T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MÜKELLEF HİZMETLERİ KDV DİĞER VERGİLER GRUP MÜDÜRLÜĞÜ
Sayı
:
21152195-135[7.2016/11]-114212
06.11.2017
Konu
:
Veraset yoluyla intikal eden araçlarda ÖTV istisnası
İlgi
:
28.10.2016 tarihli özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; ÖTV Kanununun 7/2 maddesi uyarınca ÖTV muafiyetinden yararlanılarak edinilen araç ve başkaca mal ve hakların mirasçısı olduğunuz belirtilerek, söz konusu aracı mirasçılardan birinin üzerine almak için yapılacak işlemler hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU İLE VERGİ USUL KANUNU AÇISINDAN
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla söz konusu özelge talep formunda bahsi geçen, mirasçılardan birinin miras hissesini diğer mirasçılardan birine bağışlaması, veraset ve intikal vergisine tabi bulunmaktadır. Anılan Kanunun 10 uncu maddesinin (b) bendinde; gayrimenkullerin ticari işletmeye dahil olsun veya olmasın emlak vergisine esas olan değerle değerleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu hükme istinaden yayımlanan veraset ve intikal vergisine konu olacak gayrimenkullerin değerlenmesiyle ilgili 1 No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Sirkülerinin "01/01/1983 Tarihinden İtibaren İntikal Eden Gayrimenkullerin Mükelleflerce Kendiliğinden Beyan Edilmesi veya İdarece Tespit Edilmesi Halinde Değerlenmesi" başlıklı (b) bendinde; 22 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde de açıklandığı üzere, 01/01/1983 tarihinden itibaren intikal eden gayrimenkuller için, Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre belirlenen emlak vergisi değerlerinin veraset ve intikal vergisi için de aynen geçerli olacağı, veraset ve intikal vergisi beyannamelerinde gayrimenkullerin intikal ettiği yıla ilişkin emlak vergisi tarhına esas olan değerlerinden daha yüksek beyanda bulunulması halinde bu değerin veraset ve intikal vergisinin tarhına esas alınması gerektiği, ancak, mükelleflerin, daha sonra yüksek beyanda bulundukları gerekçesiyle vergi dairesinden düzeltme talep etmeleri halinde, daha önce yapılan tarhiyatın, gayrimenkullerin intikal ettiği yıla ilişkin emlak vergisi tarhiyatına esas alınan değerlerine göre düzeltilmesi gerektiği açıklanmıştır.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 371 inci maddesinde, beyana dayanan vergilerde vergi ziyaı cezasını gerektiren fiilleri işleyen mükelleflerle bunların işlenişine iştirak eden diğer kişilerin kanuna aykırı hareketlerini ilgili makamlara kendiliğinden dilekçe ile haber vermesi halinde, haklarında maddede belirtilen kayıt ve şartlarla vergi ziyaı cezasının kesilmeyeceği hüküm altına alınmış ve mükelleflerin veya sorumluların pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmeleri için uymaları gereken şartlar da 5 bent halinde sayılmış bulunmaktadır.
Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere pişmanlık, beyana dayanan vergiler için geçerli olan, temelinde vergi ziyaı bulunan ve vergi dairesinin ıttılaına girmemiş bir olayın kendiliğinden haber verilip, maddede öngörülen sürede, ödeme süresi geçmiş vergi ile bu vergi için hesaplanan pişmanlık zammının ödenmesi halinde yararlanılabilen bir müessesedir.
01/02/2000 tarihli ve 60/6012-1430/4244 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi İç Genelgesinde de açıklandığı üzere, veraset ve intikal vergisi uygulamasında hiç beyanname verilmeyen veya beyan dışı kalan mallar için mükellefler Vergi Usul Kanununun 342 nci maddesi uyarınca beyana çağrılıp kendilerine tanınan 15 günlük ikinci ek süre geçmedikçe vergi ziyaı doğmamış olacağından, tarhiyat sırasında vergi aslına bağlı cezaların kesilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, beyannamenin ikinci ek süre sonuna kadar verilmesi halinde vergi ziyaı oluşmayacağından, pişmanlık hükümlerinin uygulanamayacağı, ikinci ek süre geçtikten sonra beyanname verilmesi halinde ise, vergi ziyaı cezasını gerektiren fiilin vergi dairesinin ıttılaına girmesi nedeniyle pişmanlık hükümlerinden faydalanılamayacağı tabiidir.
Bu itibarla, ….'ün mirasçılarına intikal eden gayrimenkullere ilişkin veraset ve intikal vergisi beyannamesinin emlak vergisi tarhına esas olan değer üzerinden ilgili vergi dairesi müdürlüğüne verildiği hususu dikkate alındığında, söz konusu beyannameye ilişkin güncel değerler üzerinden düzeltme beyannamesi verilmesi mümkün bulunmamaktadır.
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 6745 sayılı Kanun ile değişik 15 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde, Kanuna ekli (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tâbi mallardan, veraset yoluyla intikaller hariç ilk iktisabında istisna uygulananların istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte ÖTV alınacağı, Kanunun 7 nci maddesinin (2) ve (8) numaralı bentleri çerçevesinde istisnadan yararlananlar tarafından bu istisnadan yararlanılarak iktisap edilen kayıt ve tescile tabi malların 5 yıldan fazla kullanılarak elden çıkarılmaları durumunda bu hükmün uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.
Söz konusu düzenlemenin uygulama usul ve esaslarına yönelik açıklamalara Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (IV/G) bölümünde yer verilmiştir.
Buna göre, ilk iktisabında istisna uygulanan kayıt ve tescile tabi taşıtların, veraset yoluyla intikallerinde ÖTV aranmamaktadır. Dolayısıyla, birden fazla mirasçının bulunması halinde, taşıtın veraset yoluyla intikaline bağlı olarak müştereken bütün mirasçılar adına kayıt ve tescil edilmesi kaydıyla, bu intikal işlemi nedeniyle ÖTV uygulanmamaktadır.
Bunun yanı sıra, söz konusu uygulamada, ÖTV'den müstesna olarak ilk iktisabı yapılan taşıt dışında herhangi bir mal ve/veya hakkın "birden fazla mal ve hak" kapsamında değerlendirilebilmesi için söz konusu mal ve/veya hakkın veraset ve intikal vergisi beyannamesine dahil edilmiş olması gerekmekte olup, mezkûr beyannameye dahil edilmeyenler "birden fazla mal ve/veya hak" kapsamında değerlendirilmemektedir. Ayrıca, veraset ve intikal vergisi beyannamesiyle beyan edilen tapu veya tapular ile banka veya bankalardaki paralar, hisse senedi, tahvil, telefon, araba gibi menkul malların değerinin belgelerle tevsik edilmesinin gerektiği tabiidir.
Bu çerçevede, muristen mirasçılara intikal etmiş olan terekede söz konusu taşıtın yanı sıra başkaca mal ve/veya hakkın bulunması ve mirasçıların taşıt üzerindeki mülkiyet haklarından (miras paylarından) ivazsız olarak tek bir mirasçı lehine feragat etmeleri halinde, lehine feragat edilen mirasçının aracı kendi adına tescil işleminde ÖTV aranmaması için, taşıt dışında mirasçılara intikal eden mal ve/veya hakkın veraset ve intikal vergisi beyannamesine dahil edilmiş olması ve bunların söz konusu beyannamede beyan edilen değerinin taşıtın değeri ile mütenasip olması şartlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. Aksi takdirde, diğer mirasçıların vereceği feragatnameye istinaden taşıtı devralan mirasçı tarafından, taşıt üzerindeki kendi mülkiyet hakkına (miras payına) karşılık gelen kısım hariç olmak üzere, Kanunun (15/2-a) maddesi çerçevesinde hesaplanan ÖTV'nin beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.