T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/558
KARAR NO : 2021/575
KARAR TR : 29/11/2021
ÖZET: 2918 sayılı Kanun'un 36. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : R.K.
Davalı :Çukurova Vergi Dairesi Müdürlüğü
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Adana Valiliği Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünceyapılan denetim sırasında, araçsürücüsü B.E. hakkında sürücü belgesizaraç kullandığından bahisle,06/02/2020 tarihli veIR-123716 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para CezasıKarar Tutanağı düzenlenerek, sürücü adına2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesininüçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca2.473 TL idari para cezası verilmiştir.
2. Araç sahibi davacı, idari paracezasının iptali istemiyle adli yargı yerine başvurudabulunmuştur.
II. UYUŞMAZLIĞAİLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. Adli Yargıda
3. Adana 4. Sulh Ceza Hâkimliği27/08/2020 tarihli ve D.İş. 2020/1885 sayılı kararıile, başvuruya konu idari para cezası tutanağınınaraç sürücüsü adına düzenlendiği,itirazın idari para cezasının tahakkuku ve tahsilatıişlemine yönelik olduğunun anlaşıldığı,başvuru konusu işlemin idari para cezasına veya kamuyageçirilme kararına ilişkin olmadığı,tahakkuk vetahsil işlemine yönelik iddiaların çözümyerinin idari yargı yeri olduğu gerekçesiyle başvurunungörev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itirazedilmeden kesinleşmiştir.
4. Davacı, bu kez aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır.
B. İdari Yargıda
5. Adana 3. İdare Mahkemesi 14/04/2021tarihli ve E.2020/1485 sayılı kararı ile, davacıtarafından trafik idari para cezasının iptalininistenildiği hususunda tereddüt bulunmadığı, davakonusu edilen idari para cezasının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu, 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nda son olarak 12/07/2013 tarihli ve 6495 sayılıKanun’la değişiklik yapıldığı, bu haliylede idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin birdüzenlemeye yer verilmediği, bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşıkanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanması nedeniyle,görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanunhükümleri dikkate alınacağından, davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
6. 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun “Sürücü belgesi almazorunluluğu” başlıklı 36. maddesişöyledir:
“(Değişik: 24/5/2013 - 6487/18 md.)
Motorluaraçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişilertarafından karayollarında sürülmesi vesürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar,Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücübelgelerine sahip sürücüler ile çok taraflıanlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veyageçerli uluslararası sürücü belgesi olankişilerce sürülebilir.
Bunagöre;
a)Sürücü belgesi olmayanların,
b)Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanundabelirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak yada tedbiren geri alınanların,
c)Sürücü belgesi iptal edilenlerin,
araçkullanarak trafiğe çıktıklarının tespitihâlinde, bu kişilere 1.407 Türk Lirası idari paracezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesizkişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescilplakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir.”
7. 13/02/2018 tarihli ve 30331sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren Yabancı Plakalı Araçlara Verilen Trafik İdari ParaCezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmeliğin"tahsilat" başlıklı 5. maddesinindördüncü fıkrası şöyledir:
"(4)Türk plakalı araç kullanan yabancısürücülerin trafik idari para cezaları, cezanındüzenlendiği aracın sahibinden tahsil edilir. Trafik idari paracezasının takip ve tahsili amacıyla Gelir İdaresiBaşkanlığına yapılacak bildirimde araç sahibineait bilgiler de ayrıca yer alır."
8.Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918sayılı Kanun’un 116. maddesi kapsamında araç tescilplakasına göre düzenlenenler dışında trafikzabıtasınca uygulanan idari para cezalarına karşıaçılan davaları; bu uygulamanın idari cezakapsamında bulunması; kanunda idari cezalarla ilgili davalardagörevli yargı yerini açıkça belli eden birhükme yer verilmemesi; bu Kanun'da gösterilen adli cezalarahükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye deherhangi bir atıfta bulunulmamış olmasıkarşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göreidari yargının görev alanındagörmüştür.
9. 30/03/2005 tarihli ve 5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesini değiştiren06/12/2006 tarihli, 5560 sayılı Kanun'un 31. maddesişöyledir:
“(1) Bu Kanunun;
a)İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b)Diğer genel hükümleri, idari para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır.”
10. Anılan Kanun’un “Başvuruyolu” başlıklı 27. maddesinin birincifıkrası şöyledir:
“İdaripara cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinidari yaptırım kararına karşı, kararıntebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.”
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
11. Uyuşmazlık Mahkemesinin MuammerTOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Birol SONER,Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Aydemir TUNÇ, NurdaneTOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan29/11/2021 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdareMahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
12. Raportör-Hâkim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra,gereği görüşülüp düşünüldü:
13. Dava, 2918 sayılı Kanun’un 36.maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendiuyarınca verilen idari para cezasının kaldırılmasıistemiyle açılmıştır.
14. Yukarıda izah edilen düzenlemeleregöre, Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde uygulanacağı; diğer Kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıanlaşılmaktadır.
15. Görev kuralları kamu düzenineilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için birmüktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir kanunlakabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
16. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir kanun ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni kanuna göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni kanundakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
17. Diğer taraftan, dava görevsizmahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanundeğişikliği ile görevsiz mahkeme o dava içingörevli hale gelmiş ise, mahkemenin davaya bakmaya devam etmesigerekir.
18. İncelenen uyuşmazlıkta,öngörülen trafik para cezasının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Kanun’da da bupara cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda,Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’ladeğişik 3. maddesinde bu Kanun’un, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden idaripara cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin(1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
19. Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak, Adana 3. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile, Adana 4. Sulh Ceza Hâkimliğinceverilen 27/08/2020 tarihli ve D.İş. 2020/1885 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümündeADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Adana 3. İdare Mahkemesince yapılanBAŞVURUNUN KABULÜ ile, Adana 4. Sulh Ceza Hâkimliğinceverilen 27/08/2020 tarihli ve D.İş. 2020/1885 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
29/11/2021 tarihinde, OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Muammer
TOPAL
Üye
Birol
SONER
Üye
Nilgün
TAŞ
Üye
Doğan
AĞIRMAN
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ahmet
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy