Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-061 (Devralma) Karar Sayısı : 24-34/842-359 Karar Tarihi : 22.08.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Dr. Mehmet YANIK, Fatma ABAZ, Azerhan Utku FINDIK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Enerjisa Enerji Üretim AŞ Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Sibel YILMAZ ATİK Levent Mah. Mektep Sok. No:14 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Vasıf IŞIK ve Mehtap FERAH tarafından ortak kontrol edilen Sarı Kanat Enerji ve San. AŞ’nin tek kontrolünün Enerjisa Enerji Üretim AŞ’ye devredilmesi işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 07.08.2024 tarih ve 54975 sayı ile giren ve 21.08.2024 tarih ve 55410 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 21.08.2024 tarih ve 2024-2-061/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; hâlihazırda Vasıf IŞIK’ın ve Mehtap FERAH’ın ortak kontrolünde bulunan Sarı Kanat Enerji San. ve Tic. AŞ’nin (SARI KANAT)1 ve dolayısıyla SARI KANAT’ın %100 pay sahibi olduğu Serbest Enerji San. ve Tic. AŞ’nin (SERBEST) hisselerinin Enerjisa Enerji Üretim AŞ’ye (ENERJİSA) devredilmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirim konusu işlemin temelini Vasıf IŞIK ve Mehtap FERAH ile ENERJİSA arasında 01.08.2024 tarihinde imzalanan Pay Alım ve Satım Sözleşmesi oluşturmaktadır. Anılan sözleşmede hisselerin tamamının ENERJİSA’ya devredileceği düzenlenmiştir. İlgili devralma işleminin gerçekleşmesi sonucunda ENERJİSA, SARI KANAT üzerinde tek kontrol sahibi olacaktır. (6) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, başvuru konusu işlem SARI KANAT’ın kontrol yapısında kalıcı değişikliğe neden olacağından, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralmadır. 1 Dosyadaki bilgilere göre, SARI KANAT’ın sermayesinin (.....) TL olduğu, bunun (.....) paya karşılık gelen (.....) TL nominal değerinin Vasıf IŞIK’a, (.....) paya karşılık gelen (.....) TL nominal değerinin ise Mehtap FERAH’a ait olduğu, ilgili gerçek kişilerin eşit pay ve eşit oy hakkına sahip oldukları ve ortakların herhangi bir imtiyazının bulunmadığı belirtilmiştir.
24-34/842-359 2/5 (7) Öte yandan, devre konu teşebbüs olan SARI KANAT’ın 2023 yılı cirosunun (.....) TL olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde düzenlenen bildirim eşiklerinin aşılmadığı görülmektedir. Bununla birlikte, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 8. maddesinin beşinci fıkrasında “Üç yıllık dönem içinde, aynı kişiler ya da taraflar arasında veya aynı ilgili ürün pazarında aynı teşebbüs tarafından, bu maddenin ikinci fıkrası anlamında gerçekleştirilen iki ya da daha fazla işlem, bu Tebliğin 7 nci maddesinde yer alan ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem olarak değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla ENERJİSA’nın son üç yılda yaptığı devralma işlemlerinin de ciroların hesaplanması bakımından dikkate alınması gerekmektedir. ENERJİSA son üç yıl içerisinde elektrik üretim ve satışı alanında faaliyet gösteren muhtelif teşebbüsleri devralmıştır. Buna göre; ENERJİSA 2022 yılında EN 1 Rüzgar Enerjisi Yatırım AŞ (EN 1)2’yi ve Akhisar RES Enerji AŞ (AKHİSAR)3’yi, 2023 yılında İzmit Kandıra RES Elektrik AŞ (İZMİT)4’yi ve Vega Rüzgar Enerjisi Elektrik Üretim AŞ (VEGA)5’yi ve 2024 yılında ise EN 2 Rüzgar Enerjisi Yatırım AŞ (EN 2)6’yi devralmıştır. Anılan Tebliğ’in ilgili hükmü uyarınca, EN 1, AKHİSAR, İZMİT, VEGA ve EN 2 ile mevcut dosya konusu kapsamında devre konu olan SARI KANAT’ın devralınması işlemlerinin ciro hesabı bakımından tek bir işlem gibi değerlendirilmesi ve anılan devre konu varlıkların cirolarının toplanması gerekmektedir. Bu çerçevede, ENERJİSA’nın son üç yılda aynı ilgili ürün pazarlarında gerçekleştirdiği devralma işlemleri birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu işlemlerde devre konu varlıkların toplam cirosunun (.....)7 TL olduğu anlaşılmaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde düzenlenen bildirim eşiklerinin aşıldığı, dolayısıyla işlemin Kurulun iznine tabi olduğu belirlenmiştir. (8) Devre konu teşebbüs SARI KANAT, bağlı ortaklığı SERBEST aracılığıyla elektrik enerjisi üretimi ve satışı, elektrik enerjisi toptan satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. ENERJİSA GRUBU8’nun ise elektrik enerjisi üretimi ve satışı, elektrik enerjisi toptan satışı ve elektrik enerjisi perakende satışı alanlarında faaliyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla devre konu teşebbüs ile devralan konumundaki teşebbüs arasında elektrik enerjisi üretimi ve satışı ve elektrik enerjisi toptan satışı alanında yatay örtüşmenin olduğu; elektrik enerjisi perakende satışı alanında ise dikey örtüşmenin bulunduğu değerlendirilmektedir. (9) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, “elektrik enerjisi üretimi ve satışı”, “elektrik enerjisi toptan satışı” ve “elektrik enerjisi perakende satışı” pazarları bu işlem kapsamında etkilenen pazarlar olarak değerlendirilmiştir. (10) Tarafların 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin olarak, “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” pazarı bakımından kurulu güç ve satış miktarı bazında sahip oldukları pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: Tablo 1- Kurulu Güç (MWm) Bazında Pazar Payları (%) 2 Taraftan elde edilen bilgilerde, EN 1’in, 250 MW kurulu güce sahip bir rüzgâr enerjisi üretim santrali olduğu, santralin inşaat süreci devam ettiğinden henüz faaliyete geçmediği, bu sebeple EN 1’in 2021 yılı cirosunun bulunmadığı ifade edilmiştir. 3 AKHİSAR’ın 2021 yılı cirosu (.....)TL’dir. 4 İZMİT’in 2022 yılı cirosu (.....)TL’dir. 5 VEGA’nın 2022 yılı cirosu (.....)TL’dir. 6 EN 2’nin 2023 yılı cirosu (.....)TL’dir. 7 EN 1, AKHİSAR, İZMİT, VEGA ve EN 2 ile SARI KANAT’ın cirolarının toplamı ile elde edilmiştir ((.....)TL + (.....)TL + (.....)TL + (.....)TL + (.....)TL + (.....)TL = (.....)TL) 8 ENERJİSA, Enerjisa Üretim Santralleri AŞ, Enerjisa Enerji AŞ, Enerjisa Elektrik Enerjisi Toptan Satış AŞ ve diğer bağlı ortaklıkların tamamı ENERJİSA GRUBU olarak anılmaktadır.
24-34/842-359 3/5 Teşebbüs 2021 2022 2023 ENERJİSA GRUBU (.....) (.....) (.....) SARI KANAT (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazılar Tablo 2- Satış Miktarı Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 ENERJİSA GRUBU (.....) (.....) (.....) SARI KANAT (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (11) Tablolarda yer verildiği üzere, ENERJİSA GRUBU’nun 2023 yılı itibarıyla sahip olduğu kurulu güç bazında pazar payı %(.....) iken elektrik enerjisi satış miktarı bazında payı %(.....) düzeyinde gerçekleşmiştir. Devre konu SARI KANAT’ın ise 2023 yılı itibarıyla sahip olduğu pazar payı kurulu güç ve satış miktarı bazında pazar payı %(.....) olmuştur. Tarafların 2023 yılına ilişkin toplam pazar payı verileri incelendiğinde, sahip oldukları kurulu güç bazında toplam pazar payı %(.....) iken elektrik enerjisi satış miktarı bazında toplam pazar payının %(.....) düzeyinde olduğu görülmektedir. (12) Diğer taraftan söz konusu pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. Kurulu güç bazında 2023 yılı itibarıyla; Elektrik Üretim AŞ’nin (EÜAŞ) %(.....), Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ’nin (EREN) %(.....), Emba Elektrik Üretim AŞ’nin (EMBA) %(.....), İskenderun Enerji Üretim ve Tic. AŞ’nin (İSKENDERUN) %(.....) pazar payına sahip olduğu Bildirim Formu’nda ve cevabi yazıda belirtilmiştir. Elektrik enerjisi satış miktarı bazında ise 2023 yılı itibarıyla EÜAŞ’ın %(.....); EREN’in %(.....), EMBA’nın %(.....), İSKENDERUN’un %(.....) pazar payına sahip olduğu ifade edilmiştir. (13) Tarafların 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin olarak, “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarı bakımından satış miktarı bazında sahip oldukları pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: Tablo 3- Satış Miktarı Bazında Pazar Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 ENERJİSA GRUBU (.....) (.....) (.....) SARI KANAT ~(.....) ~(.....) ~(.....) Toplam ~(.....) ~(.....) ~(.....) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar (14) Yukarıda yer verilen tablodan görüleceği üzere, “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarında satış miktarı bazında 2023 yılı itibarıyla ENERJİSA GRUBU’nun payı %(.....), SARI KANAT’ın payı yaklaşık %(.....) olarak gerçekleşmiştir. Tarafların ilgili pazardaki toplam payı ise 2023 yılı için yaklaşık %(.....) olmuştur. Buna ek olarak Bildirim Formu’nda ifade edildiği üzere, SARI KANAT’ın ilgili pazardaki faaliyeti ihmal edilebilir derecededir. (15) Öte yandan dosya mevcudu bilgilere göre, ilgili pazarda faaliyet gösteren rakip teşebbüslerden EREN’in, İSKENDERUN’un, EMBA’nın ve Çelikler Elektrik AŞ’nin 2023 yılı itibarıyla satış miktarı bazında pazar paylarının sırasıyla %(.....), %(.....), %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleşmiştir. (16) Dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ve “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarında faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün bulunduğu, işlem sonucunda söz konusu pazarlarda ENERJİSA GRUBU tarafından sahip olunacak toplam pazar payının oldukça düşük seviyede kalacağı gözetildiğinde, bildirim konusu işlemin anılan
24-34/842-359 4/5 pazarlarda rekabetçi bir endişe oluşturmayacağı ve devralmanın piyasada etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı değerlendirilmektedir. (17) Dikey örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi perakende satışı” pazarına ilişkin olarak ENERJİSA GRUBU’nun 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 4- ENERJİSA GRUBU’nun Elektrik Enerjisi Perakende Satışı Pazarında Satış Miktarı Bazında 2021, 2022 ve 2023 Yılı Payları (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 ENERJİSA GRUBU (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (18) 2021, 2022 ve 2023 yıllarında ENERJİSA GRUBU’nun elektrik enerjisi perakende satışı pazarında elde etmiş olduğu pazar payları, sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’tür. ENERJİSA GRUBU sahip olduğu perakende satış lisansları uyarınca Türkiye’de bulunan 21 bölgenin üçünde elektrik enerjisi perakende satışını gerçekleştirmektedir. Söz konusu üç bölgede ENERJİSA GRUBU’nun ekonomik bütünlüğündeki ENERJİSA TOROSLAR’ın %(.....), ENERJİSA ANADOLU’nun %(.....) ve ENERJİSA BAŞKENT’in ise %(.....) pazar payı bulunmaktadır. Bununla birlikte pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. 2023 yılı itibarıyla elektrik enerjisi perakende satışı pazarında satış miktarı bazında; CK Boğaziçi Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....), Gediz Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....), Limak Uludağ Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....), Dicle Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....) ve Sakarya Elektrik Perakende Satış AŞ %(.....) pazar payına sahiptir. (19) Dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında dikey örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi perakende satışı” pazarında ENERJİSA GRUBU üç ayrı bölgede üç ayrı perakende satış şirketiyle faaliyet göstermektedir. İlgili pazarda çok sayıda oyuncunun bulunduğu, bu anlamda pazarın parçalı bir yapı arz ettiği, ayrıca elektrik enerjisi sektörünün regülasyona tabi olduğu, ENERJİSA GRUBU’nun söz konusu pazarda kısıtlı bir payının bulunduğu, SARI KANAT’ın “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” ile “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarlarındaki payının ihmal edilebilir seviyede olduğu hususları dikkate alındığında, dikey örtüşmenin herhangi bir rekabetçi endişeye mahal vermeyeceği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, bildirime konu işlemin 4054 Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütününde yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı sonucuna varılmıştır.
24-34/842-359 5/5 H. SONUÇ (20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy