UYAP Bilişim Sistemiile erişebilirsiniz.
T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/386
KARAR NO : 2021/481
KARAR TR : 20/09/2021
ÖZET: Mesleki ve Teknik
Anadolu Lisesinde usta öğretici
olarak çalışan davacının, kıdem
tazminatı, ihbar tazminatı, fazla
çalışma ücreti, yıllık izin ücreti ve
ulusal bayram ve genel tatil ücreti
tazminatının işleyecek faiziyle
birlikte ödenmesi istemiyle açılan
davanın ADLİ YARGI YERİNDE
görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : H.Ç.
Vekili : Av. F.B.
Davalı : Milli Eğitim Bakanlığı
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı, davalı Bakanlık bünyesindeki Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde
15/10/2005-15/02/2019 tarihleri arasında usta öğretici (aşçı) olarak çalıştığı döneme ilişkin;
kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti ve ulusal bayram ve
genel tatil ücretine ilişkin ücretlerinin davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava
açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Kuşadası İş Mahkemesinin 26/01/2021 tarihli ve E.2020/587, K.2021/40 sayılı
kararı ile, "açılan davada idari yargı mahkemelerinin görevli olduğu anlaşıldığından 6100
sayılı HMK'nun 114/1-b ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine" karar
verilmiştir. Bu karar, istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.
3. Davacı, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
B. İdari Yargıda
4. Aydın 1. İdare Mahkemesinin 05/05/2021 tarihli ve E.2021/310 sayılı ara
kararı ile, "davacı ile davalı idare arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu'ndan
kaynaklanan bir iş ilişkisi olduğu ve İş Sözleşmesinin 4857 sayılı Kanun'un 25-II/g maddesi
uyarınca feshedilmesi üzerine, talep edilen tazminatın yine 4857 sayılı İş Kanunundan
kaynaklanan hak olduğu anlaşılmakta olup, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre
görüm ve çözümünde adli yargı yerinin (İş Mahkemeleri) görevli olduğu sonucuna varıldığı
gerekçesiyle, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un
Esas No : 2021/386
Karar No: 2021/481
UYAP Bilişim Sistemiile erişebilirsiniz.
19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık
Mahkemesine gönderilmesine, dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar
verilinceye kadar ertelenmesine" karar verilmiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
5. 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde "Bir hizmet akdine
dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı
sayılırlar…" denilmiş, aynı Kanun'un "Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri" başlıklı 134.
maddesinde, "Bu Kanun'un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş
mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür" hükmüne yer
verilmiş; 506 sayılı Kanun hükümleri 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile yürürlükten
kaldırılmıştır.
6. 5510 sayılı Kanun'un 3. maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları
bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi
sigortalı olarak tanımlanmış; 79. madde ile başlayan 4. Kısmında, primlere ilişkin hükümlere
yer verilmiş; 101. maddesinde "Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kanun
hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerinde görülür"
denilmiştir.
7. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 1. maddesinde, Kanun'un amacının,işverenler ile bir iş
sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak
ve sorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş; "İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi"
hususuna Kanun'un 8. maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim
süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanun'un değişik
maddelerinde yer verilmiştir.
8. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun "İş mahkemelerinin kuruluşu" başlıklı 2.
maddesi şöyledir:
"(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek
hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde
kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk
Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri
Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde iş mahkemelerinin birden fazla dairesi
oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. İhtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen
işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve
Savcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır.
Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava
ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara göre bakılır."
9. 7036 sayılı Kanun'un "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 3. maddesinin (1)
numaralı fıkrası şöyledir:
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve
tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava
şartıdır."
Esas No : 2021/386
Karar No: 2021/481
UYAP Bilişim Sistemiile erişebilirsiniz.
10. 7036 sayılı Kanun'un "Görev" başlıklı 5. maddesi şöyledir:
"(1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları,
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk
Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine
tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya
kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi
kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş
Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin
dava ve işlere bakar."
11. 7036 sayılı Kanun'un "Geçici Hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesi şöyledir:
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulan iş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca
kurulmuş iş mahkemeleri olarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
açılmış olan davalar, açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümleri, bu hükümlerin
yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile
Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunla iş mahkemelerinin görev
alanına dâhil edilen dava ve işler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgili
mahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
verilen kararlar, karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
12. Uyuşmazlık Mahkemesinin Celal Mümtaz AKINCI’nın başkanlığında, Üyeler
Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet
ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 20/09/2021 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.
maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19.
maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde
adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi
bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy
birliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
13. Raportör-Hakim Murat UÇUR'un, davanın çözümünde adli yargının görevli
olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca
görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,
Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü
açıklamaları da dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
14. Dava, Aydın İli, Kuşadası İlçesi, Güvercinada Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesi'nde usta öğretici (aşçı) olarak 15/10/2005-15/02/2019 tarihleri arasında çalışan
Esas No : 2021/386
Karar No: 2021/481
UYAP Bilişim Sistemiile erişebilirsiniz.
davacının, çalıştığı döneme ilişkin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti,
yıllık izin ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücretine ilişkin belirlenen tutarın işleyecek
yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
15. Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen
tazminatlarının İş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında,
uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli
olduğu sonucuna varılmıştır.
16. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Aydın 1. İdare
Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Kuşadası İş Mahkemesinin 26/01/2021 tarihli ve
E.2020/587, K.2021/40 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Aydın 1. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Kuşadası İş
Mahkemesinin 26/01/2021 tarihli ve E.2020/587, K.2021/40 sayılı GÖREVSİZLİK
KARARININ KALDIRILMASINA,
20/09/2021 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Celal Mümtaz
Şükrü
Mehmet
Birol
AKINCI
BOZER
AKSU
SONER
Üye
Üye
Üye
Aydemir
Nurdane
Ahmet
TUNÇ
TOPUZ
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy