19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/21
Γνωμοδότηση για την χρρταση αχόφασης του Συμβουλίου περί θεσπίσεως νέων διατάξεων
σχετικά με το κεφάλαιο VI «Ο εφοδιασμός» της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής
Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτωναριθ. C 330 της 16ης Δεκεμβρίου 1982, σελίδα 4.
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ
Το Συμβούλιο αποφάσισε, στις 20 Δεκεμβρίου 1982, να ζητήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του
άρθρου 170 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, τη
γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την ανωτέρω πρόταση.
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και
29 Σεπτεμβρίου 1983.
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο:
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, 1. Εισαγωγή
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής
Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 170,
την αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ
κών Κοινοτήτων της 20ής Δεκεμβρίου 1982 για την πρό
ταση απόφασης του Συμβουλίου περί θεσπίσεως νέων
διατάξεων σχετικά με το κεφάλαιο VI «ο εφοδιασμός»
της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας
Ατομικής Ενέργειας ('),
την απόφαση του Προεδρείου της 14ης Δεκεμβρίου 1982
να αναθέσει στο τμήμα ενέργειας και πυρηνικών θεμάτων
την επεξεργασία γνωμοδότησης για το θέμα αυτό,
τη γνωμοδότηση που εξέδωσε το παραπάνω τμήμα στην
82η συνεδρίαση του της 9ης Σεπτεμβρίου,
την προφορική έκθεση του εισηγητή κ. von der Decken,
τις συζητήσεις κατά τη 210η σύνοδο ολομέλειας που
πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου 1983
(συνεδρίαση της 28ης Σεπτεμβρίου),
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
με 69 ψήφους υπέρ, 5 ψήφους κατά και 12 αποχές:
(>) ΕΕ αριθ. C 330 της 16.12.1982, σ. 4.
1.1. Το άρθρο 76 της συνθήκης Ευρατόμ προβλέπει ότι
μπορεί να γίνουν αλλαγές στο κεφάλαιο VI αφού περάσει
μια χρονική περίοδος επτά χρόνων, δηλαδή από το 1964
και μετά. Η Επιτροπή έχει κάνει ήδη δύο προτάσεις για
αλλαγές του κεφαλαίου αυτού (μία το 1964 και μία το
1970). Οι προσπάθειες αυτές δεν είχαν κανένα αποτέλε
σμα.
1.2. Το κεφάλαιο VI με τη σημερινή του διατύπωση
δίνει στην επιτροπή της Ευρατόμ το μονοπώλιο όσον
αφορά τις εμπορικές συναλλαγές πυρηνικών καυσίμων
επειδή στην εποχή που συντάχθηκε το κείμενο έπρεπε να
προβλεφθεί και η περίπτωση έλλειψης. Στην πραγματικό
τητα, ωστόσο, τα πράγματα εξελίχθηκαν εντελώς διαφο
ρετικά. Αυτή η πορεία των πραγμάτων οφείλεται κυρίως
στο γεγονός ότι δεν σημειώθηκε η έλλειψη που αναμενό
ταν αρχικά, ιδίως όσον αφορά το φυσικό ουράνιο.
1.3. Ως συνέπεια, ο οργανισμός εφοδιασμού, που είναι
αρμόδιος για να ασκεί τα δικαιώματα και να εκπληρώνει
τις υποχρεώσεις αυτής της επιτροπής, καθιέρωσε μια
απλοποιημένη διαδικασία που σημαίνει ουσιαστικά στην
πράξη ότι, ενώ ο οργανισμός υπογράφει συμβάσεις, δεν
συμφωνεί με τους πραγματικούς όρους των συμβάσεων
αυτών. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, τα πυρηνικά καύ
σιμα απλώς καταγράφονται από τον οργανισμό.
1.4. Στο κεφάλαιο VI δεν προβλέπεται το μονοπώλιο
του οργανισμού εφοδιασμού όσον αφορά τις συμβάσεις
κατεργασίας (άρθρο 75). Έγιναν συζητήσεις στο παρελ
θόν για να διευκρινισθεί κατά πόσο οι συμβάσεις έργου
«φασόν» για εμπλουτισμό ήταν συμβάσεις κατεργασίας.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ορισμένα κράτη μέλη
Αριθ. C 341/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
και επιχειρήσεις δεν έχουν υποβάλει τις συμβάσεις τους
στον οργανισμό εφοδιασμού.
1.5. Γι' αυτούς κυρίως τους λόγους η Επιτροπή υποβάλ
λει τώρα μια νέα πρόταση για την τροποποίηση των δια
τάξεων του κεφαλαίου VI. Η πρόταση αυτή καταργεί
εντελώς το μονοπώλιο και αντί γι' αυτό ταξινομεί όλες
τις συμβάσεις κατεργασίας στην ίδια κατηγορία με τις
συμβάσεις αγοράς και πώλησης, ενώ εκθέτει με σαφήνεια
την αρχή της οικονομίας της αγοράς, καθώς και την ενό
τητα της κοινοτικής αγοράς, και διασφαλίζει το νέο
σημαντικό ρόλο του οργανισμού ανεφοδιασμού όπως
προκύπτει από την πρακτική εφαρμογή.
2. Γενικές παρατηρήσεις
2.1. Η ΟΚΕ φρονεί ότι στόχος κάθε αναθεώρησης του
κεφαλαίου VI θα έπρεπε να θεσπιστούν ειδικές διατάξεις
για τα πυρηνικά καύσιμα σε σχέση με τα άλλα καύσιμα,
μόνο στις περιπτώσεις που οι διατάξεις αυτές είναι από
λυτα αναγκαίες, εξαιτίας των ειδικών εκτιμήσεων που
απαιτούνται για την πυρηνική τεχνολογία. Επειδή με τα
ειδικά θέματα της επίβλεψης και της ασφάλειας ασχολεί
ται το κεφάλαιο VII, το κεφάλαιο VI μπορεί —και θα
έπρεπε— να ασχοληθεί μόνο με τον εφοδιασμό των κρα
τών μελών, την ελεύθερη οικονομία και την ενότητα της
αγοράς.
2.2. Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει απόλυτα τους γενικούς στό
χους των νέων διατάξεων. Προτείνει, ωστόσο, ορισμένες
επιπλέον αλλαγές και ζητείται η θέσπιση ορισμένων εξου
σιών που δεν περιλαμβάνονται στο αρχικό κείμενο της
συνθήκης. Η ΟΚΕ εξετάζει παρακάτω το καθένα από τα
σημεία αυτά χωριστά.
2.3. Η ΟΚΕ ελπίζει ότι θα μπορέσει σύντομα να επιτευ
χθεί συμφωνία ανάμεσα σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη,
αφού ληφθούν υπόψη οι γενικές και ειδικές παρατηρήσεις
του που ακολουθούν, ώστε να γίνει δυνατό να υιοθετηθεί
μια νέα διατύπωση του κεφαλαίου VI της συνθήκης
Ευρατόμ.
3. Ειδικές παρατηρηθείς
3.1. Άρθρο 52
Το άρθρο αυτό λαμβάνει υπόψη ότι ορισμένα από τα
κράτη μέλη της Κοινότητας διαθέτουν πυρηνικά όπλα και
διευκρινίζει ότι ο ρόλος της Κοινότητας όσον αφορά τον
εφοδιασμό δεν εκτείνεται ούτε στο στρατιωτικό τομέα
ούτε στον τομέα των εκρηκτικών υλών. Η ΟΚΕ δε θεωρεί
δυνατό να επιλυθεί το πρόβλημα αυτό με μια διαφορετική
πρόταση. Τονίζει, ωστόσο, ότι τα υλικά για ειρηνική και
μη εκρηκτική χρησιμοποίηση πρέπει να υπάγονται στους
ίδιους κανόνες σε όλα τα κράτη μέλη. Σε αντίθετη περί
πτωση θα γίνεται απαράδεκτη διάκριση.
3.2. Άρθρο 53
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει τη ρητή επιβεβαίωση για την ενό
τητα της κοινοτικής αγοράς που παρέχεται στο άρθρο
53.1. Έχει όμως συνείδηση ότι στην περίπτωση αυτή πρό
κειται μόνο για το πολιτικό μέρος της αγοράς.
Όσο δεν έχει εκδοθεί επίσημα παρόμοιος κανονισμός, η
ΟΚΕ δε θα είναι σε θέση να εκφράσει οριστικά τη γνώμη
της για τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 53. Άρα ζητά
το κείμενο του κανονισμού αυτού να του υποβληθεί για
γνωμοδότηση.
3.3. Άρθρο 57
Η ΟΚΕ διερωτάται μήπως θα ήταν αρκετό ο οργανισμός
εφοδιασμού να σημειώνει απλώς τις συμβάσεις εξαγωγής,
αντί να απαιτείται ειδική άδεια για τις εξαγωγές. Κατά
τη γνώμη της Επιτροπής, μόνο σε πολύ σπάνιες και εξαι
ρετικές περιπτώσεις δε θα δινόταν η άδεια εξαγωγής. Γι'
αυτό, θα έπρεπε να είναι αρκετό να ελέγχει ο οργανισμός
εφοδιασμού αν μια συγκεκριμένη σύμβαση αντίκειται
στα συμφέροντα της Κοινότητας, παρά να εξετάζει αν
συμφωνεί με τα γενικά συμφέροντα της Κοινότητας.
3.4. Κάθε μορφή σύμβασης έργου «φασόν» θα πρέπει,
κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, οπωσδήποτε να αποκλείεται
ρητά εφόσον αυτός ο τύπος εργασίας δεν επηρεάζει την
κατάσταση του εφοδιασμού της Κοινότητας.
3.5. Άρθρο 58
Η ΟΚΕ φρονεί ότι η διατύπωση του άρθρου αυτού είναι
πολύ ασαφής. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της Επιτρο
πής, στόχος της είναι να καλύπτονται μόνο επενδύσεις
που συνεπάγονται διεθνή συμμετοχή. Ο στόχος όμως
αυτός δε γίνεται σαφής από το κείμενο του άρθρου 58. Η
ΟΚΕ δεν μπορεί επίσης να κατανοήσει για ποιο λόγο μια
επιχείρηση που συνεπάγεται διεθνή συμμετοχή θα έπρεπε
γενικά να έχει διαφορετική μεταχείριση από τις αμιγώς
εθνικές επιχειρήσεις. Οι μεγάλες επενδύσεις που προτεί
νονται στον τομέα του εμπλουτισμού και της επαναμε-
ταποίησης θα γίνονται έτσι και αλλιώς γνωστές σ' ολό
κληρη την Κοινότητα. Γι' αυτό, η ΟΚΕ φρονεί ότι το
άρθρο 58 είναι περιττό στο σύνολο του, ιδίως από τη
στιγμή που οι επενδυτές δεν πρόκειται να υποχρεωθούν
να συνεργαστούν, πράγμα που εξάλλου δε θα μπορούσε
να γίνει.
3.6. Άρθρο 60
Η ΟΚΕ έχει τη γνώμη ότι η δημιουργία αποθεμάτων θα
έπρεπε να αφορά κατά προτεραιότητα την περίπτωση του
φυσικού ουρανίου, επειδή η Κοινότητα εξαρτάται ανα
γκαστικά από χώρες μη μέλη της ΕΟΚ μόνο όσον αφορά
19.12.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/23
τις προμήθειες αυτού ακριβώς του προϊόντος. Ωστόσο,
ακόμα και στην περίπτωση του προϊόντος αυτού, η ΟΚΕ
δε βλέπει να υπάρχει κανένας πρακτικός λόγος για τη
δημιουργία αποθεμάτων από την Επιτροπή πριν περάσει
ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.
3.7. Άρθρο 61
Η ΟΚΕ βλέπει να υπάρχει μια βασική αντίφαση ανάμεσα
στην προσπάθεια, από το ένα μέρος, να εφαρμοστεί η
αρχή της ελεύθερης οικονομίας —που βασίζεται όπως
είναι γνωστό στην ελεύθερη λειτουργία του νόμου της
προσφοράς και της ζήτησης— και στη θέσπιση, από το
άλλο μέρος, μέτρων για την επίτευξη μιας αναγκαστικής
ισορροπίας. Επιπλέον, δεν είναι καθόλου εύκολο να
προσδιοριστεί με αρκετή σαφήνεια τι ακριβώς σημαίνει η
φράση «έλλειψη ισορροπίας ανάμεσα στην προσφορά
και στη ζήτηση».
3.8. Η ΟΚΕ προτείνει για τους διάφορους αυτούς
λόγους να διαγραφεί το άρθρο 61 και να αντικατασταθεί
με ένα κείμενο που αναφέρεται μόνο σε κρίσιμες κατα
στάσεις:
«Άρθρο 61
Η Επιτροπή σε περίπτωση που απειλείται σοβαρή
κρίση, απευθύνει προς τα κράτη μέλη, τα πρόσωπα
και τις επιχειρήσεις κάθε χρήσιμη σύσταση για την
αντιμετώπιση τους».
3.9. Άρθρο 62
Η ΟΚΕ έχει τη γνώμη ότι δεν μπορεί σε καμία περίπτωση
να αμφισβητηθεί ότι το Συμβούλιο πρέπει να έχει το
δικαίωμα να υιοθετεί, με ομόφωνη απόφαση και ύστερα
από πρόταση της Επιτροπής, κάθε πρόσφορο μέτρο για
την αντιμετώπιση κρίσιμων καταστάσεων.
3.10. Άρθρα 63 έως και 71
Με τον καιρό, ο οργανισμός εφοδιασμού απέκτησε
μεγάλη εκτίμηση, κυρίως επειδή αντιλαμβανόταν το ρόλο
του ως ρόλο παροχής υποστήριξης στη βιομηχανία. Η
ΟΚΕ λοιπόν φρονεί ότι ο οργανισμός αυτός θα πρέπει να
συνεχίσει να ενισχύεται όσο το δυνατόν περισσότερο.
Ένας τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να σταθεροποιη
θεί ο ρόλος του θα ήταν να προβλεφθεί ρητά ότι οι συμ
βάσεις εξαγωγής υπάγονται στην αρμοδιότητα του. Το
γεγονός ακριβώς ότι οι συμβάσεις εξαγωγής επηρεάζουν
την κατάσταση του εφοδιασμού της Κοινότητας δικαιο
λογεί τη γνωστοποίηση τους στην Επιτροπή. Οι αρμοδιό
τητες του οργανισμού εφοδιασμού θα έπρεπε να ρυθμι
στούν ανάλογα. Η ΟΚΕ φρονεί ότι είναι απόλυτα ανα
γκαίο να θεσπιστούν σαφείς διατάξεις για το θέμα αυτό.
3.11. Άρθρο 72
Η ΟΚΕ δεν έχει να διατυπώσει καμία αντίρρηση για το
άρθρο 57, εφόσον θα τροποποιηθεί ώστε να διευκρινίζε
ται ότι καλύπτει επίσης και τις συμβάσεις εξαγωγής από
τη στιγμή που αφορούν τον εφοδιασμό. Ελπίζει να μην
αποδειχθεί στην πράξη ότι οι διατάξεις του είναι πολύ
δύσκολο να εφαρμοστούν.
3.12. Άρθρο 73
Η ΟΚΕ δεν βλέπει την ανάγκη να ληφθούν επιπλέον
μέτρα επίβλεψης πέρα από τα μέτρα που προβλέπονται
στο κεφάλαιο VII με τίτλο «Έλεγχος διασφαλίσεων» και
αλλού.
3.13. Άρθρο 75
Οι συμβάσεις έργου «φασόν» θα πρέπει να αποκλεισθούν
ρητά εφόσον δεν επηρεάζουν την κατάσταση του εφοδια
σμού της Κοινότητας.
Βρυξέλλες, 28 Σεπτεμβρίου 1983.
Ο Πρόεδρος
της Οικονομικής και Κοινωνικής
Επιτροττής
Francois CEYRAC
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Εκιτροκης
Τροκολογίες που απορρίφθηκαν
Οι ακόλουθες τροπολογίες που υποβλήθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις εσωτερικού κανονισμού, απορρίφθη
καν από την ΟΚ.Ε κατά τη διάρκεια των συζητήσεων:
Αριθ. C 341/24 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
Σελίδα 4 σημείο 3.1. («Άρθρο 52»)
Να αντικατασταθεί το κείμενο του σημείου αυτού με το εξής κείμενο:
«Στην πρώτη φράση του άρθρου 52 πρέπει να απαλειφθούν οι λέξεις "για ειρηνική και μη εκρηκτική"
χρησιμοποίηση».
Αιτιολογία
Η ενότητα του εφοδιασμού σε «ύλες» και η απουσία οιασδήποτε άλλης διάκρισης, ανεξάρτητα από το ποια
θα είναι η τελική χρήση (στρατιωτική ή ειρηνική) που αποδίδεται στις «ύλες», είναι μία από τις βάσεις της
συνθήκης ΕΚΑΕ. Αυτή η βάση πρέπει να διατηρηθεί αν ληφθεί υπόψη η ανάγκη μιας ταυτόσημης μεταχείρι
σης όλων των αγορών της Κοινότητας. Μία κατάσταση από τα πράγματα δημιουργήθηκε με την πρακτική
εισαγωγής διακρίσεων που ορισμένα κράτη εισήγαγαν κατά την εφαρμογή των κανόνων της συνθήκης, πρα
κτική σύμφωνα με την οποία αρνούνται την εφαρμογή της ενότητας του εφοδιασμού και απαλλάσσουν ένα
μεγάλο τμήμα από τις εγκαταστάσεις τους ή/και εκείνες τις εγκαταστάσεις που υπόκεινται στον έλεγχο που
προβλέπει η συνθήκη. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να αποφευχθεί ένα νέο νομικό κείμενο να νομιμοποιήσει
μια κατάσταση διακρίσεων από τα πράγματα.
Η ενότητα του εφοδιασμού επιβεβαιώνεται επίσης στο κεφάλαιο VII (έλεγχος και ασφάλεια) στο οποίο το
άρθρο 84 διευκρινίζει ότι «κατά τον έλεγχο δεν πραγματοποιείται διάκριση σύμφωνα με τον προορισμό που
δίνεται στα μεταλλεύματα, ακατέργαστες ύλες και ειδικές εύσχιστες ύλες» και διευκρινίζει στο τελευταίο
του εδάφιο ότι το δικαίωμα ελέγχου παύει μόνο κατά τη διάρκεια του ειδικού «fasonnage» για αμυντικές
ανάγκες ή μετά το «fa^onnage» αυτό.
Είναι απαράδεκτο για την Κοινότητα να δεχτεί στους νόμους της μια διάκριση αντίθετη με την ενότητα της
αγοράς και η οποία προκύπτει από το γεγονός o n ορισμένες «ύλες» αποκαλούνται ότι δεν «διατίθενται»
είτε σε προγράμματα για ειρηνικούς σκοπούς, είτε σε στρατιωτικά προγράμματα. Αυτή είναι ειδικότερα η
περίπτωση της Γαλλίας στην οποία περισσότερο από 80 % των «υλών» κινείται με τον τρόπο αυτό και για
το λόγο αυτό διαφεύγουν από τη συνθήκη ΕΚΑΕ. Εκτός μερικών εξαιρέσεων όλες οι εγκαταστάσεις έχουν
τις «ύλες» τους που θεωρούνται ότι «χρησιμοποιούνται ελεύθερα». Όμως οι «ύλες» αυτές σήμερα καλύ
πτουν το ήμισυ ή και περισσότερο από το ήμισυ της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας της Γαλλίας. Οι «ύλες»
αυτές, που η σημασία τους είναι πραγματικά κατάφωρη για την οικονομία της Κοινότητας στον τομέα της
ενέργειας, απαλλάσσονται από τους κανόνες της συνθήκης. Η νομιμοποίηση μιας τέτοιας κατάστασης με το
κείμενο που προτείνεται είναι απαράδεκτη και, εξάλλου, καθόλου αναγκαία, όπως το δείχνει η περίπτωση
του Ηνωμένου Βασιλείου, άλλη χώρα που διαθέτει το πυρηνικό όπλο και η οποία δέχτηκε να χειρίζεται τις
ύλες που δηλώνονται ως στρατιωτικές σύμφωνα με το πνεύμα και το γράμμα του άρθρου 84 που αναφέρθηκε
παραπάνω.
Η επιβολή κυρώσεων (άρθρο 74 των νέων διατάξεων) γίνεται ένα συμπληρωματικό διακριτικό μέτρο αν όλα
τα κράτη μέλη δεν υπόκεινται στις ίδιες συνθήκες.
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
Ψήφοι υπέρ: 12, ψήφοι κατά: 49, αποχές: 19.
Σελίδα 9
Να παρεμβληθεί μία παράγραφος σχετικά με το άρθρο 74:
«Στο θέμα αυτό, το τμήμα θεωρεί εξαιρετικά δύσκολο να δοθεί στην Επιτροπή η εξουσία της έκδοσης
κανονισμών, ιδιαίτερα επειδή οι νέες διατάξεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν τις παραβιάσεις των διε
θνών συμφωνιών. Η αρμοδιότητα αυτή θα πρέπει να ανατεθεί στο Συμβούλιο».
Αιτιολογία
Αυτό σημαίνει ότι αναγνωρίζεται η σημασία του γεγονότος ότι η εφαρμογή κυρώσεων ή ποινών αποτελεί
ένα από τα κυριότερα στοιχεία του κεφαλαίου VI.
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
Ψήφοι υπέρ: 7, ψήφοι κατά: 51, αποχές: 18.
Full & Egal Universal Law Academy