1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
REKABET KURULU KARARI
Karar No : 99-12/94-36
Karar Tarihi: 03.03.1999
Toplantıya Katılan
II.Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Bahaddin ELÇİ, Mehmet Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ,
Aydın EMRE, Sadık KUTLU, Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK.
Bildirimde Bulunan: PGI Nonwovens B.V. vekili Sıla YAVUZ
Beybi Gis Plaza, Meydan Sk., No:28, K:14, 80670
Maslak/İSTANBUL
Taraflar: - Vateks Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Piyalepaşa Bul., Kastel İş Merkezi, D Blok, Kat:7,
80370 Kasımpaşa/İSTANBUL
- PGI Nonwovens B.V.
Takenhofplein 2, 6538 SZ Nijmegen, PO Box 7110,
6503 GP Nijmegen/HOLLANDA
Dosya Konusu: Vateks Tekstil San. A.Ş. hisselerinin %51’inin “PGI Nonwovens
B.V.” tarafından devralınması.
Raportörler Görüşü: Bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği.
Değerlendirme:
Vateks Tekstil San. A.Ş. (Vateks) hisselerinin %51’inin Hollanda’da kurulu ve
faaliyet gösteren “PGI Nonwovens B.V.” (PGI) tarafından devralınmasına izin
verilmesi talebi ile Kurum kayıtlarına 29.01.1999 tarih, 283 sayı ile intikal etmiş olan
PGI vekili Sıla YAVUZ imzalı bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
uyarınca, Raportörler Şefkat YÜKSEL ve Kürşat ÜNLÜSOY tarafından yapılan
inceleme sonucu düzenlenen 02.03.1999 tarih, D3/1/Ş.Y.-99/1 sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu’nu içeren 02.03.1999 tarih, REK.0.07.00.00/6 sayılı Başkanlık
önergesi, 99-12 sayılı Kurul toplantı gündeminin 6’ncı sırasında ele alınmıştır.
Sözkonusu devralma işlemi, Vateks’in tamamına sahip olduğu hisselerin
%51’inin Hollanda’da kurulu olan PGI tarafından iktisap edilmesiyle gerçekleşecektir.
Bildirim formunda, devralma işleminin amacı, Vateks’in halihazırda 1 Trilyon TL olan
2 REKABET KURUMU
sermayesini 2.7 Trilyon TL’na çıkartarak sermaye yapısını güçlendirmek, tam
kapasite ile çalışmayan üretim tesislerinin kapasitesinin %100’ünü kullanır duruma
getirmek, teknik işbirliği yapmak ve taraflarca üretilen ürünlerin kalitesini artırmak,
yeni yatırımlar gerçekleştirmek, yeni istihdam olanaklarının yaratılıp ülke
ekonomisine katkı sağlamak şeklinde ifade edilmektedir.
Devralma işlemine ilişkin bildirimde, Vateks hisselerinin tamamına Vateks’in
sahip olduğu, etkilenen pazarda faaliyet gösteren herhangi bir diğer teşebbüs veya
kişi olmadığı; PGI’nin ve Vateks’in yönetim kurulunda bulunup da aynı zamanda
etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka teşebbüslerin denetim veya yönetim
kurullarında görev alan herhangi bir kişinin bulunmadığı belirtilmektedir.
Vateks’in devir öncesi ve sonrası ortaklık yapısından anlaşıldığı üzere, PGI’nin
Vateks’in toplam sermayesinin %51’ini devralarak Vateks’in 1 Trilyon TL olan
sermayesinin 2.7 Trilyon TL’sına çıkartılması amaçlanmaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in 2’nci maddesi, birleşme ve devralma sayılan halleri belirtmiştir. Buna göre
anılan maddede geçen “Bağımsız iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi” ve
“Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut
ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” fıkraları gözönüne
alındığında, yukarıda sözü edilen işlemin sözkonusu tebliğ kapsamında bir
“devralma” olduğu anlaşılmaktadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4’üncü maddesinde
“.....birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam
pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan
izin almaları zorunludur.” denilmektedir.
Bildirim konusu devir işleminde sözü edilen firmaların ciro itibariyle adıgeçen
tebliğde belirtilen yirmibeş trilyon sınırının altında olduğu, hijyenik nonwoven
pazarında, Vateks’in %….’lik pazar payı dikkate alındığında, ilgili tebliğ hükümleri
çerçevesinde %25’lik pazar payı limitinin aşılmadığı; ancak temizlik bezleri
pazarında Vateks’in pazar payının %…., endüstriyel nonwoven pazarında ise %….
oranında bir paya sahip olduğu görülmektedir. Bu durumda, sözkonusu devralmanın
gerek hijyenik nonwoven, gerek temizlik bezleri, gerekse endüstriyel nonwoven
pazarlarını kapsaması nedeniyle; her üç pazarın da birlikte değerlendirilmesinin
yerinde olacağı düşüncesinden hareketle, sözkonusu devir işleminin 1997/1 sayılı
Tebliğ çerçevesinde Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir devralma olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
Hukuka aykırı bulunarak yasaklanan birleşme ve devralmalar, 4054 sayılı
Kanun’un 7’nci maddesinde ifade edildiği gibi “hakim durum yaratmaya veya hakim
durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kısmında
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması”
sonucunu doğuracak birleşme ve devralmalardır.Bu çerçevede devir işlemi
3 REKABET KURUMU
sonrasında gerek hijyenik nonwoven, gerek temizlik bezleri, gerekse endüstriyel
nonwoven pazarında, Vateks ile PGI bütün olarak konumları itibariyle bir hakim
durum yaratmamaktadırlar. Nonwoven alanındaki mevcut ve potansiyel rekabet
koşulları ile ayrıca hijyenik ve endüstriyel nonwoven pazarındaki ithalat yoğunluğu
gözönünde bulundurulduğunda, bu devralma işleminin ilgili ürün pazarında rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı anlaşılmaktadır.
Sözkonusu devralma işleminin; bütün gizli teknik bilgileri, usul el kitaplarını,
formülleri, spesifikasyonları, müşteri ve pazar bilgilerini, pazarlama ve satış
belgelerini, markaları, patenti, “know-how”ı, mülkiyet bilgilerini ve lisans
anlaşmalarının tamamını kapsayacağı bildirilmiştir.
İzin talep edilen devralma işlemi çerçevesindeki Hissedarlık Anlaşması’nın
metni incelendiğinde; anlaşmanın 8’inci maddesinin “Rekabet Etmeme Anlaşması”
başlığını taşıdığı görülmektedir. Bu maddede aynen; “PGI ve Mevcut Hissedarların
tümü, PGI Vateks’te hissedar oldukları sürece ve hissedarlık sıfatlarının sona
ermesini izleyen üç yıllık süre zarfında, Türkiye’de PGI Vateks ile rekabet edecek
gerek halihazırda mevcut, gerek yeni kurulacak olan hiçbir şirket veya malvarlığına
yatırım yapmayacaklarını taahhüt ederler.” denilmektedir.
Teşebbüslerarası devir işlemlerinde, genellikle, devralan tarafın devredenin
devir işleminden sonra kendisiyle rekabet etmemesi yönünde bir şart ileri sürdüğü
görülmektedir. Bu durum, özellikle devir işlemine konu olan pazara yabancı olan
devralan teşebbüsler ile mevcut pazarda müşteri portföyü ve “know-how” oluşturmuş
devreden teşebbüslerarası devralmalarda sözkonusu olmaktadır. Devralanın “know-
how” ve kendine ait müşteri portföyünü oluşturabilmesi; bir başka deyişle piyasaya
adaptasyonunun sağlanabilmesi için makul bir süreye gereksinim duyulması
nedeniyle, rekabet etmeme anlaşmalarını ticari hayatın bir gereği olarak
değerlendirmek yerinde olacaktır.
Topluluk uygulamasına bakılacak olursa; Avrupa Topluluğu Adalet Divanı
(ATAD), Remia k. Komisyon Kararı’nda “…Bir teşebbüsü devralan diğer bir
teşebbüsün; satın alınan teşebbüse ilgili piyasalarda rekabet yasağı getirmesinin
süresi belirtilmek kaydıyla 85 inci maddeye aykırılık göstermediği” sonucuna
ulaşmıştır. Özetle, Topluluk uygulamalarında yan sınırlamalar; zorunlu, objektif ve
makul olmaları koşuluyla kabul görmektedirler.
Dosya konusu devralma işlemiyle bütün gizli, teknik bilgiler, usul el kitapları,
formüller, spesifikasyonlar, müşteri ve pazar bilgileri, pazarlama ve satış belgeleri,
markalar, patent, “know-how”, mülkiyet bilgileri, lisans anlaşmalarının tamamı ve
müşteri portföyünün de devir kapsamında olduğu ve “rekabet etmeme” şartının 3 yıl
gibi makul bir süre ile sınırlandırıldığı göz önünde bulundurulduğunda; devralma
taraflarınca Hissedarlık Anlaşması’nda öngörülen “Rekabet Etmeme Anlaşması”
başlıklı hükmün Topluluk uygulamasındaki yan sınırlama ölçütlerine uygun düştüğü
ve bu itibarla yan sınırlama olarak kabul edilmesi gerektiği düşünülmektedir.
4 REKABET KURUMU
SONUÇ
Devralma Ön İnceleme Raporu’nda yeralan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi
ile yukarıda özetle yer verilen açıklamalar ışığında; Vateks Tekstil San. ve Tic.
A.Ş.’nin sermayesinin %51 oranındaki hisselerinin, Hollanda yasalarına göre
kurulmuş olan PGI Nonwovens B.V.’ye devrine ilişkin bildirimin değerlendirilmesi
sonucunda;
- Sözkonusu devir işleminin, tarafların hijyenik-endüstriyel nonwoven ve
temizlik bezleri pazarında sahip oldukları pazar payları itibariyle, 4054 sayılı
Kanun’un 7’nci maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 4’üncü maddesi
kapsamında bir devralma olduğu, ancak bu devir işlemi sonucunda aynı Kanun’un
7’nci maddesinde belirtilen bir hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin
sözkonusu olmadığı;
- Vateks’in sözkonusu hisse devrine ilişkin taraflar arasında imzalanan PGI
Vateks Hissedarlık Anlaşması’nın 8’inci maddesinde yer alan, “hissedarlık
sıfatlarının sona ermesini izleyen üç yıllık süre zarfında, Türkiye’de PGI Vateks ile
rekabet edecek gerek halihazırda mevcut, gerek yeni kurulacak olan hiçbir şirket
veya malvarlığına yatırım yapmayacaklarını taahhüt ederler.” şeklinde belirtilen
“rekabet etmeme” şartının üç yıl gibi bir süre ile sınırlandırılmasının zorunlu, objektif
ve makul bir yan sınırlama olduğu;
kanaatine varılarak; bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy