Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-235 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-69/1453-553
Karar Tarihi : 4.11.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Nazlı VAROL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- WNCKids Holding Coöperatief U.A.
Temsilcisi: Av. Defne MORALI KARABÜBER 20
Av. Saadet Aslı ALKAN
Pekin & Bayar Ortak Avukat Bürosu, Ahular Sok. No.15
34337 Etiler/İstanbul
D. TARAFLAR : - WNCKids Holding Coöperatief U.A.
Prins Bernhardplein 200, 1097 JB Amsterdam/HOLLANDA
- İdris AKDOĞAN
Şenlikköy Mah. Konaklı Sok, No. 43/4 Bakırköy/İstanbul
30
- Nazif ZAFER
Şenlikköy Mah. Otlukbeli Sok, No. 46/7 Bakırköy/İstanbul
- Fuat ZAFER
Şenlikköy Mah. Mehmet Gergeli Sok, No. 8/1
Bakırköy/İstanbul
- Oktay ÖZDEMİR
Sebzeci Sok. Yılmaz Apt, No:30/2 Silivri Kapı, Fatih/İstanbul
40
- Aslı SEZER
Bahçeşehir 1. Kısım Martı Çıkmazı Sokak No: 807B
Başakşehir/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Venice Grup Sanayi Ticaret ve Mağazacılık A.Ş.’nin
%48,97’sine tekabül edecek hisselerin WNCKids Holding Coöperatief U.A.
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.10.2010 tarih ve 7836 sayı ile giren ve
en son 25.10.2010 tarih ve 8158 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim 50
10-69/1453-553
2
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
27.10.2010 tarih ve 2010-3-235/Öİ-10-173.AİÇ sayılı Birleşme/Devralma Ön
İnceleme Raporu, 28.10.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/487 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 10-69 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Venice Grup Sanayi Ticaret ve Mağazacılık A.Ş.’nin %48,97’sine tekabül edecek
hisselerin WNCKids Holding Coöperatief U.A. tarafından devralınması işleminin, 60
bildirim eşikleri yönünden 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bildirime tabi bir işlem olduğu,
- Anılan işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hakim
durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı; bu nedenle
bildirime konu devir işlemine izin verilmesinin yerinde olacağı,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 70
H.1.Taraflar
H.1.1. WNCKids Holding Coöperatief U.A. (WNCKids)
Hollanda merkezli WNCKids, Venice’e yatırım amacıyla Eylül 2010’da kurulmuş olup,
nihai olarak Jersey menşeli Eurasia Capital Partner Funds (ECP) unvanlı yatırım
fonunun kontrolündedir. ECP Türkiye’deki küçük ve orta ölçekli, farklı sektörlerde
faaliyet gösteren firmalara yatırım yapmak amacıyla kurulmuş ülke odaklı bir fondur.
Başlıca yatırımcıları International Finance Corporation, European Bank for
Reconstruction and Development, Nederlandse Financeiering-Maatschappij voor
Ontwikkelingslanden N.V. ve İstanbul Venture Capital Initiative’dir. 80
İşlemin kapanış tarihi itibarıyla WNCKids hissedarlık yapısı değişecek ve
Nederlandse Financierings-Maatschappij voor Ontwikkelingslanden N.V. (FMO)
doğrudan; Balkan Accession Fund C.V., (BAF) Emerging Europe CAP Coöperatief
U.A. vasıtasıyla dolaylı olarak; ECP ise Novaroma Capital Cooperatief U.A.
vasıtasıyla dolaylı olarak WNCKids hissedarı olacaktır.
FMO, Hollanda Hükümeti ve iş çevresi tarafından kurulmuş bir kalkınma bankasıdır.
FMO’nun Türkiye’deki yatırım portföyünün değeri, 2009 yıl sonu itibarıyla 84 milyon
Euro’dur. BAF da Hollanda menşeli bir yatırım fonu olup, Güney ve Doğu Avrupa’da 90
yatırım faaliyetlerinde bulunmaktadır.
FMO dosya konusu sektörde faaliyet gösteren Mavi Jeans’te ve IT hizmetleri sunan
Provus’ta dolaylı olarak hisse sahibi olmakla beraber hisselerin oranı %10’u
geçmemektedir.
H.1.2. İdris AKDOĞAN, Nazif ZAFER, Fuat ZAFER, Aslı SEZER ve Oktay
ÖZDEMİR
İdris AKDOĞAN, Nazif ZAFER, Fuat ZAFER, Aslı SEZER ve Oktay ÖZDEMİR
Venice Grup Tekstil Sanayi Ticaret ve Mağazacılık A.Ş. (Venice)’nin gerçek kişi 100
10-69/1453-553
3
hissedarlarıdır. Aslı SEZER dışındaki hissedarlar (hissedarlar) ayrıca Kuşam Tekstil
Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Kuşam), Venice Pazarlama ve Ticaret Ltd Şti
(Venice Pazarlama), FİNS Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. (FİNS) ve İNFO
Sistem Bilişim ve Danışmanlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin (İNFO, hepsi birlikte
iştirakler olarak anılacaktır) hissedarlarıdır. İdris AKDOĞAN’ın ayrıca MOL
Mağazacılık San. ve Dış. Tic. A.Ş1. ve Markamiks Tekstil San. ve Dış. Tic. Ltd. şti.
unvanlı şirketlerde de sırasıyla %.. ve %... hissesi bulunmaktadır.
H.1.3: Venice Grup Tekstil Sanayi Ticaret ve Mağazacılık A.Ş. (Venice)
110
Venice 3.9.2010 tarihinde kurulmuş, hâlihazırda herhangi bir faaliyeti bulunmayan,
ortak girişim kurma işlemi için tasarlanmış bir firmadır.
Birer limited şirket olan iştiraklerin hissedarlık yapısında değişiklik yapılarak Venice
çoğunluk hissedarı, hissedarlardan yalnızca biri ise sadece bir hissenin sahibi olarak
azınlık hissedarı olacaktır. Bu şekilde iştiraklerin kontrolü Venice’e geçecektir.
Taraflar bu değişikliği kapanıştan önce tamamlamak üzere anlaşmışlardır.
Kapanış öncesinde iştiraklerin kontrolünde yapılacak değişimle, iştirakler de ortak
girişimin konusu haline dönüşecektir. Bu nedenle her ne kadar yeni kurulmuş bir 120
şirket olan Venice’in 2009 yılına ait bir cirosu bulunmasa da, iştiraklerin cirosuna
Tablo 1’de yer verilmektedir:
Tablo.1 Ortak Girişim’in Kontrol Edeceği Şirketlerin 2009 Yılı Net Gelirleri
Şirket Adı Ciro (TL) Faaliyet Alanı
Venice Pazarlama Tekstil - Konfeksiyon
Kuşam Tekstil - Konfeksiyon
Fins Tekstil - Konfeksiyon
Info Yazılım
Kaynak: Bildirim Formu
1993 yılında çocuk giyim üretimine başlayan Kuşam tarafından, 1998 yılında
yaratılan “Wenice Kids” markası ile 46 ülkede 300’ü aşkın mağaza ve 1100’den fazla
satış noktası ile, grubun cirosunun yaklaşık %..’i ihracattan elde edilmektedir.
130
İştiraklerden Kuşam sadece grup içi satışta bulunmakta, Info ise büyük ölçüde grup
içi şirketlere yazılım sağlamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
Bildirim konusu işlem bebek-çocuk giyim ürünlerinin üretimi, satış ve pazarlaması
alanında faaliyet gösteren bir teşebbüsün hisselerinin yarısının yatırım fonları
kontrolündeki WNCKids tarafından devralınarak, bir ortak girişime dönüştürülmesidir.
Hazır giyim sektörünü aşağıdaki gibi kabaca sınıflandırmak mümkündür:
140
1 Tekstil sektörünün merkez üsleri arasında olan Merter, Osmanbey ve Laleli semtlerinin baş harfleri alınarak
oluşturulan MOL, Türkiyede 78 hazır giyimcinin bir araya gelerek kurduğu ve Türk üreticisinin markalaşması için
dünyaya yeni bir açılım sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir proje olarak sunulmaktadır.
10-69/1453-553
4
Tablo.2 Hazır Giyim Kategorileri
Ayırım Kategori
0 – 13 yaş bebek – çocuk
14 – 27 yaş genç
28 + erkek yetişkin erkek
28 + kadın yetişkin kadın
Kaynak: Bildirim Formu Eki
2010’un ilk yarısında TL bazında %.. büyüyerek .. milyon TL’ye ulaşan Bebek-çocuk
segmentinin toplam hazır giyim harcamaları içindeki payı ise %..’e ulaşmıştır.
150
Dosya mevcudunda yer alan bilgi ve belgelerden, Venice’in en büyük rakip
şirketlerinin LC Waikiki, Bücürük, Collezione Kids, Seven Hill, C&A, Zara, Panço,
Mothercare, 0-12 Benetton ve GAP olarak sıralandığı anlaşılmıştır. IPSOS KMG
raporunda genel olarak hazır giyim Türkiye pazarında Venice %..’in altında pay
almakla beraber, bebek-çocuk segmentindeki durumuna Tablo 3’te yer verilmiştir.
Tablo.3 Bebek-Çocuk Segmenti Marka Payları*
Marka Adı 2007H2(%) 2008H2(%) 2009H2(%) 2008H1(%) 2009H1(%) 2010H1(%)
Lc Waikiki
Wenice
Seven Hill
Bücürük
Adidas
Collezione
Zara
Nike
Rodi
C&A
Diğer
Toplam
Kaynak: Bildirim Formu Eki
*H1 yılın ilk yarısını, H2 yılın ikinci yarısını temsil etmektedir.
160
Tablo.3’ten görüldüğü üzere LC Waikiki bebek-çocuk segmentinde %.. ile yüksek bir
marka payına sahip olup, Venice’in payı ise %.. civarındadır.
Devralan tarafın tekstil veya yazılım sektöründe faaliyet gösteren firmalar üzerinde
kontrol hakkı olmayıp, yalnızca yatırım amaçlı hissedarlıkları söz konusudur. İlgili
Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “…inceleme konusu
işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları
çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar
açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.”
denilerek rekabetçi endişe yaratmayan işlemlerde Kurul’un ilgili pazar 170
tanımlamayabileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, tüm olası pazar tanımlarında
rekabetçi endişe yaratmayan yoğunlaşma işlemleri bakımından ilgili pazar
tanımlanmayabilecektir. Bu çerçevede rekabetçi bir endişe yaratmayacağı
değerlendirilen dosya kapsamında, pazar tanımının değerlendirmeyi değiştirmeyecek
olması nedeniyle ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımları yapılmasına gerek
olmadığı kanaatine varılmıştır.
10-69/1453-553
5
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 180
H.3.1. Bildirim Konusu İşlem ve Kontrol Değişikliği
Bildirimin konusu, Venice’in sermaye artırımı yoluyla çıkaracağı hisselerin WNCKids
tarafından iktisap edilmesi yoluyla ortak girişim oluşturulması işlemidir. Venice’in
işlem öncesi ve sonrası ortaklık yapısına Tablo 4’te yer verilmektedir:
Tablo.4 Venice’in İşlem Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar % Hissedar %
İdris AKDOĞAN 42,40 İdris AKDOĞAN 21,69
Nazif ZAFER 23,75 Nazif ZAFER 12,12
Fuat ZAFER 23,75 Fuat ZAFER 12,12
Oktay ÖZDEMİR 10,00 Oktay ÖZDEMİR 5,10
Aslı SEZER 0,10 WNCKids 48,97
Toplam 100,00 Toplam 100,00
Kaynak: Bildirim Formu
İştirak Sözleşmesi çerçevesinde Venice hisse artırımına gidecek ve eş zamanlı 190
olarak WNCKids çıkarılacak hisseleri iktisap ederken Aslı SEZER de hissedarlıktan
ayrılacaktır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, birer limited şirket olan
iştiraklerin hissedarlık yapısında değişiklik yapılarak Venice çoğunluk hissedarı,
hissedarlardan yalnızca biri ise sadece bir hissenin sahibi olarak azınlık hissedarı
olacaktır. Bu şekilde iştiraklerin kontrolü Venice’e geçecektir. Taraflar bu değişikliği
kapanıştan önce tamamlanmak üzere anlaşmışlardır.
Venice ve iştiraklerin nasıl yönetileceği hususu, taraflar arasında imzalanmış 200
Hissedarlar Sözleşmesi’nde düzenlenmiştir. ……Ticari sır……….
Görüldüğü üzere hissedarlar kontrolündeki Venice ve iştirakler, işlem sonucunda
hem ortaklık yapısı hem de yönetim yapısı bakımından yatırım fonları kontrolündeki
WNCKids ve gerçek kişi hissedarların ortak kontrolüne geçecek olup, devralma
işlemiyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir kontrol değişikliği
meydana gelecektir.
Birleşme veya devralma kabul edilen bir işlemin, Rekabet Kurulu’nun iznine tâbi bir
işlem olarak değerlendirilebilmesi için, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, 210
“...işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı aşması...”
gerekmektedir. Dosya mevcudundan, sadece ortak girişime dönüşecek olan Venice
ve iştiraklerinin Türkiye’nin 2009 yılında elde ettiği toplam cironun … TL olduğu, grup
içi satışlar dikkate alındığında da …. TL’nin üzerinde bir ciroya ulaşıldığı
anlaşıldığından, başkaca bir veriye bakılmaksızın işlem bildirime tabidir.
H.3.2. Ortak Girişim
220
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendinde; “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere
işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya
10-69/1453-553
6
çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” teşebbüsler arası birleşme
ve devralma kabul edilmekte ve bunlar hakkında Tebliğ’in 4. maddesindeki koşullara
bağlı olarak Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gerekmektedir.
Teşebbüsler arası bir işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in ilgili maddesi çerçevesinde
birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:
Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması, 230
Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Yukarıda açıklandığı üzere bildirime konu işlem kapsamında ortak kontrole geçecek
bir şirket ve iştirakleri bulunmakta olup söz konusu iştirakler, İnfo2 haricinde,
hâlihazırda bebek ve çocuk giyim ürünleri üretimi ve satışı alanında faaliyet
göstermektedir. Hisseleri devralan taraf olan WNCKids ve kontrolüne sahip yatırım
fonları, hissedarlardan tamamen bağımsız ve faaliyet alanı farklı teşebbüslerdir.
Bunun yanı sıra devir işleminin kapanışını takiben Venice, faaliyetlerini bağımsız bir
biçimde sürdürebilmek için yeterli insan gücü ve mali kaynaklara, muhasebeye, 240
personele, idari ve yönetim organlarına sahip olacaktır ve bu şekilde devralan
taraflardan bağımsız bir şekilde hareket edebilecektir, Zira halihazırda faal bir
şirkettir. Dolayısıyla bu noktada sadece ortak girişimin, taraflar arasındaki veya
taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olup
olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Devir işlemi, finansal bir yatırım işlemi olup, işlem, Venice ve iştiraklerinin faaliyetleri
ile WNCKids’i kontrol eden fonlar tarafından kontrol edilen portföy şirketlerinin
faaliyetleri arasında herhangi bir yatay örtüşmeye sebebiyet vermeyecektir.
Dolayısıyla işlemin, rekabet üzerinde olumsuz herhangi bir etkisi olmayacaktır. 250
WNCKids ve hissedarların Venice’in ortak kontrolüne sahip olması vasıtasıyla 1997/1
sayılı Tebliğin 2. maddesinin (c) bendi anlamında bir ortak girişim ortaya çıkmaktadır.
H.3.3. İşlemin Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirilmesi
Hissedarlar Anlaşması’nda devir işlemi ile doğrudan ilgili ve işlemin gerçekleştirilmesi
için gerekli rekabet yasaklarına ilişkin hükümler yer almaktadır. Anlaşmanın
“Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” başlıklı 17. maddesinde sözleşmenin geçerli,
bağlayıcı ve yürürlükte olduğu sürece ve tarafların hissedarlıklarının sona 260
ermesinden itibaren üç yıl boyunca rekabet yasağı getirilmektedir.
Yan sınırlamaların değerlendirilmesinde, sınırlamaların yoğunlaşma ile doğrudan ilgili
olma, sadece yoğunlaşmanın tarafları açısından sınırlayıcı hükümler içerme ve
orantılı olma koşullarını sağlayıp sağlamadığı incelenmelidir. Venice Türkiye çapında
çocuk giyim alanında faaliyet göstermekte olup, anlaşma konusu rekabet yasağı
bölge olarak Türkiye’yi ve Venice bünyesindeki işleri kapsamaktadır. Yoğunlaşma ile
doğrudan ilgili olan rekabet yasağı ayrıca yalnızca tarafları bağlamaktadır.
2 Dosya mevcudu bilgilerde; İnfo’nun faaliyet alanı her türlü yazılım ve bilgisayar programı üretmek, geliştirmek ve
satmak, eğitim hizmetleri sunmak olarak belirtilmekte ve cirosunun büyük bir bölümünün grup içi şirketlere yazılım
desteği sağlamaktan elde ettiği ifade edilmektedir.
10-69/1453-553
7
Rekabet yasağının süresi bakımından somut işlemin özellikleri, tipik devralma 270
işlemlerinden farklı olarak, devralanın devre konu teşebbüsle tüm ilişkisini kesmiş bir
devredenin sadece belli bir süreyle rekabetinden korunmasını değil, devredenin
devre konu teşebbüs üzerindeki etkisi devam ettiği sürece korunmasını
gerektirebilecek niteliktedir. Bu nedenle ortak girişim süresince getirilen rekabet
yasağı makul görünmektedir. Bunun yanı sıra ortak girişimden ayrılma ertesinde üç
yıl devam edecek şekilde tasarlanmış rekabet yasağı da makuldur.
Söz konusu anlaşmadaki rekabet yasağı incelendiğinde, yukarıda belirtilen kriterlerin
karşılandığı, kısıtlamanın kapsamı ve süresinin makul, getirilen sınırlamanın işlemin
gerçekleştirilebilmesi ve devralınan faaliyetlerin değerinin karşılanabilmesi için gerekli 280
olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir 290
hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy