AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞME KARARI
Başvuru no. 59796/10
Hüseyin UZUNDAĞ ve Diğerleri/Türkiye
(ekteki listeye bakınız)
Başkan
Valeriu Griţco,
Hâkimler
Arnfinn Bårdsen,
Darian Pavli
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Liv Tigerstedt’in katılımıyla 14 Mayıs 2020 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
yukarıda anılan 29 Ağustos 2010 tarihli başvuruyu göz önüne alarak,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından gönderilen deklarasyonu ve başvuranın bu deklarasyona cevabını göz önüne alarak,
Gerçekleştirilen müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
Başvuranlarla ilgili bilgiler ekteki listede yer almaktadır.
Başvuranlar, İstanbul Barosuna bağlı Avukat G. Altay tarafından temsil edilmişlerdir.
Başvuranların, Sözleşme’nin 6 §§ 1 ve 3 (c) maddesi uyarınca, ikinci ve üçüncü başvuranın yargılamalar esnasında avukat yardımından faydalanamamalarına ilişkin şikâyeti ile birlikte avukat erişim hakkına getirilen sistematik kısıtlama ve de avukat yokluğunda ve baskı altında alındığı iddia edilen ifadelerinin yargılamayı yürüten mahkeme tarafından kullanılması nedeniyle ceza yargılamalarının adil olmadığı hususundaki şikâyetleri Türk Hükümetine (“Hükümet”) iletilmiştir.
Hükümet, söz konusu şikâyet kapsamında ileri sürülen hususların çözüme kavuşturulması amacıyla bir deklarasyon metni göndermiştir. Hükümet, ek olarak, Mahkemeden başvurunun kayıttan düşürülmesini talep etmiştir.
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, mevcut davada, Mahkemenin yerleşik içtihadı ışığında, Sözleşme’nin 6 §§ 1 ve 3 maddesi kapsamında başvuranın haklarının ihlal edildiğini kabul etmiştir. Hükümet, ekteki tabloda belirtilen miktarların başvurana ödenmesini teklif etmiş ve Sözleşme’nin 37 § 1 ( c) maddesi uyarınca başvuruların kayıttan düşürülmesine karar verilmesini talep etmiştir. Söz konusu meblağlar, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağların belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktarlara, Avrupa Merkez Bankası’nın söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir. Bu ödeme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Başvuranlar Mahkeme’ye deklarasyondaki şartları kabul ettiklerini bildirmişlerdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme, başvuranların açık bir şekilde, Hükümet tarafından sunulan deklarasyonda belirtilen şartları kabul etmesinin ardından davanın taraflar arasında varılan bir dostane çözüm olarak değerlendirilmesi gerektiği kanısındadır.
Dolayısıyla, Mahkeme, taraflar arasında ulaşılan dostane çözümü dikkate almaktadır. Mahkeme, çözümün temelinde, Sözleşme ve Protokolleri kapsamında tanımlanan insan haklarına saygı ilkesine dayandırılmasından memnuniyet duymakta ve başvurunun incelenmeye devam edilmesini haklı kılacak herhangi bir neden bulunmadığı kanısındadır.
Mahkeme, 25 Temmuz 2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 7145 sayılı Kanun’u kabul etmesine dikkat çekmek istemektedir. Bu yeni Kanun’un 4, 17, 18 ve 19. maddeleriyle, Mahkeme’nin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon temelinde davayı kayıttan düşürme kararının akabinde yerel mahkeme yargılamalarının yenilenmesi talebinde bulunma hakkı öngörülmektedir. Özellikle, Mahkeme’nin içtihadına ve uygulamasına göre, iç hukuk yargılamalarının yenilenmesi, Sözleşme’nin 6. maddesinin ihlal edildiği iddiasına yönelik olarak etkili bir çözüm sağlamak için en uygun yoldur. Dolayısıyla, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, başvuranın Sözleşme’nin 6. maddesi kapsamındaki şikâyetlerine ilişkin olarak telafi kabiliyetine haiz olduğu düşünülmektedir. Mahkeme’nin Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan hakların ve özgürlüklerin korunmasındaki ikincil rolü dikkate alındığında, Sözleşme’nin herhangi bir ihlalini düzeltmesinin öncelikli olarak ulusal makamların görevi olduğunu hatırlatılmaktadır.
Yukarıdaki hususlar göz önüne alındığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oybirliğiyle,
Başvurunun, Sözleşme’nin 39. maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş ve 4 Haziran 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Liv TigerstedtIvana Jelić
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı VekiliBaşkan
EK
Sözleşme’nin 6 §§ 1 ve 3 (c) maddesi kapsamında ileri sürülen şikâyetlere ilişkin başvuru
(Avukat yardımından faydalanamama)
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum tarihi
Avukatın adı ve görev yaptığı yer
Hükümetin deklarasyonunun alındığı tarih
Başvuranın deklarasyonunun Mahkemeye alındığı tarih
Her Başvuru Başına Hükmedilen Maddi ve Manevi Tazminat ve Masraf ve Giderleri Karşılamak Üzere Ödenecek Miktar
Başvuran başına
(Avro halinde)[1]
59796/10
29.08.2010
(6 başvuran)
Hüseyin UZUNDAĞ
1.10.1984
Caner ULUÇ
1.01.1983
Coşkun AKDENIZ
1.01.1984
Sinan GÜLÜM
15.03.1983
Baysal DEMİRHAN
1.01.1977
Cihan KAHRAMAN
1.01.1983
Altay Gül
İstanbul
25.09.2019
28.10.2019
500
[1]. Başvuranlara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere ödenecek miktar.
Full & Egal Universal Law Academy