T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/629
KARAR NO : 2020/674
KARAR TR : 23.11.2020
ÖZET: 2918 sayılı Yasa’nın Ek 2/3. maddesi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, araç trafikten men işleminin de idari yargıda konu yapılması karşısında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesi ve aynı Kanun’un 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : Y.T.Ç. Davalı : Ankara Valiliği Vekili : Av. A.A. O L A Y : Ankara Valiliği TrafikDenetleme Şube Müdürlüğünce yapılan denetimsırasında, 06 F... plaka sayılı aracın ilgilibelediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcutaşıdığının tespit edildiğinden bahisle,sürücü belgesi sahibi davacı adına 07.02.2020 günve IT-526212 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para CezasıKarar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2. maddesininüçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 12.282,00TL idari para cezası verilmiş, düzenlenen Araç TrafiktenMen Tutanağı ile araç trafikten men edilerek muhafazaaltına alınmıştır. Davacı, araç men tutanağınıniptali istemiyle idari yargı yerinde dava açıldığınıbelirterek, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur. ANKARA 6. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ:25.02.2020 gün ve D.İşNo:2020/1780, K: 2020/1780 sayı ile;5326 sayılı Kanun’un 27/8. maddesi gereğince idariyaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği,aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyleidari yargı yerinde dava açıldığını belirterek,başvurunun çözümünün idari yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle başvurunun görev yönündenreddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesin-leşmiştir. Davacı, bu kez aynı istemle idari yargıyerinde dava açmıştır. ANKARA 13. İDARE MAHKEMESİ: 18.09.2020 günve E:2020/689 sayı ile; araç men tutanağının iptaliistemiyle açılan davanın, Mahkemenin 2020/359 esas sayısındakayıtlı olduğu, ancak söz konusu dosyayadayanılarak, 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırımkararının verildiği işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanınagiren kararların da verilmiş olduğu gerekçesiyle, idariyargı yerinin görevli olacağı sonucunundoğmayacağı, zira “trafikten men” işlemininaraç sahibi adına tesis edildiği ve davacısınında o olduğu, ancak görülmekte olan bu davada ise aynıaracın sürücüsü olan davacıya verilen trafik paracezasının dava konusu edildiği ve davacısının da “Y.T.Ç.”olduğu, ortada aynı kişi adına tesis edilmiş iki kararbulunmadığı, açıklanan nedenlerlegörülmekte olunan iş bu trafik para cezasındankaynaklı davada, uyuşmazlığın görüm veçözümünün adli yargı yerine ait olduğusonucuna varıldığı açıklanarak, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesi uyarınca görevliyargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesinin Burhan ÜSTÜN’ünbaşkanlığında, Üyeler Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan 23.11.2020tarihli toplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 2918 sayılıKanun’un Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrasının(a) bendi uyarınca verilen idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun“Araçların tescil edildikleri amacındışında kullanılması”başlığı altında düzenlenen Ek 2. maddesinde,“ (Ek: 17/10/1996-4199/43 md.) (Değişik:18/10/2018-7148/26 md.) Araçlarınımotorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadındışında kullananlar ile sürülmesine izin verenaraç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezasıuygulanır. (Ekfıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş günsüre ile trafikten menedilir. 10/7/2004tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamındailgili belediyeden; a)Çalışma izni/ruhsatı almadan, b)Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c)Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışmabölgesi/güzergâh dışında belediyesınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır.Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b)bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilinişlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıliçinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idaripara cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteniveya sahibi, sürücüsünün kendisi olupolmadığına bakılmaksızın aracın bu maddeninüçüncü fıkrasına aykırı olarakkullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetiminiyapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddeninüçüncü fıkrasının; a)(a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b)(b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c)(c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyletrafikten menedilir. İlgilibelediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamınaalınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışmaizninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediyesınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır veeksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcıişareti bulunmayan üçüncü fıkrakapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmetialanlara da 334 Türk lirası idari para cezasıuygulanır.” hükmü yer almıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi,2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamındaaraç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yeriniaçıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi; bu Yasadagösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeyeişaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıftabulunulmamış olması karşısında ve göreve ilişkingenel ilkelere göre idari yargının görev alanındagörmüştür. 30.3.2005 gün ve 25772sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1.6.2005 tarihindeyürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa’nın31. maddesiyle değişik 3. maddesinde ise, “ (1) BuKanunun; a) İdarî yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında, uygulanır”denilmiştir. Aynı Kanun’un 27.maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrada ise;idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuralabağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortayaçıkardığı bağlantı sorununaçözüm getirilmesinin amaçlandığı ifadeedilmiştir. 19.12.2006 tarihindeyürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı;diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıancak; idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceğianlaşılmaktadır. Uyuşmazlık Mahkemesi’ncede, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlık-larınınçözümünde, idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararın da verilmiş olması vedosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde davakonusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari paracezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargıyerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dosyanın incelenmesinde,dosya içinde bulunan bilgi ve belgelerden, araç trafikten mentutanağının iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçıldığı, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 12.02.2020gün ve E:2020/359 sayılı kararıile “yürütmenin durdurulmasına” karar verildiğigörülmüştür. Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yenibir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır. Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu para cezasınaitiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, ancak; idaripara cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak (aynı maddi olay nedeniyle, aynı araç ile ilgiliolarak) aracın trafikten men edilmesi kararı da verildiği veidari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından;idari para cezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği kuşkusuzdur. Bu durumda, KabahatlerKanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3.maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun’laeklenen sekizinci fıkra hükmü bir aradadeğer-lendirildiğinde, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun Ek 2. maddesinin üçüncüfıkrası uyarınca verilen para cezasınakarşı açılacak davanın çözümünde idari yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Ankara 13. İdare Mahkemesince yapılan 18.09.2020gün ve E:2020/689 sayılı başvurunun reddi gerekmiştir. S O N U Ç: Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle, Ankara 13. İdare Mahkemesince yapılan 18.09.2020 gün ve E:2020/689 sayılıBAŞVURUNUN REDDİNE, 23.11.2020 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Burhan ÜSTÜN Üye Şükrü BOZER Üye Mehmet AKSU Üye Birol SONER Üye Aydemir TUNÇ Üye Nurdane TOPUZ Üye Ahmet ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy