararverecektir. Adli yargılamanın bir parçasınıoluşturan bu uyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği kanaatinevarılmıştır” şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılıKanunun 10 ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine karar vererek 05/09/2019 gün ve 2019/84894sayılı görüş yazısı ile Mahkememizebaşvurmuş, başvuru 27/09/2019 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıylayapılan 21/10/2019 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; davalı vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nca 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığınınesasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU'nundavanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ' nin davadaadli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise idari yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı tarafından Menemen İcraMüdürlüğü’nün 2018/677 talimatsayılı dosyasında yapılan ihale sonucu alınan menkulilişkin olarak, satıcı ve alıcının muafolduğu gerekçesiyle alınmaması gerektiği ilerisürülen KDV' nin iadesine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanununun
“Şikâyetve Şartlar” başlıklı 16. maddesinde; “Kanununhallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmaküzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığımuameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikâyetolunabilir. Şikâyet bu muamelelerin öğrenildiğitarihten yedi gün içinde yapılır. Bir hakkın yerinegetirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemedebırakılmasından dolayı her zaman şikâyetolunabilir”
“Şikâyetüzerine yapılacak muameleler”başlıklı 17.maddesinde; “şikâyet tetkik merciince, kabul edilirseşikâyet olunan muamele ya bozulur yahut düzeltilir. Memurunsebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur”
“Tetkikmercii” başlıklı 4. maddesinde de: “İcra ve iflâs dairelerinin muamelelerine karşıyapılan şikâyetlerle itirazların incelenmesi icra tetkikmercii hâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmişolan hâkim tarafından yapılır. İş durumunungerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra tetkik merciinin birden fazla dairesikurulabilir. Bu durumda icra tetkik mercii daireleri numaralandırılır.İcra tetkik merciinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde işdağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra tetkik mercii hâkimi,kendisine Adlî Yargı Adalet KomisyonuBaşkanlığınca dönüşümlü olarakbağlanan icra ve iflâs dairelerinin muamelelerine yönelikşikâyetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetimve denetimlerini yapar, idarî işlerine bakar. İcra yetkisinihaiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacakşikâyet ve itirazların tetkik mercii o mahkemeninhâkimidir.”
Hükümleriyer almaktadır.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Halböyle iken, İcra Müdürlüğünce yapılanihale sonucunda alınan eşyaya ilişkin, icramüdürlüğünce verilen KDV ödenmesine dairkararın, kanuna aykırılığı iddiasınınşikâyet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümleneceği,mahkemenin incelemeyi, söz konusu icradosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygun olupolmadığı hususunda karar vereceği kuşkusuzdur. Adliyargılamanın bir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile İzmir 2. Vergi Mahkemesince verilen20.06.2019 gün ve E:2019/502 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir.
SO N U Ç :Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileİzmir 2. Vergi Mahkemesince verilen 20.06.2019 gün ve E:2019/502sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA 21/10/2019gününde Üyeler Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞIOY
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri HakkındaKanun’un “Vergi Mahkemelerinin Görevleri”başlıklı 6. Maddesinde, vergi mahkemelerinin genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun’un uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği, kuralı yer almaktadır.
Davakonusu uyuşmazlığın, vergi kanunları uygulanarakçözümlenebilecek olması karşısında,davanın görüm ve çözümünün vergimahkemesinin görevine girdiği oyuyla çoğunlukkararına katılmıyoruz.21/10/2019
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy