WYROK SĄDU (izba ds. odwołań)
z dnia 5 lipca 2016 r. ( 1 )
„Odwołanie — Służba publiczna — Mianowanie — Postępowanie w sprawie naboru i mianowania dyrektora zarządzającego agencji regulacyjnej — EMA — Wstępna selekcja dokonana przez komisję preselekcyjną — Mianowanie przez zarząd EMA — Skład komisji preselekcyjnej — Łączenie funkcji członka komisji preselekcyjnej oraz członka zarządu EMA — Bezstronność”
W sprawie T‑26/15 P
mającej za przedmiot odwołanie dążące do częściowego uchylenia wyroku Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (druga izba) z dnia 13 listopada 2014 r., Christow (Hristov)/Komisja i EMA (F‑2/12, EU:F:2014:245),
Komisja Europejska, reprezentowana początkowo przez J. Curralla, N. Nikolovą oraz S. Petrovą, a następnie przez N. Nikolovą oraz S. Petrovą, działających w charakterze pełnomocników,
strona skarżąca,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Emil Hristov, zamieszkały w Sofii (Bułgaria), reprezentowany przez adwokatów M. Ekimdzhieva, K. Bonchevą i G. Chernicherską,
strona skarżąca w pierwszej instancji,
oraz
Europejska Agencja Leków (EMA), reprezentowana początkowo przez J. Curralla, N. Nikolovą oraz S. Petrovą, a następnie przez N. Nikolovą oraz S. Petrovą, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
SĄD (izba ds. odwołań),
w składzie: M. Jaeger, prezes, H. Kanninen (sprawozdawca) i M. van der Woude, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujący
Wyrok
1
W swoim odwołaniu wniesionym na podstawie art. 9 załącznika I do statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Komisja Europejska żąda stwierdzenia nieważności wyroku Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (druga izba) z dnia 13 listopada 2014 r., Christow (Hristov)/Komisja i EMA (F‑2/12, EU:F:2014:245, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), na mocy którego między innymi Sąd stwierdził nieważność jej decyzji z dnia 20 kwietnia 2011 r. przedstawiającej zarządowi Europejskiej Agencji Leków (EMA) listę czterech kandydatów rekomendowanych przez komisję preselekcyjną i zatwierdzonych przez komitet doradczy ds. mianowania (zwanej dalej „decyzją Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r.”).
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
2
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu zostały przedstawione w zaskarżonym wyroku w następujący sposób:
„13
W dniu 10 grudnia 2009 r. A, członek zarządu EMA, został przezeń wyznaczony do reprezentowania go jako obserwator w komisji preselekcyjnej, zgodnie z pkt 7.1 wytycznych [Komisji z dnia 12 stycznia 2009 r. w sprawie wyboru i mianowania dyrektorów agencji regulacyjnych, wykonawczych i wspólnych przedsięwzięć]. Na podstawie tego samego przepisu komisja preselekcyjna składa się z trzech urzędników wyższej kadry kierowniczej Komisji, którzy powinni mieć przynajmniej tę samą grupę zaszeregowania i poziom odpowiedzialności co dyrektor EMA.
14
W dniu 15 stycznia 2010 r. Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie o naborze na stanowisko dyrektora zarządzającego (grupa zaszeregowania AD 14) Europejskiej Agencji Leków (EMEA) (Dz.U. C 9 A, s. 1). Oferowane stanowisko było stanowiskiem członka personelu tymczasowego w grupie zaszeregowania AD 14, a termin składania podań wyznaczono na dzień 17 lutego 2010 r. [Emil Hristov] zgłosił swoją kandydaturę w dniu 16 lutego 2010 r.
15
W dniu 31 marca 2010 r. komisja preselekcyjna przeanalizowała otrzymane kandydatury zgodnie z pkt 7.2.1 wytycznych. Jednocześnie komisja ta uznała, że ogłoszenie o naborze było niewystarczająco rozpropagowane. Następnie Komisja zdecydowała się opublikować ponownie ogłoszenie o naborze.
[…]
18
W dniu 7 października 2010 r. zebrał się zarząd EMA. Na tym posiedzeniu, w którym uczestniczyli między innymi B i C, jako, odpowiednio, przewodniczący i członek zarządu oraz członek zarządu, przyjęto decyzję o wszczęciu postępowania w sprawie naboru dyrektora zarządzającego EMA, w której wyszczególniono kolejne etapy tej procedury i wspomniano, że zostanie ona opublikowana na stronie internetowej EMA.
19
W dniu 30 października 2010 r. Komisja opublikowała sporne ogłoszenie o naborze. Kandydaci mieli spełniać te same kryteria wyboru i kwalifikacji co określone w poprzednim ogłoszeniu o naborze, z wyjątkiem jednego kryterium wyboru. O ile bowiem pierwsze ogłoszenie o naborze stanowiło, że od kandydatów wymaga się »udokumentowanego doświadczenia w zarządzaniu pracownikami na wysokim szczeblu w środowisku międzynarodowym«, o tyle sporne ogłoszenie o naborze wymagało »udokumentowanego doświadczenia w zarządzaniu dużymi zespołami na wysokim szczeblu; doświadczenie zdobyte w środowisku międzynarodowym [miało być] dodatkowym atutem«.
20
[Emil Hristov] został poinformowany o publikacji spornego ogłoszenia o naborze e-mailem zastępcy kierownika wydziału zasobów ludzkich DG SANTE z dnia 3 listopada 2010 r. W e-mailu tym zastępca kierownika zasugerował, by [E. Hristov] jeszcze raz wysłał dokumenty potwierdzające, które dołączył do swojego podania wysłanego w związku z pierwszym ogłoszeniem o naborze, aby zaktualizować swoje dane zawodowe, co [E. Hristov] uczynił pismem z dnia 23 listopada 2010 r., które dotarło do Komisji następnego dnia.
[…]
22
W niniejszym przypadku komisja preselekcyjna składała się z przewodniczącego i trzech innych członków. Funkcję przewodniczącego komisji preselekcyjnej powierzono dyrektor generalnej DG SANTE, która jako dyrekcja generalna nadzorująca EMA miała zadanie nadzorowania jej działalności. Dwóch z trzech pozostałych członków było urzędnikami DG SANTE, a trzeci – urzędnikiem Dyrekcji Generalnej ds. Badań Naukowych i Innowacji. Przewodnicząca komisji preselekcyjnej, czyli w tym wypadku D, oraz jeden z dwóch urzędników DG SANTE byli również członkami zarządu EMA jako przedstawiciele Komisji, zgodnie z art. 65 ust. 3 rozporządzenia nr 726/2004.
23
W dniu 12 stycznia 2011 r. komisja preselekcyjna przeanalizowała otrzymane 62 kandydatury na stanowisko dyrektora zarządzającego EMA. Na zakończenie badania kandydatur komisja preselekcyjna postanowiła zaprosić dziewięciu kandydatów, w tym [E. Hristova], na rozmowę kwalifikacyjną. Jeden z tych dziewięciu kandydatów został jednak odrzucony przez komisję preselekcyjną przed odbyciem rozmowy kwalifikacyjnej.
24
W dniu 8 lutego 2011 r. [E. Hristov] oraz siedmiu pozostałych wyłonionych kandydatów odbyli rozmowę kwalifikacyjną z komisją preselekcyjną. Komisja używała przy tym przygotowanej przez siebie siatki oceny.
25
Po zakończeniu rozmów kwalifikacyjnych ośmiu kandydatów zostało ocenionych w skali do 100 i sklasyfikowanych w porządku rosnącym przyznanej punktacji. [Emil Hristov] otrzymał najniższą punktację, czyli 61 na 100 punktów. Pozostałych siedmiu kandydatów otrzymało od 69 do 85 punktów na 100.
26
W dniu 7 marca 2011 r. komisja preselekcyjna sporządziła sprawozdanie, podając w nim informacje na temat każdego z przesłuchanych kandydatów, i postanowiła rekomendować kandydatury czterech kandydatów, którzy uzyskali najlepszy wynik (od 75 do 85 punktów na 100) […].
27
Otrzymawszy sprawozdanie komisji preselekcyjnej, komitet doradczy ds. mianowania Komisji (zwany dalej »KDM«) zbadał z kolei dokumentację dotyczącą otrzymanych 62 kandydatur na stanowisko dyrektora zarządzającego EMA. Po tym badaniu KDM wydał w dniu 14 marca 2011 r. opinię wstępną, o której mowa w pkt 8.2.1 wytycznych. Zgodnie z opinią wstępną KDM do przystąpienia do testów oceny zintegrowanej oraz na rozmowę kwalifikacyjną z KDM należało zaprosić jedynie czterech kandydatów rekomendowanych przez komisję preselekcyjną. Pismem z tego samego dnia sekretarz pełniący obowiązki KDM poinformował [E. Hristova], że KDM postanowił postąpić zgodnie z opinią komisji preselekcyjnej, według której inni kandydaci zaprezentowali wyższy poziom kompetencji i doświadczenia, tak jak tego wymagało sporne ogłoszenie o naborze, i w związku z tym nie zapraszać go na rozmowę kwalifikacyjną.
28
Czterech rekomendowanych przez komisję preselekcyjną kandydatów po przejściu testów oceny zintegrowanej zostało wezwanych na rozmowę kwalifikacyjną z KDM, która odbyła się w dniu 7 kwietnia 2011 r. W tym samym dniu KDM wydał opinię, w której uznał, że czterej rekomendowani przez komisję preselekcyjną kandydaci spełniają warunki niezbędne do pełnienia funkcji dyrektora zarządzającego EMA.
29
Członek Komisji odpowiedzialny za sprawy zdrowia i ochrony konsumentów (zwany dalej »komisarzem nadzorującym«) przeprowadził rozmowę kwalifikacyjną z czterema kandydatami rekomendowanymi przez komisję preselekcyjną i KDM. Następnie DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa wystąpiła do członków Komisji, w porozumieniu z przewodniczącym Komisji i komisarzem nadzorującym, z propozycją zarekomendowania tych czterech kandydatów zarządowi EMA.
30
W dniu 20 kwietnia 2011 r. Komisja podjęła formalną decyzję o zaproponowaniu zarządowi EMA listy czterech kandydatów rekomendowanych przez komisję preselekcyjną i KDM […].
31
W dniu 5 maja 2011 r. zarząd EMA odbył nadzwyczajne posiedzenie w celu wybrania nowego dyrektora zarządzającego EMA. Na tym posiedzeniu procedura w sprawie naboru dyrektora zarządzającego, którą przyjęto w dniu 7 października 2010 r., została zmieniona, a czterej proponowani przez Komisję kandydaci zostali przesłuchani. Ponieważ nie zdołano dojść do porozumienia w sprawie wyłonienia jednej osoby, postanowiono, że zarząd EMA zbierze się ponownie w następnym miesiącu w celu rozstrzygnięcia, którego z czterech proponowanych przez Komisję kandydatów należy wybrać.
32
Pismem z dnia 27 maja 2011 r., zarejestrowanym przez Komisję w dniu 9 czerwca 2011 r., [E. Hristov] wniósł zażalenie »na sposób, w jaki konkurs toczył się [przed Komisją]«.
33
W dniu 8 czerwca 2011 r. zarząd EMA wybrał C na stanowisko dyrektora zarządzającego EMA.
34
W dniu 13 lipca 2011 r. C został przesłuchany przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności Parlamentu.
35
Pismem z dnia 22 września 2011 r. przewodniczący Parlamentu powiadomił EMA, że w następstwie rozmowy kwalifikacyjnej przeprowadzonej z C przez wspomnianą komisję Parlament akceptuje mianowanie C na nowego dyrektora zarządzającego EMA.
36
W drodze decyzji Komisji z dnia 6 października 2011 r. zażalenie [E. Hristova], złożone pismem z dnia 27 maja 2011 r., zostało oddalone.
37
W drodze decyzji również wydanej w dniu 6 października 2011 r. zarząd EMA mianował C dyrektorem zarządzającym (zwanej dalej »decyzją zarządu z dnia 6 października 2011 r.«).
38
Pismem z dnia 6 stycznia 2012 r., wysłanym tego samego dnia faksem i pocztą, [E. Hristov] złożył zażalenie do organu upoważnionego do zawierania umów EMA na decyzję zarządu z dnia 6 października 2011 r.
39
We wniosku, który wpłynął do sekretariatu Sądu w dniu 9 stycznia 2012 r., [E. Hristov] wniósł w trybie postępowania w przedmiocie środków tymczasowych o zawieszenie wykonania decyzji zarządu z dnia 6 października 2011 r. Wniosek o zastosowanie środków tymczasowych został oddalony w drodze postanowienia z dnia 20 marca 2012 r., Christow [(Hristov)]/Komisja i EMA (F‑2/12 R, EU:F:2012:35).
40
W drodze decyzji organu upoważnionego do zawierania umów EMA z dnia 16 maja 2012 r. zażalenie z dnia 6 stycznia 2012 r. zostało oddalone”.
Postępowanie w pierwszej instancji i zaskarżony wyrok
3
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu do spraw Służby Publicznej w dniu 9 stycznia 2012 r. i zarejestrowanym pod sygnaturą F‑2/12 Emil Hristov wniósł skargę mającą na celu w szczególności z jednej strony: stwierdzenie nieważności w pierwszej kolejności decyzji komisji preselekcyjnej sporządzającej listę czterech kandydatów, wśród których nie znajdował się on, w drugiej kolejności decyzji komitetu doradczego ds. mianowania Komisji (zwanego dalej „KDM”) z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie zaproszenia na rozmowę wyłącznie czterech kandydatów wpisanych na listę komisji preselekcyjnej, w trzeciej kolejności decyzji KDM z dnia 7 kwietnia 2011 r. o przyjęciu zaleceń komisji preselekcyjnej, w czwartej kolejności decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r., w piątej kolejności decyzji Komisji z dnia 6 października 2011 r. oddalającej zażalenie z dnia 27 maja 2011 r., w szóstej kolejności decyzji zarządu z dnia 6 października 2011 r. o mianowaniu pana C na stanowisko dyrektora wykonawczego EMA, a z drugiej strony uzyskanie zadośćuczynienia za krzywdę doznaną rzekomo z uwagi na przyjęcie tych decyzji, a wreszcie – zorganizowanie nowego „postępowania konkursowego” z poszanowaniem procedur prawnych.
4
Sąd do spraw Służby Publicznej odrzucił jako niedopuszczalne, po pierwsze, wniosek o zorganizowanie nowego „postępowania konkursowego”, ponieważ stanowił on wniosek nakazowy, a po drugie, wniosek E. Hristova o stwierdzenie nieważności aktów przygotowawczych do decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r., czyli decyzji komisji preselekcyjnej sporządzającej listę czterech kandydatów oraz obu decyzji KDM z dnia 14 marca i 7 kwietnia 2011 r. Orzekł on również, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zarządu z dnia 6 października 2011 r. był niedopuszczalny w zakresie, w jakim skierowany był przeciwko Komisji, ponieważ ta nie była autorem tej decyzji (pkt 69 zaskarżonego wyroku).
5
Ponadto uznał on, że decyzja Komisji z dnia 6 października 2011 r. oddalająca zażalenie z dnia 27 maja 2011 r. zawierała wyjaśnienia na temat aktów przygotowawczych do decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r., a także uzasadnienie, na podstawie którego Komisja przyjęła tę decyzję. Orzekł zatem, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r. powinno zostać zbadane w kształcie doprecyzowanym w decyzji z dnia 6 października 2011 r. oddalającej zażalenie z dnia 27 maja 2011 r. (pkt 68 zaskarżonego wyroku).
6
Na poparcie żądań stwierdzenia nieważności decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r. E. Hristov podniósł cztery zarzuty. Sąd do spraw Służby Publicznej stwierdził, że zarzut pierwszy należało rozumieć tak, iż dotyczył naruszenia zasad składu komisji preselekcyjnej, ponieważ jego część pierwsza dotyczyła powoływania parzystej liczby członków komisji preselekcyjnej, a druga – łączenia funkcji członka zarządu EMA i członka komisji preselekcyjnej.
7
Sąd do spraw Służby Publicznej zbadał w pierwszej kolejności część drugą zarzutu pierwszego i uwzględnił ją w następujący sposób:
„81
W sprawach konkursów zostało już orzeczone, że szeroki zakres uznania, jakim dysponują komisja konkursowa lub komisja ds. naboru w kwestii sposobów przeprowadzania i szczegółowej treści egzaminów ustnych, jakim są poddani kandydaci, powinien być równoważony skrupulatnym przestrzeganiem zasad dotyczących organizacji tych egzaminów (wyroki: Girardot/Komisja, T‑92/01, EU:T:2002:220, pkt 24; Christensen/Komisja, T‑336/02, EU:T:2005:115, pkt 38).
82
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w trakcie egzaminów ustnych komisja konkursowa powinna zapewnić warunki równego traktowania i obiektywizmu przy ocenie wszystkich egzaminowanych kandydatów (wyrok Pantoulis/Komisja, T‑290/03, EU:T:2005:316, pkt 90).
83
Wprawdzie w niniejszej sprawie komisja preselekcyjna nie jest komisją konkursową, a jej opinia nie jest wiążąca dla KDM ani dla Komisji, jednak orzecznictwo to może mieć zastosowanie w niniejszym przypadku, ponieważ komisja preselekcyjna miała na celu, podobnie jak komisja konkursowa, wybór najlepszych kandydatów spośród tych, którzy ubiegali się o stanowisko w następstwie spornego ogłoszenia o naborze, i dysponowała szerokim zakresem uznania co do organizacji testów preselekcyjnych (zob., w odniesieniu do komisji ds. naboru w wewnętrznej procedurze naboru, wyrok CG/EBI, F‑115/11, EU:F:2014:187, pkt 60).
84
W konsekwencji, zgodnie z zasadami dobrej administracji i równego traktowania, na Komisji spoczywał obowiązek zapewnienia właściwej organizacji pierwszego etapu postępowania w sprawie naboru, które miało przebiegać przed komisją preselekcyjną. Wymagało to posiadania przez wszystkich wyznaczonych przez Komisję członków komisji preselekcyjnej niezbędnego stopnia niezależności, tak aby nie można było podać w wątpliwość ich obiektywizmu (zob. wyrok CG/EBI, EU:F:2014:187, pkt 61).
85
Ponadto należy wskazać, że zasada dobrej administracji, z którą wiąże się obowiązek starannego i bezstronnego zbadania przez właściwą instytucję wszystkich istotnych elementów danego przypadku, zapisana jest w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, która od wejścia w życie w dniu 1 grudnia 2009 r. traktatu z Lizbony ma taki sam walor prawny jak traktaty i która w art. 41, zatytułowanym »Prawo do dobrej administracji«, stanowi, że każdy ma prawo do bezstronnego rozpatrzenia jego sprawy przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.
86
Sąd powinien więc sprawdzić, czy komisja preselekcyjna została utworzona i funkcjonowała w sposób prawidłowy, przy poszanowaniu w szczególności spoczywającego na niej obowiązku bezstronności, gdyż stanowi on jedną z zasad rządzących pracami komisji konkursowej i, analogicznie, komisji preselekcyjnych, które podlegają kontroli sądu Unii (zob., w odniesieniu do komisji konkursowych, postanowienie Meierhofer/Komisja, F‑74/07 RENV, EU:F:2011:63, pkt 62).
87
W niniejszej sprawie, po pierwsze, z pkt 7.2 wytycznych wynika, że komisja preselekcyjna rozpoczyna postępowanie w sprawie naboru od zbadania przy pomocy check-listy, czy kandydaci spełniają kryteria kwalifikacji, a następnie, na podstawie kryteriów wyboru zawartych w ogłoszeniu o naborze, sporządza siatkę oceny pozwalającą zestawić profil kandydatów z poszukiwanym profilem i konkretnymi kompetencjami wymaganymi w tym ogłoszeniu. Po przeprowadzeniu tej oceny komisja preselekcyjna opracowuje listę wstępnie wyłonionych kandydatów, których uznała za najpełniej odpowiadających poszukiwanemu profilowi, i zaprasza ich na rozmowę kwalifikacyjną. Po rozmowach kwalifikacyjnych przekazuje ona KDM pełne sprawozdanie zawierające informacje z każdej rozmowy kwalifikacyjnej, jakościową ocenę wszystkich, przesłuchanych lub nie, kandydatów, a także projekt listy kandydatów, których uznaje za najlepiej kwalifikujących się na stanowisko. Po drugie, z art. 64 rozporządzenia nr 726/2004 i pkt 10.3 wytycznych wynika, że z kolei zarząd EMA obowiązany jest dokonać wyboru dyrektora zarządzającego spośród kandydatów zaproponowanych przez Komisję.
88
Zatem komisja preselekcyjna ma kompetencje do rekomendowania KDM szeregu kandydatów, zaś podjęcie decyzji w sprawie mianowania dyrektora zarządzającego EMA należy do zarządu EMA. W związku z tym rodzi się pytanie, czy D i E, będący jednocześnie członkami komisji preselekcyjnej, czyli organu przedkładającego propozycję, i członkami zarządu EMA, czyli organu decyzyjnego, dochowali obowiązku bezstronności, zważywszy na wyraźnie odmienne kompetencje komisji preselekcyjnej i zarządu EMA.
89
W tym względzie Sąd stwierdza, że wprawdzie projekt listy kandydatów rekomendowanych przez komisję preselekcyjną nie jest wiążący ani dla KDM, ani dla Komisji, jednak ten projekt listy, a także ocena jakościowa wszystkich kandydatów, którą komisja preselekcyjna zawiera w swoim sprawozdaniu, mają niewątpliwie znaczenie dla dalszego biegu postępowania preselekcyjnego, ponieważ, po pierwsze, KDM musi je wziąć pod uwagę, a po drugie, nadzorujący komisarz przesłuchuje, zgodnie z pkt 8.3 wytycznych, jedynie tych kandydatów, którzy zostali wyłonieni przez KDM w końcowej opinii. Niezaprzeczalnie więc komisja preselekcyjna wywiera decydujący wpływ na ostateczną listę kandydatów proponowanych przez Komisję zarządowi EMA.
90
Podobnie Sąd stwierdza, po pierwsze, że członkowie komisji preselekcyjnej będący też członkami zarządu EMA mogą następnie zagłosować na posiedzeniu zarządu, osobiście lub przez swojego zastępcę, za mianowaniem jednego z kandydatów wyłonionych przez Komisję. Sąd wskazuje, po drugie, że członkowie zarządu EMA mogą odgrywać szczególnie istotną rolę w trakcie narady zarządu, bez względu na to, czy korzystają z prawa głosu, i że w każdym razie są w bezpośrednim kontakcie z innymi członkami zarządu.
91
W świetle powyższego należy uznać, że łączenie funkcji członka komisji preselekcyjnej i członka zarządu EMA może narazić na szwank bezstronność i obiektywizm osób, których to łączenie stanowisk dotyczy.
92
Zatem, nie przesądzając o treści narad, które toczyły się w gronie członków komisji preselekcyjnej, i o stanowiskach prezentowanych przez poszczególnych członków tej komisji, w tym D i E, należy uznać, że D i E przez sam fakt zasiadania w komisji preselekcyjnej naruszyli obowiązek bezstronności. W konsekwencji, jako że każdy z członków komisji preselekcyjnej powinien posiadać niezbędny stopień niezależności, aby obiektywizm komisji preselekcyjnej jako całości nie został narażony na szwank, należy uznać, że obowiązek bezstronności komisji preselekcyjnej jako całości został naruszony.
93
Wniosku tego nie podważają argumenty Komisji.
94
Odnosząc się, po pierwsze, do argumentu, że członkowie zarządu EMA, których powołano na członków komisji preselekcyjnej, nie reprezentowali w żadnym wypadku zarządu EMA w komisji preselekcyjnej i nie działali w jego imieniu, gdyż zarząd EMA był faktycznie reprezentowany w komisji preselekcyjnej w osobie obserwatora, którym był w tym przypadku A, wystarczy stwierdzić, że udział A w pracach komisji preselekcyjnej w charakterze obserwatora nie jest kwestionowany przez [E. Hristova]. Tymczasem, jak już orzeczono w pkt 92 [powyżej], sam fakt, że D i E, będąc członkami zarządu EMA, zasiadali w komisji preselekcyjnej, stanowił naruszenie ciążącego na nich obowiązku bezstronności. Ponadto z akt sprawy wynika, że D uczestniczyła w posiedzeniach zarządu EMA w dniach 5 maja i 8 czerwca 2011 r., których przedmiotem było mianowanie nowego dyrektora zarządzającego EMA, a więc brała udział w przesłuchaniu czterech kandydatów zaproponowanych w decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r., a także w naradach prowadzących do mianowania C. To pokazuje, że [E. Hristov] słusznie wątpił w bezstronność, z jaką D przewodniczyła pracom komisji preselekcyjnej.
95
Kolejny argument Komisji, zgodnie z którym fakt, iż tylko dwóch spośród 35 członków tworzących zarząd EMA było również członkami komisji preselekcyjnej, nie pozwala utrzymywać, że członkowie zarządu EMA zastąpili swoją oceną ocenę komisji preselekcyjnej, również jest nie do przyjęcia. Nawet gdyby ani D, ani E nie uczestniczyli w posiedzeniach zarządu EMA w dniach 5 maja i 8 czerwca 2011 r., to i tak uczestniczyli oni w posiedzeniach komisji preselekcyjnej i mogli, jako jej członkowie, wywierać wpływ na ocenę poszczególnych kandydatów przez pozostałych członków komisji preselekcyjnej.
96
Należy również odrzucić argument Komisji, że powołanie D i E na członków komisji preselekcyjnej było obiektywnie uzasadnione, a wręcz niezbędne, ponieważ oboje byli ekspertami w tej dziedzinie. Jak bowiem Komisja przyznała na rozprawie, powołanie do komisji preselekcyjnej ekspertów niebędących członkami zarządu EMA nie było niemożliwe. Ponadto Sąd wskazuje, że wytyczne pozwalały na uniknięcie tego, by członkowie komisji preselekcyjnej byli również członkami zarządu EMA. Punkt 7.1 wytycznych zezwala bowiem, po pierwsze, by nadzorująca dyrekcja generalna wybierała członków komisji preselekcyjnej spośród szeregu wyższej kadry kierowniczej, stanowiąc, że w skład komisji preselekcyjnej wchodzi dyrektor generalny lub zastępca dyrektora generalnego nadzorującej dyrekcji generalnej, dyrektor z nadzorującej dyrekcji generalnej oraz dyrektor z innej dyrekcji generalnej. Po drugie, przepis ten stanowi również, że członków komisji preselekcyjnej powołuje się »[z] reguły« spośród wspomnianych wyżej urzędników. Zatem jeżeli okaże się, jak w niniejszym przypadku, że wymienione w pkt 7.1 wytycznych osoby, czyli dyrektor generalny, zastępca dyrektora generalnego i jeden dyrektor nadzorującej dyrekcji generalnej, są już członkami zarządu danej agencji, to na członków komisji preselekcyjnej można powołać inne osoby.
97
Podobnie należy odrzucić argument Komisji, że żaden przepis nie zakazuje, by członkowie zarządu EMA nie byli powoływani na członków komisji preselekcyjnej. Łączenie tych dwóch funkcji w ręku jednej osoby stanowi bowiem naruszenie, jak właśnie stwierdził Sąd, obowiązku bezstronności komisji preselekcyjnej, a więc jest niezgodne z art. 41 karty.
98
Wreszcie argument Komisji, zgodnie z którym art. 11a regulaminu pracowniczego stanowi gwarancję bezstronności członków komisji preselekcyjnej, również jest nietrafny. Choć bowiem rzeczywiście zgodnie z art. 11a regulaminu pracowniczego urzędnik nie może zajmować się sprawami, które dotyczą go osobiście, co mogłoby wpłynąć na jego niezależność, i rzeczywiście z akt sprawy wynika, że A oraz jeden z członków komisji preselekcyjnej nie brali udziału w rozmowie kwalifikacyjnej z jednym kandydatem, to jednak D i E, mimo treści art. 11a regulaminu pracowniczego, nie sprzeciwili się powołaniu ich na członków komisji preselekcyjnej, brali udział w rozmowach kwalifikacyjnych wszystkich kandydatów, a D nie zgłosiła zgodnie z art. 11 ust. 3 regulaminu zarządu istnienia potencjalnie szkodliwego dla jej niezależności interesu osobistego na posiedzeniach zarządu EMA w dniach 5 maja i 8 czerwca 2011 r.
99
Z powyższych względów część drugą zarzutu pierwszego, dotyczącą łączenia funkcji członka zarządu EMA i członka komisji preselekcyjnej, należy uznać za zasadną”.
8
Sąd do spraw Służby Publicznej stwierdził, że żądania stwierdzenia nieważności decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r. powinny zostać uwzględnione bez potrzeby rozpatrywania części pierwszej zarzutu pierwszego oraz innych zarzutów podnoszonych na poparcie żądań stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji (pkt 100 zaskarżonego wyroku).
9
Co się tyczy żądań stwierdzenia nieważności decyzji zarządu z dnia 6 października 2011 r., Sąd do spraw Służby Publicznej zauważył, że wspomniany zarząd może mianować na dyrektora zarządzającego EMA wyłącznie jednego z kandydatów wpisanych na listę zawartą w decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r. Ponadto przypomniał, że skoro należy stwierdzić nieważność tej ostatniej decyzji, to w konsekwencji powinna również zostać stwierdzona nieważność decyzji zarządu z dnia 6 października 2011 r.
10
Sąd do spraw Służby Publicznej oddalił natomiast żądania odszkodowawcze, stwierdzając, że krzywda, jakiej mógł doznać E. Hristov z uwagi na niezgodność z prawem decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r. oraz decyzji zarządu z dnia 6 października 2011 r., została naprawiona w sposób odpowiedni i wystarczający poprzez stwierdzenie nieważności tych decyzji (pkt 105–108 zaskarżonego wyroku).
Postępowanie przed Sądem i żądania stron
11
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 20 stycznia 2015 r. Komisja wniosła niniejsze odwołanie.
12
W dniu 3 kwietnia 2015 r. E. Hristov przedstawił odpowiedź na odwołanie.
13
W dniu 5 maja 2015 r. prezes izby ds. odwołań zezwolił Komisji, na podstawie art. 143 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem z dnia 2 maja 1991 r., na złożenie repliki.
14
Komisja złożyła swą replikę w dniu 12 czerwca 2015 r., a E. Hristov złożył swą duplikę w dniu 28 lipca 2015 r.
15
Pisemny etap postępowania został zamknięty w dniu 28 lipca 2015 r.
16
Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (izba ds. odwołań) stwierdził, że w terminie trzech tygodni od powiadomienia o zamknięciu pisemnego etapu postępowania nie wpłynął żaden wniosek stron o przeprowadzenie rozprawy, co przewiduje art. 207 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem. Sąd postanowił, w oparciu o art. 207 § 2 tego regulaminu, wydać rozstrzygnięcie bez przeprowadzania ustnego etapu postępowania.
17
Komisja wnosi do Sądu o:
—
uchylenie zaskarżonego wyroku;
—
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd do spraw Służby Publicznej celem orzeczenia w przedmiocie pozostałych zarzutów;
—
pozostawienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
18
W piśmie wszczynającym postępowanie odwoławcze Komisja uściśla, że jej odwołanie jest skierowane przeciwko pkt 81–98 zaskarżonego wyroku, które stanowią uzasadnienie pkt 1 sentencji tego wyroku, na mocy którego stwierdzona została nieważność decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r. Komisja zauważyła przy tym jednak, że uchylenie tej części wyroku prowadziłoby nieuchronnie do uchylenia pkt 2 tej sentencji, który obejmuje stwierdzenie nieważności decyzji zarządu EMA z dnia 6 października 2011 r.
19
Emil Hristov wnosi do Sądu o:
—
oddalenie odwołania;
—
obciążenie Komisji kosztami poniesionymi w ramach postępowania administracyjnego i postępowania sądowego.
W przedmiocie odwołania
20
Należy stwierdzić, że poprzez swoje odwołanie Komisja żąda – w zakresie, w jakim podważa ona pkt 81–98 zaskarżonego wyroku – uchylenia zaskarżonego wyroku, ponieważ jego mocą stwierdzona została nieważność decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r., na podstawie której Komisja zaproponowała zarządowi EMA listę czterech kandydatów.
21
Na poparcie odwołania Komisja podnosi trzy zarzuty. Zarzut pierwszy dotyczy naruszenia art. 30 Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”) i załącznika III do tego regulaminu, zasad bezstronności i dobrej administracji oraz art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także braku uzasadnienia. Zarzuty drugi i trzeci, podniesione pomocniczo, dotyczą naruszenia prawa Unii, a w szczególności zasady proporcjonalności, ponieważ z jednej strony Sąd do spraw Służby Publicznej nie zweryfikował, czy w braku podnoszonego naruszenia zaskarżona decyzja miałaby inną treść, a z drugiej strony Sąd do spraw Służby Publicznej nie wyważył wchodzących w grę interesów i nie ograniczył skutków zaskarżonego wyroku.
22
W pierwszej kolejności należy zbadać zarzut pierwszy.
Argumenty stron
23
Komisja zarzuca zasadniczo Sądowi do spraw Służby Publicznej, że orzekł on, iż Komisja naruszyła zasadę bezstronności i dobrej administracji, wyłącznie w oparciu o domniemanie stronniczości tylko jednej osoby, pani D, z tego względu jedynie, że zasiadała ona w komisji preselekcyjnej, będąc jednocześnie członkiem zarządu EMA.
24
Zdaniem Komisji stronniczość danej osoby nie może być domniemana, lecz powinna zostać wykazana „na podstawie obiektywnych, istotnych dla sprawy i spójnych poszlak”, jak wynika z orzecznictwa, a w szczególności z wyroku z dnia 10 lipca 2014 r., CG/EBI (F‑115/11, EU:F:2014:187, pkt 65). Ten wymóg, który byłby postawiony członkowi komisji konkursowej, sprawującej faktyczną władzę decyzyjną, powinien również zostać postawiony członkowi komisji preselekcyjnej, który jedynie wydaje opinie. Tymczasem takie poszlaki nie występowały w niniejszej sprawie. Zresztą podczas rozprawy w pierwszej instancji E. Hristov poinformował, że nie znał pani D, a tym samym nie miał z nią złych relacji.
25
Komisja dodaje, że pkt 88 zaskarżonego wyroku można byłoby interpretować w ten sposób, iż daje on do zrozumienia, że dwoje urzędników Komisji, pani D i pan E, zasiadało w komisji preselekcyjnej i że oboje głosowali w ramach zarządu EMA. Tymczasem tak nie było, ponieważ pan E był zastępcą pani D, a więc nie mógł głosować w zarządzie EMA w tym samym czasie co ona.
26
Ponadto zdaniem Komisji domniemanie stronniczości, poczynione w pkt 91 i 92 zaskarżonego wyroku, opiera się na kilku naruszeniach prawa.
27
Pierwsze naruszenie polega na zrównaniu, w pkt 81–84 zaskarżonego wyroku, komisji preselekcyjnej z komisją konkursową. Tymczasem w niniejszym przypadku, biorąc pod uwagę to, że nie chodziło o zatrudnienie urzędnika, ani art. 30 regulaminu pracowniczego, ani załącznik III do tego regulaminu nie powinny znajdować zastosowania. W opinii Komisji jedynie art. 12 Warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej znajdował zastosowanie w omawianej sprawie, ponieważ dotyczy zatrudnienia członka personelu tymczasowego, a przepis ten z kolei nie przewiduje szczególnej procedury zatrudniania personelu tymczasowego. Komisja przyznaje, że procedura zatrudniania personelu tymczasowego powinna być obiektywna i bezstronna. Jednakże utrzymuje ona, że obowiązek bezstronności i obiektywizmu nie może, o ile dotyczy personelu tymczasowego, opierać się na art. 30 regulaminu pracowniczego i załączniku III do tego regulaminu.
28
Zrównanie komisji preselekcyjnej z komisją konkursową było również błędne z tego powodu, że komisja konkursowa, która posiada rzeczywistą władzę decyzyjną przy zachowaniu całkowitej niezależności i której decyzje nie mogą być zmieniane przez organ powołujący, różni się od komisji preselekcyjnej, która jest wyłącznie organem doradczym, a jej ustalenia nie wiążą organu, który wydaje decyzję. Komisja utrzymuje, że w każdym razie zaskarżony wyrok jest w tym zakresie niewystarczająco uzasadniony.
29
Komisja krytykuje następnie pkt 85 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym obowiązek bezstronności stanowi część zasady dobrej administracji, zawartej w art. 41 karty praw podstawowych. Zdaniem Komisji ranga przepisu w hierarchii norm nie wystarczy do wyjaśnienia, dlaczego znajduje on zastosowanie do szczególnych okoliczności niniejszej sprawy. W każdym razie naruszenie zasady dobrej administracji nie było istotnym dla sprawy zarzutem stwierdzenia nieważności.
30
Komisja podnosi, że inne naruszenie prawa wynika z pkt 89 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd do spraw Służby Publicznej najpierw słusznie przyznał, że opinia komisji preselekcyjnej nie była wiążąca ani dla KDM, ani dla Komisji, a następnie stwierdził, że komisja preselekcyjna „wyw[arła] decydujący wpływ na ostateczną listę kandydatów proponowanych przez Komisję zarządowi EMA”. Ta sprzeczność stanowiła naruszenie prawa, a nawet przeinaczenie dowodów lub sprzeczność uzasadnienia.
31
Jeśli chodzi o pkt 90 zaskarżonego wyroku, z którego wynika, że członkowie zarządu EMA zasiadający w komisji preselekcyjnej mieli odgrywać szczególnie istotną rolę w trakcie narady zarządu, ustalenie to jest pozbawione uzasadnienia, ponieważ Sąd do spraw Służby Publicznej nie przedstawił żadnego wyjaśnienia w tym względzie. Ponadto twierdzenie zawarte w pkt 90 zaskarżonego wyroku nie opiera się na żadnym dowodzie.
32
Z wszystkich tych powodów Komisja uważa, że wniosek Sądu do spraw Służby Publicznej, wysunięty w pkt 91 i 92 zaskarżonego wyroku, poza tym, że nie jest prawidłowo uzasadniony, stanowi oczywiste naruszenie prawa.
33
W pierwszej kolejności E. Hristov utrzymuje, że o ile z jednej strony istnienie konfliktu personalnego między panią D a nim samym nie zostało podniesione przed Sądem do spraw Służby Publicznej, a z drugiej strony aspekt ten nie został zbadany w zaskarżonym wyroku, o tyle ta podniesiona przez Komisję okoliczność faktyczna nie jest istotna dla rozpatrzenia sporu przez Sąd.
34
Następnie E. Hristov wskazuje, że przedstawione przez Komisję uściślenie, iż w przeciwieństwie do tego, co wydaje się wynikać z zaskarżonego wyroku, pan E nie mógł głosować w tym samym czasie co pani D podczas spotkań zarządu EMA, biorąc pod uwagę, że był jej zastępcą, podczas gdy ona była nieobecna, tym bardziej nie jest istotny dla rozstrzygnięcia sporu. Emil Hristov zauważa, że jak wynika z pkt 90 i 95 zaskarżonego wyroku, Sąd do spraw Służby Publicznej wyciągnął własne wnioski dotyczące naruszenia wymogu bezstronności, niezależnie od tego, czy pan E i pani D korzystali z prawa głosu w ramach zarządu EMA i czy razem uczestniczyli w spotkaniach zarządu w dniach 5 maja i 8 czerwca 2011 r. Ponadto z pkt 94 zaskarżonego wyroku wynika, że jedynie pani D uczestniczyła w spotkaniach zarządu w dniach 5 maja i 8 czerwca 2011 r.
35
Emil Hristov przypomina ponadto, że naruszenie zasad bezstronności i dobrej administracji wynika z niekwestionowanego przez strony faktu, iż dwóch z czterech członków komisji preselekcyjnej było również członkami zarządu EMA, bez potrzeby udowadniania, że łączenie obu tych funkcji wywarło wpływ na zachowanie pani D i pana E oraz na ich decyzje w trakcie procedury rekrutacyjnej, ani bez potrzeby zajmowania stanowiska w przedmiocie treści narad, które odbywały się pomiędzy członkami komisji preselekcyjnej.
36
Emil Hristov podnosi również, że w przeciwieństwie do twierdzeń Komisji Sąd do spraw Służby Publicznej nie odniósł się w pkt 81, 82 i 83 zaskarżonego wyroku ani do art. 30 regulaminu pracowniczego, ani do załącznika III do tego regulaminu.
37
Wreszcie E. Hristov dodaje, że gdyby przyjąć – jak twierdzi Komisja – że o ile decyzje komisji preselekcyjnych nie są wiążące, o tyle warunki równego traktowania i obiektywizmu w postępowaniu przed tą komisją nie muszą być zagwarantowane, to sprowadzałoby się to do pozbawienia znaczenia tego etapu postępowania. Emil Hristov przypomina również, że z pkt 89 zaskarżonego wyroku wynika, iż KDM był zobowiązany wziąć pod uwagę projekt listy kandydatów, ich ocenę oraz sprawozdanie komisji preselekcyjnej i że komisja ta wywarła decydujący wpływ na ostateczną listę kandydatów proponowanych przez Komisję zarządowi EMA.
Ocena Sądu
38
Należy przypomnieć, że zdaniem Sądu do spraw Służby Publicznej w ramach procedury rekrutacji i mianowania dyrektora zarządzającego EMA pani D i pan E, zasiadający w ramach komisji preselekcyjnej i będący członkami zarządu EMA, naruszyli obowiązek bezstronności w ramach komisji preselekcyjnej „przez sam fakt zasiadania w [tej] komisji” (pkt 92 zaskarżonego wyroku). Według Sądu do spraw Służby Publicznej „łączenie funkcji członka komisji preselekcyjnej i członka zarządu EMA mo[gło] narazić na szwank bezstronność i obiektywizm osób, których to łączenie stanowisk dotyczy” (pkt 91 zaskarżonego wyroku). Sąd do spraw Służby Publicznej stwierdził, że „obowiązek bezstronności komisji preselekcyjnej jako całości został naruszony” (pkt 92 zaskarżonego wyroku).
39
W tym względzie należy zauważyć, że z akt sprawy przed Sądem do spraw Służby Publicznej oraz z pism stron przed Sądem wynika, że pan E był zastępcą pani D w zarządzie EMA. Jak wynika również z pkt 94 zaskarżonego wyroku, to pani D uczestniczyła w naradach w ramach spotkań zarządu EMA, które doprowadziły do mianowania pana C.
40
Należy następnie stwierdzić, że E. Hristov nie podważał przed Sądem do spraw Służby Publicznej subiektywnej bezstronności pani D czy pana E, co zresztą obie strony potwierdziły przed Sądem. Tym samym Sąd do spraw Służby Publicznej orzekał tylko w kwestii tego, czy komisja preselekcyjna nie była obiektywnie bezstronna ze względu na łączenie funkcji przez panią D i pana E.
41
Do Sądu należy zatem sprawdzenie, czy Sąd do spraw Służby Publicznej nie dopuścił się naruszenia prawa, gdy stwierdził brak bezstronności pani D i pana E, a tym samym – komisji preselekcyjnej w całości, w oparciu o sam fakt, że byli oni członkami komisji preselekcyjnej oraz członkami, odpowiednio, głównym i zastępca, zarządu EMA.
42
W tym celu należy zbadać, czy analiza przedstawiona w pkt 83–90 zaskarżonego wyroku, na której oparł się Sąd do spraw Służby Publicznej, aby dojść do wniosku, że doszło do naruszenia obowiązku bezstronności komisji preselekcyjnej w całości, opisanego w pkt 92 tego wyroku, nie jest błędna pod względem prawnym.
43
Po pierwsze, w przeciwieństwie do tego, co podnosi Komisja, opierając się na pkt 81–84 zaskarżonego wyroku, Sąd do spraw Służby Publicznej nie uzasadnił obowiązku bezstronności i obiektywizmu, który ciąży na członkach komisji preselekcyjnej na mocy przepisów art. 30 regulaminu pracowniczego i załącznika III do tego regulaminu. Ani bowiem z pkt 81–84 zaskarżonego wyroku, ani z części „Ramy prawne” tego wyroku nie wynika, by Sąd do spraw Służby Publicznej oparł się w niniejszym przypadku na tych przepisach.
44
Po drugie, Komisja nie może utrzymywać, że Sąd do spraw Służby Publicznej „zrównał” komisję preselekcyjną z komisją konkursową, przyznając, że orzecznictwo znajdujące zastosowanie do komisji konkursowych stosowało się również do komisji preselekcyjnych. Należy stwierdzić, że Sąd do spraw Służby Publicznej wyraźnie wskazał w pkt 83 zaskarżonego wyroku, iż „komisja preselekcyjna nie jest komisją konkursową”. Orzekł jednak, że komisja preselekcyjna, na wzór komisji konkursowej, miała na celu wybór najlepszych kandydatów i przysługiwał jej znaczący zakres uznania przy organizacji testów preselekcyjnych i że tym samym, na podstawie zasad dobrej administracji i równego traktowania, zadaniem Komisji było czuwanie nad właściwą organizacją postępowania w sprawie naboru, które miało toczyć się przed komisją preselekcyjną, co wymagało posiadania przez wszystkich członków tej komisji niezbędnego stopnia niezależności, tak aby nie można było podać w wątpliwość ich obiektywizmu (pkt 83 i 84 zaskarżonego wyroku).
45
Komisja nie może tym bardziej twierdzić, że Sąd do spraw Służby Publicznej nie wyjaśnił powodów, dla których wymogi niezależności i obiektywizmu nakładane na komisje konkursowe znajdują zastosowanie również do komisji preselekcyjnych. Wyjaśnienia te wynikają zarówno z pkt 83, jak i z pkt 84 i 85 zaskarżonego wyroku.
46
Ponadto należy zauważyć, że Komisja nie wysuwa żadnego argumentu prawnego mogącego podważyć uwagi poczynione w pkt 83 i 84 zaskarżonego wyroku. Ogranicza się ona do twierdzenia, że komisja konkursowa, która posiada prawdziwą władzę decyzyjną, nie może być porównywana do komisji preselekcyjnej, która jest organem wyłącznie doradczym. Tymczasem ta różnica nie tylko nie została ukryta przez Sąd do spraw Służby Publicznej, który uściśla w pkt 83 zaskarżonego wyroku, że„komisja preselekcyjna nie jest komisją konkursową, a jej opinia nie jest wiążąca dla KDM ani dla Komisji”, lecz także Komisja nie wykazuje, w jaki sposób to stwierdzenie może podważyć konieczność czuwania nad tym, aby członkowie komisji preselekcyjnej działali całkowicie niezależnie i obiektywnie.
47
Po trzecie, w przeciwieństwie do tego, co utrzymuje Komisja, Sąd do spraw Służby Publicznej nie uzasadnia zastosowania w niniejszym przypadku obowiązku bezstronności rangą, jaką zajmuje on w hierarchii norm. W tym względzie należy zauważyć, że w pkt 85 zaskarżonego wyroku Sąd do spraw Służby Publicznej przypomina jedynie, że zasada dobrej administracji, z którą wiąże się ciążący na instytucjach obowiązek bezstronności, została ustanowiona w karcie praw podstawowych, która od wejścia w życie traktatu z Lizbony ma tę samą wartość prawną co traktaty. Teza ta nie została zresztą jako taka podważona przez Komisję.
48
Po czwarte, co do twierdzenia Komisji, jakoby rzekome naruszenie zasady dobrej administracji „nie [było] znanym zarzutem stwierdzenia nieważności”, wystarczy stwierdzić, że z zaskarżonego wyroku wynika jasno, iż Sąd do spraw Służby Publicznej zbadał część drugą zarzutu pierwszego, podniesionego przed nim przez E. Hristova, w świetle między innymi obowiązku bezstronności, i nie ograniczył się do oparcia się na zasadzie dobrej administracji.
49
Po piąte, należy zauważyć, iż Sąd do spraw Służby Publicznej nie zaprzeczył sobie, z jednej strony wskazując, że projekt listy kandydatów rekomendowanych przez komisję preselekcyjną nie wiąże ani KDM, ani Komisji, a z drugiej strony przyznając, że komisja preselekcyjna wywiera „decydujący wpływ” na ostateczną listę kandydatów proponowanych przez Komisję zarządowi EMA. O ile pomiędzy stronami jest bezsporne, że projekt listy kandydatów przedkładany przez komisję preselekcyjną KDM nie jest wiążący, ponieważ, jak wskazuje Komisja, KDM i Komisja mogą wybrać innych kandydatów niż ci, których nazwiska znajdują się w projekcie listy, to jednak, jak wynika z pkt 8.2.1 i 8.3 wytycznych Komisji z dnia 12 stycznia 2009 r. w sprawie wyboru i mianowania dyrektorów agencji regulacyjnych, wykonawczych i wspólnych przedsięwzięć, przytoczonych w pkt 9 zaskarżonego wyroku, jak również z pkt 89 tego wyroku, ten projekt listy „[ma] niewątpliwie znaczenie dla dalszego biegu postępowania preselekcyjnego” w zakresie, w jakim z jednej strony KDM jest zobowiązany wziąć tę listę pod uwagę, a z drugiej – nadzorujący komisarz, czyli członek Komisji odpowiedzialny za zdrowie i ochronę konsumentów, przesłuchuje jedynie tych kandydatów, którzy zostali wyłonieni przez KDM w końcowej opinii.
50
Należy zatem stwierdzić, że pkt 89 zaskarżonego wyroku jest pozbawiony sprzeczności. Jednakże o ile Sąd do spraw Służby Publicznej mógł słusznie stwierdzić, iż projekt listy kandydatów stworzony przez komisję preselekcyjną miał niewątpliwe znaczenie dla dalszego biegu postępowania preselekcyjnego, o tyle nie wykazał, że członkostwo pani D, tytułem głównym, oraz pana E, jako zastępcy pani D, w zarządzie EMA mogło wpłynąć na ich swobodę działania przy całkowitej niezależności i obiektywizmie w ramach komisji preselekcyjnej, a tym samym wzbudzać słuszną wątpliwość co do bezstronności tej komisji. Jak podnosi w odwołaniu Komisja, Sąd do spraw Służby Publicznej nie wykazał, że członkostwo pani D w zarządzie EMA miało „praktyczne znaczenie” dla jej roli w ramach komisji preselekcyjnej.
51
W tym względzie należy przypomnieć, że aby orzec w przedmiocie zgodności z prawem decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r. w świetle wymogu bezstronności komisji preselekcyjnej, Sąd do spraw Służby Publicznej powinien odnieść się do chwili, w której komisja preselekcyjna zaproponowała kandydatury czterech kandydatów, którzy uzyskali najlepsze wyniki.
52
Tymczasem podczas tego etapu postępowania rekrutacyjnego kandydatów, który powinien prowadzić do mianowania dyrektora zarządzającego EMA, okoliczność, że pani D i pan E byli również członkami – w charakterze, odpowiednio, członka głównego i zastępcy – zarządu EMA, nie może jako taka budzić wątpliwości co do ich bezstronności jako członków komisji preselekcyjnej. Sam fakt członkostwa w komisji preselekcyjnej i w zarządzie EMA nie może ustanawiać per se domniemania stronniczości członków komisji preselekcyjnej w odniesieniu do postępowania przed tą komisją.
53
Należy bowiem podkreślić, że w niniejszym przypadku nie występuje kwestia bezstronności zarządu EMA, a w szczególności kwestia tego, czy pani D lub pan E mogli uczestniczyć w podejmowaniu decyzji w sprawie mianowania dyrektora zarządzającego EMA, podczas gdy byli zaangażowani we wcześniejszy etap postępowania w sprawie mianowania.
54
Ponadto z uwag tych wynika, że uzasadnienie przedstawione przez Sąd do spraw Służby Publicznej w pkt 90 zaskarżonego wyroku, które dotyczy hipotetycznego zachowania członków komisji preselekcyjnej podczas spotkań zarządu EMA, jest pozbawione znaczenia w ramach badania zgodności z prawem decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r.
55
Z całości powyższych rozważań wynika, iż Sąd do spraw Służby Publicznej błędnie orzekł, po pierwsze, że pani D i pan E, którzy byli, odpowiednio, członkiem głównym i zastępcą zarządu EMA, naruszyli swój obowiązek bezstronności przez sam fakt zasiadania w komisji preselekcyjnej, i po drugie, w rezultacie, że obowiązek bezstronności komisji preselekcyjnej w całości został naruszony.
56
Z tego wynika, że zarzut pierwszy odwołania należy uwzględnić bez potrzeby rozpatrywania pozostałych zarzutów i argumentów podnoszonych przez Komisję w jej odwołaniu.
57
W rezultacie zaskarżony wyrok należy uchylić w zakresie, w jakim stwierdza on nieważność decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r.
W przedmiocie skutków częściowego uchylenia zaskarżonego wyroku
58
Zgodnie z art. 13 ust. 1 załącznika I do statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jeśli odwołanie jest zasadne, Sąd uchyla orzeczenie Sądu do spraw Służby Publicznej i sam orzeka w przedmiocie sporu. Jeżeli stan postępowania nie pozwala na wydanie orzeczenia przez Sąd, Sąd kieruje sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd do spraw Służby Publicznej.
59
W niniejszej sprawie do Sądu do spraw Służby Publicznej należy zbadanie, czy trzeba jeszcze rozpatrzyć argumenty podnoszone przez E. Hristova w ramach części drugiej zarzutu pierwszego, inne niż te, które skłoniły go do orzeczenia w zaskarżonym wyroku, że część druga zarzutu pierwszego była zasadna.
60
Ponadto należy zauważyć, że Sąd do spraw Służby Publicznej nie zbadał ani części pierwszej zarzutu pierwszego, ani podniesionych przez E. Hristova zarzutów drugiego, trzeciego i czwartego.
61
Tym samym należy przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd do spraw Służby Publicznej celem orzeczenia w przedmiocie pozostałych zarzutów, przy czym należy uściślić, że sąd ten będzie zmuszony w razie potrzeby wyciągnąć konsekwencje z ewentualnej niezgodności z prawem decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r. w odniesieniu do zgodności z prawem decyzji zarządu EMA z dnia 6 października 2011 r.
W przedmiocie kosztów
62
Ponieważ sprawa zostaje przekazana Sądowi do spraw Służby Publicznej do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcie o kosztach niniejszego postępowania odwoławczego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Z powyższych względów
SĄD (izba ds. odwołań)
orzeka, co następuje:
1)
Wyrok Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (druga izba) z dnia 13 listopada 2014 r., Christow (Hristov)/Komisja i EMA (F‑2/12, EU:F:2014:245) zostaje częściowo uchylony w zakresie, w jakim stwierdza nieważność decyzji Komisji Europejskiej z dnia 20 kwietnia 2011 r., w której Komisja przedstawia zarządowi Europejskiej Agencji Leków (EMA) listę czterech kandydatów rekomendowanych przez komisję preselekcyjną i zatwierdzonych przez komitet doradczy ds. mianowania.
2)
Sprawa zostaje przekazana Sądowi do spraw Służby Publicznej do ponownego rozpoznania celem wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności decyzji Komisji z dnia 20 kwietnia 2011 r., w której Komisja przedstawia zarządowi Europejskiej Agencji Leków (EMA) listę czterech kandydatów rekomendowanych przez komisję preselekcyjną i zatwierdzonych przez komitet doradczy ds. mianowania, w świetle argumentów i zarzutów podniesionych przez Emila Hristova, w odniesieniu do których Sąd do spraw Służby Publicznej nie zajął stanowiska.
3)
Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Jaeger
Kanninen
Van der Woude
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 5 lipca 2016 r.
Podpisy
( 1 ) Język postępowania: bułgarski.
Top