T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/725
KARAR NO : 2021/632
KARAR TR : 29/11/2021
ÖZET: Davalı idarenin yaptırdığı yol çalışması sırasındaki eylemlerden doğan zararın giderilmesine yönelik olarak açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : M.İ.Y.
Vekili : Av. M.F.A.
Davalı : KarayollarıGenel Müdürlüğü
Vekili :Av. E.A.
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, 2012 yılındabaşlanılan Karaman - Ermenek yol yapımçalışmalarınınsürdürüldüğü Karaman - Merkez ilçeyebağlı Bucakkışla köyünde bulunan 335 ve 336 adanolu müvekkili davacıya tahsisli taşınmazınsulanması için kurulan sulama sisteminin, yol yapımçalışmaları sırasında tahrip edilmesi sonucuuğranıldığı ileri sürülen 15.000 TLzararın tazmini istemiyle davalı kurum aleyhine idari yargıyerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞAİLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİ
A. İdari Yargıda
2. Konya 2. İdare Mahkemesi E.2016/51,K.2016/291 sayılı dosyasında 16/03/2016 tarihinde,"2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun15/1-a. maddesi uyarınca davanın görev yönündenreddine" karar vermiş, kararın kanun yolunabaşvurulmaksızın kesinleştiğianlaşılmıştır. Kararın gerekçesinin ilgilikısmı şöyledir:
"...İdarenin yürütmekleyükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarakuygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, suyolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle açılacakdavaların görüm ve çözümünün, idareceherhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu, öze!mülkiyete kona taşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı isgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin öze! hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Budurumda, davalı idarenin gözetim ve denetimi altındataşeron firma tarafından sürdürülen yol yapımçalışmalarına dayanak yol yapım plan ve projesikapsamında anılan taşınmazınbulunmadığı, dolayısıyla da yol yapımıamacıyla söz konusu taşınmazınkamulaştırmaya tabi tutulmadığı hususları sabitolan davacıya tahsisli taşınmazdaki sulama sistemine haksızfiil niteliğindeki müdahale sonucunda sulama sisteminin tahripolması nedeniyle davacının uğradığızararın tazmini istemiyle açılan ve haksız fii1lereilişkin özel hukuk hükümlerine göre görüm veçözümleneceği açık olan işbu davada adliyargı yerinin görevli olduğu sonuç ve kanaatinevarılmıştır..."
3. Davacı vekili, benzer yöndeki taleplebu kez adli yargı yerinde dava açmıştır.
B. Adli Yargıda
4. Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin,E.2016/551, K.2019/625 sayılı dosyada 05/12/2019 tarihindeverdiği "Davanın reddine" dair karar istinafedilmiştir.
5. Konya Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 3.HukukDairesi, 24/09/2020 tarihli ve E.2020/587, K.2020/789 sayılıilamıyla ve "11/02/1959 tarih ve 17/15 sayılıYargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıuyarınca dava konusu zararın idari bir karar ve fiil neticesindemeydana geldiği, idari bir karar ve fiil neticesinde doğanzararların tazmininin 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2.maddesi uyarınca tam yargı davası iletalep edilebileceği tam yargı davalarına bakma görevininidari yargıya ait olduğu olayda da davalı Karayolları GenelMüdürlüğü'nün kamu tüzel kişisiolması ve eylemlerinin kamusal nitelik taşıması nedeniyle ,yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesigerektiği" gerekçesi ile kararın HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vererek dosyayımahalline iade etmiştir.
6. Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi E.2020/509,K.2020/458 sayılı dosyada 19/11/2020 tarihinde, BAMkararındaki gerekçeler doğrultusunda "DavanınHMK'nın 114/1-b ve 115/2 hükümleri uyarınca yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundanusulden reddine" karar vermiş, bu karar da istinafbaşvurusunun kesin olarak reddedilmesiyle 07/07/2021 tarihindekesinleşmiştir.
7. Davacı vekilinin 25/07/2021 tarihli müracaatı üzerine,oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümüiçin Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 21/10/2021 tarihli ve E.2020/509sayılı üst yazısıyla dava dosyasını, idariyargı dosyası ile beraber Uyuşmazlık Mahkemesinegöndermiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
8. 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun "İdari dava türleri ve idariyargı yetkisinin sınırı" başlıklı2. maddesi şöyledir:
"1. (Değişik: 10/6/1994 - 4001/1md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) İdarî işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptaldavaları,
b) İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları
c) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar.
2.İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukukauygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdarimahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevininkanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerindegösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veyaidarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
9. Uyuşmazlık Mahkemesinin MuammerTOPAL'ın başkanlığında, Üyeler Birol SONER,Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Aydemir TUNÇ, NurdaneTOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan29/11/2021 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari ve adliyargı yerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
10. Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU'nun davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin ve Danıştay SavcısıYakup BAL’ın davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
11. Dava, davalı Karayolları GenelMüdürlüğü tarafından yaptırılan yolprojesi kapsamındaki çalışmalar sırasında,davacının arazilerine giden su borularına zarar verilerek sukaynağı ile taşınmaz arasındakibağlantının koparıldığı, davacınıntaşıma su kullanmak zorunda kalarak zararauğradığından bahisle ve söz konusu zararıntazmini istemiyle açılmıştır.
12. İdarenin yürütmekleyükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarakuygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle açılacakdavaların görüm ve çözümünün, idarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlartarafından açılacak tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu;özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasızel atıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerince çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır.
13. Dava dosyasının incelenmesinden: 2012yılında başlanılan Karaman - Ermenek yol yapımçalışmalarınınsürdürüldüğü Karaman - Merkez ilçeyebağlı Bucakkışla köyünde bulunan 335 ve 336 adanolu davacıya tahsisli taşınmazın sulanmasıiçin kurulan sulama sisteminin, anılan yol lapımçalışmaları sırasında tahrip edilmesi sonucuuğranıldığı ileri sürülen 15.000 TLzararın tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
14. Bu sebeplerle açılan davanın,idarenin plan ve proje kapsamında yürütmekle yükümlübulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak kurulmuş bir işlemekarşı ya da bu nitelikteki işlem ve eyleminden doğanzararların tazminine yönelik olarak 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1. maddesinde belirtilen davatürlerinden olması nedenleriyle uyuşmazlığınidari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
15. Yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak, Konya 2. İdare Mahkemesinin 16/03/2016tarihli ve E.2016/51, K.2016/291 sayılı görev redkararının kaldırılması gerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümündeİDARİ YARGI YERİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B.Konya 2. İdare Mahkemesinin 16/03/2016tarihli ve E.2016/51, K.2016/291 sayılı GÖREV RED KARARININKALDIRILMASINA,
29/11/2021 tarihinde, OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Muammer
TOPAL
Üye
Birol
SONER
Üye
Nilgün
TAŞ
Üye
Doğan
AĞIRMAN
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ahmet
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy