Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-3-065 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 19-45/752-324
Karar Tarihi : 19.12.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Nimet KAVAK, Pelin TEBER, Nur ÖZKAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : - Wilmar International Limited
- Associated British Foods plc
Temsilcileri: Av. Ayşe Eda BİÇER ÖZEN, Av. Helin AKDAĞ
Piyade Sok. Portakal Çiçeği Apt. No:18 C Blok Kat:3 06550
Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Wilmar International Limited ile Associated British Foods
plc arasında ortak girişim kurulması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 04.11.2019 tarih ve 7595 sayı ile
giren ve eksiklikleri 28.11.2019 tarih ve 8293 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 10.12.2019 tarih ve 2019-3-065/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirimin konusu, AB Mauri China Limited (ABM) ile Yihai Kerry Arawana Holdings Co.
Ltd. (YKA) arasında ortak girişim kurulmasına ilişkindir. Ortak girişim AB Mauri Yihai
Kerry China Investment Holding Company Limited (YIHAI KERRY), Çin Halk
Cumhuriyeti’nde bir holding şirketi olarak yapılandırılacak ve ana şirketlerden her biri
YIHAI KERRY hisselerinin (…..) sahip olacaktır.
(5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak
girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir
devralma işlemidir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan
koşullar; kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol”
altında tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel)” niteliği
taşımasıdır.
(6) Çerçeve Sözleşme’nin (Sözleşme) 2.1 numaralı maddesinde ana şirketlerden her birinin
YIHAI KERRY hisselerinin yarısına sahip olacağı belirtilmektedir. Sözleşme’nin “Ortak
Girişim Sözleşmesi’nin Kararlaştırılmış Şekli” başlıklı 1 numaralı ekinde, YIHAI
KERRY’nin yönetim kurulunun (YK) üç tanesi WILMAR ve üç tanesi ABM tarafından
aday gösterilen altı üyeden teşekkül edeceği belirtilmektedir. Yine, WILMAR tarafından
aday gösterilmiş en az iki YK üyesi ve ABM tarafından aday gösterilmiş en az iki YK
19-45/752-324
2/4
üyesi toplantıda mevcut olmadıkça toplantı yeter sayısı oluşmayacak ve hiçbir iş
görüşülmeyecektir. Her bir YK üyesi bir oy hakkına sahip olacaktır. YK Başkanı, altı üye
arasından WILMAR tarafından atanacaktır. Bütçe dahil olmak üzere yıllık iş planında
değişiklik yapılması ve üst yönetimin (genel müdür, yardımcılar ve CFO) atanması
ve/veya azli hususlarında, üyeler arasında anlaşma sağlanamazsa YK Başkanı’nın
belirleyici oy kullanabileceği kararlaştırılmıştır. Yine de söz konusu belirleyici oy
doğrultusunda çıkacak YK kararlarına katılmayan üyeler, anılan kararlar için gözden
geçirme sürecini başlatma hakkına sahiptir. Gözden geçirme sürecinde taraflar arasında
bir anlaşma sağlanamazsa kilitlenme mekanizması devreye sokulacaktır. Kaldı ki, YK
Başkanı’nın belirleyici oy kullanma hakkı yıllık iş planının onaylanması, tutarı 50 milyon
Çin Yuanı üzerinde önemli ve uzun vadeli sözleşme yapılması, stratejik açıdan önemli
varlıkların satışı gibi kararların alınmasında tanınmamaktadır. Bu bakımdan, ABF’nin
ABM aracılığıyla ve WILMAR’ın YKA aracılığıyla YIHAI KERRY üzerinde ortak kontrol
sahibi olacakları anlaşılmıştır.
(7) Bildirim Formuna göre, ortak girişim YIHAI KERRY günlük faaliyetleri ile kendi personel
ve varlıklarından sorumlu bir yönetime sahip olacak, ana şirketlerden bağımsız olarak,
kendi nam ve hesabına ticari ilişkiler kuracaktır. YIHAI KERRY’nin tam işlevsel ticari
yapılanmasını güçlendirmek için hissedarlar ABM ve YKA ortak girişime varlık ve
kaynak aktarımı yapacaklardır. ABM ve YKA, YIHAI KERRY’nin işiyle bağlantılı bazı
ticari markalarını telifsiz olarak devredecek veya lisans verecektir. Söz konusu hususlar
çerçevesinde, YIHAI KERRY’nin ortak girişimin bir diğer şartı olan tam işlevsellik şartını
da sağlayacağı sonucuna varılmıştır.
(8) Bu çerçevede, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir
devralma olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinin birinci fıkrası (a) ve (b) bentlerinde belirtilen eşikleri aştığı ve dolayısıyla
bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.
(9) Tarafların faaliyet alanları değerlendirildiğinde;
- ABF Türkiye’de, tüm hisselerine sahip olduğu Mauri Maya Sanayi A.Ş. (MAURİ
MAYA) aracılığıyla, maya ve fırıncılık hammaddelerinin1 üretimi ve satışı ile
iştigal etmektedir.
- WILMAR ise Türkiye’ye fırıncılık yağları2 ihraç etmektedir.
- YIHAI KERRY’nin ise; maya, fırıncılık hammaddeleri ve fırıncılık yağlarının
imalatı, satışı ve dağıtımı, fırıncılık hizmetleri ve teknik servisin sağlanması
alanlarında aktif olması öngörülmektedir.
(10) Bildirim Formuna göre, YIHAI KERRY Çin Halk Cumhuriyeti’nde kurulacak olup ortak
girişimin Türkiye’de faaliyet gösterme yönünde herhangi bir planı bulunmamaktadır. Bu
doğrultuda, YIHAI KERRY ile ana şirketler ABF ve WILMAR’ın faaliyetleri arasında
Türkiye pazarında herhangi bir yatay ya da dikey örtüşme bulunmadığı görülmektedir.
Bununla birlikte, ana şirketler WILMAR ve ABF’nin Türkiye pazarındaki faaliyetlerinin
örtüşüp örtüşmediği de değerlendirilmiştir.
1 Fırıncılık hammaddeleri, ana malzemeler (un, sıvı yağlar, katı yağlar, şekerler ve su gibi) hariç olmak
üzere fırıncılık ürünlerinin imalatında kullanılan bileşenlerdir. Fırıncılık hammaddeleri arasında
geliştiriciler (enzimler ve emülgatör karışımları), dolgular, kaplamalar, süslemeler ve aroma vericiler
bulunmaktadır. Bildirim Formunda fırıncılık hammaddelerinin genellikle topluca talep gördüğü, bu
nedenle tamamlayıcı nitelikte tek ve büyük bir grup olduğu ifade edilmektedir.
2 Fırıncılık yağları, fırıncılık hammaddelerinden ayrı olarak değerlendirilebilecek bir grup olup gıda
ürünlerinin üretiminde, fırıncılıkta, pastalarda, kurabiyelerde, hamur ve keklerde ve aynı zamanda diğer
pişirme uygulamalarında kullanılmaktadır. Fırıncılık yağları; margarin ve katı yağlar olmak üzere iki
kategoriye ayrılabilir.
19-45/752-324
3/4
(11) Ana şirketlerden ABF, Türkiye’deki iştiraki MAURİ MAYA aracılığıyla maya ve fırıncılık
hammaddelerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermekte, WILMAR ise
Türkiye’ye fırıncılık yağları ihraç etmektedir. Bunun yanı sıra, WILMAR 2016 yılında
Türkiye’ye şeker ihraç etmeye başlamış olup, MAURİ MAYA ise maya üretiminde girdi
olarak şeker pekmezi satın almaktadır.
(12) Bildirim Formundaki bilgilere göre; ABF’nin 2018 yılına ilişkin satış gelirleri üzerinden
hesaplanan pazar payları mayada %(…..), fırıncılık hammaddelerinde %(…..) iken
WILMAR’ın fırıncılık yağlarındaki pazar payı %(…..)’dir3. Bu bilgiler çerçevesinde, maya,
fırıncılık hammaddeleri ve fırıncılık yağları bakımından WILMAR ve ABF’nin faaliyetleri
arasında Türkiye coğrafi pazarında bir örtüşme bulunmamaktadır. Öte yandan,
WILMAR’ın satışa sunduğu şekerin ABF’nin iştiraki MAURİ MAYA tarafından girdi
olarak kullanılabilmesi nedeniyle dikey örtüşme bulunduğu anlaşılmaktadır. Dosyadaki
bilgilerde, WILMAR’ın 2016, 2017 ve 2018 yıllarında şeker satışına ilişkin pazar
paylarının sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..) olduğu, MAURİ MAYA’nın şeker pekmezi
alım hacminin ise yıllık ortalama (…..) bin ton olduğu belirtilmiştir. Türkiye Şeker
Fabrikaları A.Ş. tarafından yayımlanan sektör raporundaki verilere göre4, Türkiye'de
yıllar itibarıyla toplam pancar şekeri üretimi 2018-2019 dönemi için 2.273 tondur.
Dolayısıyla dosyadaki verilerden, MAURİ MAYA’nın alım hacminin toplam üretime
oranının yaklaşık %(…..) civarında olduğu anlaşılmıştır. Belirtilen pazar payının ve alım
hacminin oldukça düşük seviyede gerçekleştiği anlaşıldığından, işlemin herhangi bir
rekabetçi endişeye yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
(13) Yukarıdaki tespitler çerçevesinde, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut
hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
3 Bildirim Formuna göre, fırıncılık yağları pazarının satış değeri tarafların bilgisi dahilinde olmadığından
WILMAR’ın miktar bazlı pazar payı sunulmuştur.
4 .
19-45/752-324
4/4
H. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy