T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı
:
E-90792880-160[2021/10]-3722
04.01.2022
Konu
:
Veraset yolu ile intikal eden aracın nasıl beyan edileceği ve hangi şartlarda ÖTV istisnasından faydalanıp faydalanamayacağı hk.
İlgi
:
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; babanızın ../../2017 tarihinde vefat ettiği, ÖTV Kanununun 7/2 maddesi uyarınca ÖTV muafiyetinden yararlanılarak edinilen araç ve taşınmazların mirasçısı olduğunuz belirtilerek, veraset ve intikal vergisi beyannamesinde aracın maliyet bedeli olan ÖTV'siz tutarının mı, yoksa kasko bedelinin mi beyan edileceği ile diğer mirasçıların feragatte bulunarak aracı ÖTV'siz olarak mirasçılardan birinin üzerine tescil ettirebilmesi için yapılacak işlemler hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ YÖNÜNDEN
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu; 5 inci maddesinde, verginin mükellefinin, veraset yoluyla veya ivazsız bir tarzda mal iktisap eden şahıs olduğu; 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde, menkul malların rayiç bedelle değerleneceği; 11 inci maddesinde ise veraset yoluyla intikallerde bu vergiye konu malların değerleme gününün, mirasın açıldığı gün olacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hükümlere göre, malların veraset yoluyla veya her ne suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikali veraset ve intikal vergisine tabi olup, verginin mükellefi kendilerine belirtilen şekilde mal intikal eden şahıstır.
Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 266 ncı maddesinde, rayiç bedelin, bir iktisadi kıymetin değerleme günündeki normal alım satım değeri olduğu hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, babanızın vefatı dolayısıyla vereceğiniz veraset ve intikal vergisi beyannamesinde intikale konu taşıtın rayiç bedelinin beyan edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, intikale konu taşıtın rayiç bedelinin tespitinde diğer unsurlarla birlikte taşıtın değerleme (ölüm tarihi) günü itibarıyla geçerli olan kasko sigortasına esas bedelinden yararlanmanız mümkün bulunmaktadır.
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ YÖNÜNDEN
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanununun (15/2-a) maddesinde, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan, veraset yoluyla intikaller hariç ilk iktisabında istisna uygulananların istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte ÖTV alınacağı, ancak Kanunun (7/2) maddesi çerçevesinde istisnadan yararlananların bu istisnadan yararlanarak iktisap ettikleri kayıt ve tescile tabi malları 5 yıldan fazla kullanarak elden çıkarmaları durumunda bu hükmün uygulanmayacağı hüküm altına alınmış olup, söz konusu düzenlemenin uygulama usul ve esasları Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (IV/G) bölümünde belirlenmiştir.
Mezkûr Genel Tebliğin (IV/G/2) bölümünde;
-Kanunun (15/2-a) maddesi gereğince, ilk iktisabında istisna uygulanan kayıt ve tescile tabi taşıtların, veraset yoluyla intikallerinde ÖTV aranmayacağı, dolayısıyla, taşıtın veraset yoluyla intikaline bağlı olarak müştereken bütün mirasçılar adına kayıt ve tescil edilmesi halinde, bu intikal işlemi nedeniyle ÖTV uygulanmayacağı,
-Muristen mirasçılara intikal etmiş olan terekede söz konusu taşıtın yanı sıra başkaca mal ve/veya hakkın da bulunması halinde diğer mirasçıların, lehine taşıt üzerindeki mülkiyet hakkından ivazsız olarak feragatini gösteren belgenin ibrazı şartıyla istisnadan yararlanılmış olan taşıtın lehine feragat edilen mirasçıya intikalinin, "veraset yoluyla intikal" olarak değerlendirileceği, bununla birlikte, söz konusu durumda terekede yer alan diğer mal ve/veya hakların değerinin taşıtın değeri ile mütenasip olması gerektiği, aksi takdirde, diğer mirasçıların vereceği feragatnameye istinaden taşıtı devralan mirasçının taşıt üzerindeki kendi mülkiyet hakkına (miras payına) karşılık gelen kısmı hariç olmak üzere bu işlemin "veraset yoluyla intikal" olarak değerlendirilmeyeceği,
-Bu uygulamada, ÖTV'den müstesna olarak ilk iktisabı yapılan taşıt dışında herhangi bir mal ve/veya hakkın "birden fazla mal ve hak" kapsamında değerlendirilebilmesi için söz konusu mal ve/veya hakkın veraset ve intikal vergisi beyannamesine dahil edilmiş olması gerektiği ve mezkûr beyannameye dahil edilmeyenlerin "birden fazla mal ve/veya hak" kapsamında değerlendirilmeyeceği
belirtilmiştir.
Öte yandan, veraset ve intikal vergisi beyannamesiyle beyan edilen tapu veya tapular ile banka veya bankalardaki paralar, hisse senedi, tahvil, telefon, araba gibi menkul malların değerinin belgelerle tevsik edilmesinin gerektiği tabiidir.
Bu kapsamda, muristen mirasçılara intikal etmiş olan terekede söz konusu taşıtın yanı sıra başkaca mal ve/veya hakkın bulunması ve diğer mirasçıların taşıt üzerindeki mülkiyet haklarından (miras paylarından) ivazsız olarak tek bir mirasçı lehine feragat etmeleri halinde, lehine miras haklarından feragat edilen mirasçının taşıtı kendi adına tescil işleminde ÖTV aranmaması için, taşıt dışında mirasçılara intikal eden mal ve/veya hakkın veraset ve intikal beyannamesine dâhil edilmiş olması ve bunların söz konusu beyannamede beyan edilen değerinin taşıtın değeri ile mütenasip olması şartlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. Aksi takdirde, diğer mirasçıların vereceği feragatnameye istinaden taşıtı devralan mirasçı tarafından, taşıt üzerindeki kendi mülkiyet hakkına (miras payına) karşılık gelen kısım hariç olmak üzere, Kanunun (15/2-a) maddesi çerçevesinde hesaplanan ÖTV'nin beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, babanızın vefatı hasebiyle mirasçılara intikal eden terekede yer alan mal veya hakların değerinin söz konusu taşıtın değeri ile mütenasip olması halinde, diğer mirasçıların taşıt üzerindeki mülkiyet haklarından (miras paylarından) noter nezdinde yapılmış feragatname ile feragat etmelerine bağlı olarak, taşıtın tek bir mirasçı adına tescil edilmesi aşamasında ÖTV Kanununun (15/2-a) maddesi kapsamında ÖTV aranması söz konusu olmayacaktır. Ancak bunun için, söz konusu mal veya hakların babanızın vefatı üzerine verilen veraset ve intikal beyannamesi ile beyana konu edilmesi gerektiği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.