T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/504
KARAR NO : 2021/585
KARAR TR : 29/11/2021
ÖZET: 3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : Beta Turistik Tesisİşletmeciliği Ltd. Şti.
Vekili : Av. GülayÇOLAK ÇALIŞKAN
Davalı :Kemer Kaymakamlığı
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Kemer Kaymakamlığı, Kemer MilliEmlak Müdürlüğünün 10/12/2020 tarihli ve 2020/19sayılı kararı ile, davacının kıyıda ve sahilşeridinde sabit demir kazık çakarak engelleroluşturduğundan bahisle, davacı adına 3621 sayılıKıyı Kanunu’nun 8. ve 15. maddeleri uyarınca 5.000 TLidari para cezası verilmiştir.
2. Davacı vekili, idari paracezasının iptali istemiyle adli yargı yerine başvurudabulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞAİLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Kemer Sulh Ceza Hâkimliği11/03/2021 tarihli ve D.İş No.2021/26 sayılı kararıile, itiraza konu para cezası ile birlikte Kemer Milli EmlakMüdürlüğünün 11/12/2020 tarihli ve 89685sayılı yazısı ile, idari yaptırım kararındabelirtilen işgallerin, bu yazının tebliğ tarihindenitibaren 5 gün içinde kaldırılmasına da kararverildiği, bu nedenle itiraz konusunun idari yargının görevalanına girdiği gerekçesiyle başvurunun görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmedenkesinleşmiştir.
4. Davacı vekili, bu kez, aynı istemleidari yargı yerinde dava açmıştır.
B. İdari Yargıda
5. Antalya 3. İdare Mahkemesi 01/06/2021tarihli ve E.2021/450 sayılı kararı ile, idari paracezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgiliolarak yaptırım kararında belirtilen işgallerin tebliğtarihinden itibaren 5 gün içerisinde kaldırılmasıhususuna da yer verildiği, anılan hususa ilişkin olarak davaaçılıp açılmadığı hususununsorulması üzerine davacı vekili tarafından verilen cevapdilekçesinde, ilgili idari işleme karşı itirazedildiği ancak herhangi bir cevap verilmediğinin bildirildiği,dolayısıyla anılan işleme karşı adli ya da idariyargıda herhangi bir davanınaçılmadığınınanlaşıldığı, olayda Kabahatler Kanunu'nun 27/8.maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı,bu yönüyle de dava konusu idari para cezasının iptaliistemiyle açılan davanın adli yargının görevalanına girdiği gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
6. 3621 sayılı KıyıKanunu’nun “Amaç”başlığını taşıyan 1. maddesişöyledir:
“BuKanun, deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları ile bu yerlerinetkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan sahil şeritlerinindoğal ve kültürel özelliklerini gözeterek koruma vetoplum yararlanmasına açık, kamu yararına kullanmaesaslarını tespit etmek amacıyladüzenlenmiştir.”
7. "Sahil ŞeridindeYapılabilecek Yapılar" başlıklı 8. maddesişöyledir:
"Uygulamaimar planı bulunmayan alanlardaki sahil şeritlerinde, 4üncü maddede belirtilen mesafeler içinde hiç biryapı ve tesis yapılamaz.
Uygulamaimar planı bulunan yerlerde duvar, çit, parmaklık,telörgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz.Moloz, toprak, curuf, çöp gibi kirletici ve çevreyi bozucuetkisi olan atık ve artıklar dökülemez, kazıyapılamaz.
Ancakbu alanlarda; uygulama imar planı kararıyla altı ve yedincimaddede belirtilen yapı ve tesislerle birlikte toplum yararınaaçık olmak şartıyla konaklama hariç günübirlik turizm yapı ve tesisleri yapılabilir."
8. “CezaHükümleri” başlıklı 15. maddesişöyledir:
"Kıyıdave uygulama imar planı bulunan sahil şeritlerinde duvar, çit,parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engellerioluşturanlara ikibin Türk Lirasından onbin TürkLirasına kadar idarî para cezası verilir. Ayrıcaoluşturulan engellerin beş günden fazla olmamak üzerebelirlenen süre zarfında kaldırılmasına karar verilir.Bu süre zarfında engellerin ilgililer tarafındankaldırılmaması halinde, masrafı yüzde yirmizammıyla birlikte kendilerinden kamu alacaklarının tahsiliusulüne göre tahsil edilmek üzere kamu gücükullanılmak suretiyle derhal kaldırılır. Kabahatintekrarı halinde, ceza üst sınırdan verilir.
Birincifıkrada sayılan yerlerden kum, çakıl alanlaraüçbin Türk Lirasından onbeşbin TürkLirasına kadar idarî para cezası verilir.
Birincifıkrada sayılan yerlere moloz, toprak, cüruf, çöpgibi atık ve artıkları dökenler, atılan veyadökülen maddenin niteliğine, çevreyi kirletici ve bozucuetkisine göre Türk Ceza Kanunu, Kabahatler Kanunu veya ÇevreKanunu hükümlerine göre cezalandırılır.
Yukarıdakifıkralarda sayılan fiillerin kıyının doğalyapısını bozacak bir etki meydana getirmesi halinde, dahaağır cezayı gerektiren bir suçoluşturmadığı takdirde, failleri hakkında altıaydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Birincifıkrada sayılan yerlerde ruhsatsız veya ruhsat ve eklerineaykırı olarak yapı yapan kişilere Türk Ceza Kanunuveya İmar Kanunu hükümlerine göre verilecek ceza bir katartırılır.
İlgilikanunlarda belirtilen makamların yetkileri saklı kalmak üzere,bu maddede belirtilen idarî yaptırımlara karar vermeye mahallimülki amir yetkilidir."
9. Öte yandan, 30/03/2005 tarihlive 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinideğiştiren 06/12/2006 tarihli, 5560 sayılı Kanun’un31. maddesi şöyledir:
“(1) Bu Kanunun;
a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b)Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır.”
10.Kanun'un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin birincifıkrası ise şöyledir:
“İdaripara cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidari yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
11. Uyuşmazlık Mahkemesinin MuammerTOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Birol SONER,Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Aydemir TUNÇ, NurdaneTOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan29/11/2021 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
12. Raportör-Hâkim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra;gereği görüşülüpdüşünüldü:
13. Dava, 3621 sayılı KıyıKanunu’nun 8. ve 15. maddesi uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle açılmıştır.
14. Olayda, idari para cezasınınkaldırılması istemiyle dava açılmış olup,3621 sayılı Kanun’da idari para cezasına karşıkanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
15. Yukarıda izah edilen düzenlemeleregöre; Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
16. Görev kuralları kamu düzenineilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için birmüktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir kanunlakabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
17. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir kanun ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni kanuna göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni kanundakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
18. Diğer taraftan, dava görevsizmahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanundeğişikliği ile görevsiz mahkeme o dava içingörevli hale gelmiş ise, mahkemenin davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
19. İncelenen uyuşmazlıkta,öngörülen idari para cezasının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu, 3621 sayılı KıyıKanunu’nda idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı belirtildiğinden, idari para cezasınakarşı açılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
20. Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak, Antalya 3. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile Kemer Sulh Ceza Hâkimliğince verilen11/03/2021 tarihli ve D.İş No.2021/26 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümündeADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Antalya 3. İdare Mahkemesince yapılanBAŞVURUNUN KABULÜ ile Kemer Sulh Ceza Hâkimliğince verilen11/03/2021 tarihli ve D.İş No.2021/26 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
29/11/2021 tarihinde, OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Muammer
TOPAL
Üye
Birol
SONER
Üye
Nilgün
TAŞ
Üye
Doğan
AĞIRMAN
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ahmet
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy