T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/321
KARAR NO : 2020/345
KARAR TR : 28/05/2020
ÖZET: SHÇEK Genel Müdürlüğü'ne bağlı rehabilitasyon merkezinde usta öğretici olarak görev yapmış olan davacı tarafından, davalı idareden kıdem tazminatı, ücretli izin alacağı, eksik ödenen ücret alacağı ve ilave tediye alacağı olduğundan bahisle bu alacaklarının tahsili istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :J.Ö.
Vekili :Av. T.T.
Davalı :Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Vekilleri : Av. N. K. T.n - Av. C. D.- Av A. P.
OL A Y: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.10.2002tarihi itibariyle Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu(SHÇEK) Genel Müdürlüğüne bağlırehabilitasyon merkezinde ardışık yenilenensözleşmelerle kurslarda usta öğretici olarakçalışmaya başlayıp, Ekim 2010 sonrasında da sosyalgüvenlik prim destek kesintili, emekli çalışansıfatı ile çalışmaya devam ederken 27.3.2012 tarihindehaklı nedenle istifa ettiğini, davalı idareden kıdemtazminatı, ücretli izin alacağı, eksik ödenenücret alacağı ve ilave tediye alacağı olduğundanbahisle fazlaya ilişkin ve başkaca talep haklarınısaklı tutarak kanuni faizi ile birlikte davalı idareden tahsilitalebiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA1. İŞ MAHKEMESİ: E:2012/373 sayılı dosyasındaverdiği 21.12.2015 gün, K:2015/1055 sayılı kararınakarşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerineYargıtay 22. Hukuk Dairesi'nce uyuşmazlığınçözümünde idari yargının görevliolduğundan bahisle 2.4.2019 günü verilen bozma kararıüzerine Ankara 1. İş Mahkemesi'nce E:2019/373 sayılıdosyada yapılan yargılamada 22.10.2019 gün ve K:2019/519sayılı kararıyla yargı yolunun caiz olmaması nedeniyledavanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşıyapılan temyiz kanun yolu başvurusu üzerine bu kararYargıtay 22. Hukuk Dairesi'nce 23.1.2020 tarihinde onanarak aynıtarihte kesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı taleple bu kez idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA13. İDARE MAHKEMESİ: E:2020/380 sayılı dosyasında25.3.2020 günlü kararıyla davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu sonucuna varıldığından bahisle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınMahkememize gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Mahkememizcekarar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiş, 10.4.2020 gün veE:2020/380 sayılı yazı ile Mahkememize müracaat etmiş,başvuru 30.4.2020 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan28.5.2020 günlütoplantısında:
I-İLK İNCELEME:
Dosya üzerinde 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Ankara 13. İdareMahkemesi'nce, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının,kesinleşmiş adli yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Burak CenkİLHAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,SHÇEK Genel Müdürlüğü'ne bağlırehabilitasyon merkezinde usta öğretici olarak görevyapmış olan davacı tarafından, davalı idaredenkıdem tazminatı, ücretli izin alacağı, eksiködenen ücret alacağı ve ilave tediye alacağıolduğundan bahisle bu alacaklarının tahsili talebiyleaçılmıştır.
506Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde "Birhizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafındançalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalısayılırlar…" denilmiş, aynı Kanun'un"Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri"Başlıklı 134. maddesinde, "Bu kanunun uygulanmasındandoğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya budavalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür"hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı Kanunhükümleri 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanun'un 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kollarıbakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendiadına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79. madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde "Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür" denilmiştir.
Öteyandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan"İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi" hususunaKanunun 8. maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretliizin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük vehaklara ilişkin hususlara ise Kanunun değişik maddelerinde yerverilmiştir.
Diğertaraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren, 7036 sayılıİş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İşmahkemelerinin kuruluşu" başlıklı 2. maddesinde,
"(1)İş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlugörüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesiderecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülenyerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihlive 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ileBölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve YetkileriHakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.
(2)İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde işmahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanınsağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu veniteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki işdağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulutarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’deyayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
(3)İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemeningörev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukukmahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara göre bakılır."denilmiş,
"Davaşartı olarak arabuluculuk" başlıklı 3/1.maddesinde;
"(1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayananişçi veya işveren alacağı ve tazminatı ileişe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuşolması dava şartıdır..." denilmiş,
"Görev"başlıklı 5. maddesinde;
"(1) İş mahkemeleri;
a)5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabigemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İşKanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b)İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunungeçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c)Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğubelirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlerebakar" denilmiştir.
AynıKanun'un "Geçici Hükümleri" başlıklıGeçici 1. maddesinde;
"(1)Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulan işmahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleri olarakkabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenönce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur.
(2)Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkinhükümleri, bu hükümlerin yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliyemahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkındauygulanmaz.
(3)Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunla işmahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava ve işler,iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgili mahkemelertarafından görülmeye devam olunur.
(4)İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar,karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir. "hükmüne yer verilmiştir.
Somutolayda, davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatlarının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Ankara 13. İdare Mahkemesi'nin başvurusunun kabulüile Ankara 1. İş Mahkemesi'nce verilen 22.10.2019 gün veE:2019/373, K:2019/519 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 13. İdareMahkemesi'nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 1. İşMahkemesi'nce verilen 22.10.2019 gün ve E:2019/373, K:2019/519sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy