Sprawa C‑249/02
Republika Portugalska
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Rolnictwo – Wspólna polityka rolna – Finansowanie przez EFOGR – Rzeczywiste wydatki Państwa Członkowskiego niższe niż prognozy wydatków, które przedstawiło Komisji – Uprawnienie Komisji do zmniejszenia kwot wypłacanych tytułem zaliczek – Pismo dyrektora generalnego Komisji informujące Państwo Członkowskie o takim zmniejszeniu – Akt wywołujący wiążące skutki prawne
Streszczenie wyroku
1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Akty podlegające zaskarżeniu – Pojęcie – Akty wywołujące wiążące skutki prawne – Decyzja zawarta w piśmie dyrektora generalnego ds. rolnictwa Komisji informująca Państwo Członkowskie o zmniejszeniu zaliczek przydzielonych w ramach EFOGR – Zaliczenie
(art. 230 WE; rozporządzenie Komisji nr 1750/1999, art. 39 ust. 3)
2. Rolnictwo – Wspólna polityka rolna – Finansowanie przez EFOGR – Ryczałtowe zmniejszenie przydzielonych zaliczek – Decyzja zawarta w piśmie dyrektora generalnego ds. rolnictwa Komisji – Brak upoważnienia przez Komisję – Decyzja wadliwa z powodu braku właściwości
(regulamin wewnętrzny Komisji, art. 13 i 14; rozporządzenie Komisji nr 1750/1999, art. 39 ust. 3)
1. Dla ustalenia, czy środki są aktami w rozumieniu art. 230 WE, konieczne jest zbadanie ich istoty, jako że co do zasady forma ich podejmowania jest pod tym względem bez znaczenia. Aktami lub decyzjami, które mogą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności w trybie tego artykułu, są działania, które wywołują wiążące skutki prawne, mogące wpłynąć na interesy skarżącego, zmieniając w sposób określony jego sytuację prawną.
Jest tak w przypadku decyzji zawartej w piśmie dyrektora generalnego ds. rolnictwa Komisji informującej Państwo Członkowskie o zmniejszeniu przydzielonych zaliczek finansowych na podstawie art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 1750/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), w brzmieniu zmienionym ostatnio rozporządzeniem nr 1763/2001, gdy decyzja ta stanowi jedyny środek wyraźnie określający treść i zakres spornej korekty finansowej, podczas gdy decyzje w sprawie zaliczek do wypłacenia Państwom Członkowskim wskazują jedynie globalną kwotę miesięcznych zaliczek, jaka jest wypłacana każdemu z tych państw i nie zawiera żadnego określenia kwoty finansowych korekt dokonanych w odniesieniu do ich adresatów.
(por. pkt 35, 41–42)
2. Decyzja zawarta w piśmie dyrektora generalnego ds. rolnictwa Komisji informująca Państwo Członkowskie o zmniejszeniu przydzielonych zaliczek finansowych na podstawie art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 1750/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), w brzmieniu zmienionym ostatnio rozporządzeniem nr 1763/2001, jest wadliwa z powodu braku właściwości, gdy jej autor nie miał własnej kompetencji do jej wydania, a Komisja nie podniosła istnienia żadnego upoważnienia lub dalszego upoważnienia, wydanego w oparciu o art. 13 lub 14 regulaminu wewnętrznego Komisji, którym dysponowałby ten dyrektor.
(por. pkt 44, 47)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 11 listopada 2004 r. (*)
Rolnictwo – Wspólna polityka rolna – Finansowanie przez EFOGR – Rzeczywiste wydatki Państwa Członkowskiego niższe niż prognozy wydatków, które przedstawiło Komisji – Uprawnienie Komisji do zmniejszenia kwot wypłacanych tytułem zaliczek – Pismo dyrektora generalnego Komisji informujące Państwo Członkowskie o takim zmniejszeniu – Akt wywołujący wiążące skutki prawne
W sprawie C‑249/02
mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 230 WE, wniesioną w dniu 1 lipca 2002 r.,
Republika Portugalska, reprezentowana przez L. Fernandesa, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez C. Botelha Moniza oraz E. Maię Cadetego, advogados, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez L. Visaggia, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez N. Castra Marquesa, advogado, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona pozwana,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C. W. A. Timmermans, prezes izby, C. Gulmann, J.‑P. Puissochet (sprawozdawca), R. Schintgen i J. N. Cunha Rodrigues sędziowie,
rzecznik generalny: D. Ruiz‑Jarabo Colomer,
sekretarz: Múgica Arzamendi, główny administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 1 lipca 2004 r.,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 7 września 2004 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W swojej skardze Republika Portugalska wnosi o stwierdzenie nieważności pisma dyrektora generalnego w Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 18 kwietnia 2002 r. (zwanego dalej „zaskarżoną decyzją”), w sprawie zmniejszenia zaliczek przydzielonych na rok budżetowy 2002 na podstawie art. 39 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1750/1999 z dnia 23 lipca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U. L 214, str. 31), w brzmieniu zmienionym ostatnio rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1763/2001 z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U. 239, str. 10, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1750/1999”).
Ramy prawne
2 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U. L 160, str. 80) przewiduje opracowanie przez Państwa Członkowskie planów rozwoju wsi obejmujących okres siedmiu lat począwszy od 1 stycznia 2000 r. Plany te przedłożone winny zostać Komisji, która na ich podstawie zatwierdza finansową dokumentację programową w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich.
3 Artykuł 46 rozporządzenia nr 1257/1999 stanowi:
„1. Wsparcie wspólnotowe na rzecz rozwoju obszarów wiejskich z Sekcji Gwarancji EFOGR stanowi przedmiot planowania finansowego i księgowości w ujęciu rocznym. […]
2. Komisja dokonuje wstępnego przydziału Państwom Członkowskim, w podziale rocznym i stosując kryteria celu […].
3. Wstępny przydział jest dostosowany na podstawie rzeczywistych wydatków oraz zweryfikowanych prognoz wydatków przedkładanych przez Państwa Członkowskie, uwzględniając cele programu oraz uwzględnia także dostępne środki finansowe […]”.
4 Stosownie do postanowień art. 47 ust. 3 tego samego rozporządzenia:
„Wypłaty pomocy finansowej z Sekcji Gwarancji EFOGR mogą mieć formę zaliczek na wdrażanie programów lub wypłat na pokrycie rzeczywiście poniesionych wydatków”.
5 Według art. 56 akapit drugi rozporządzenia nr 1257/1999:
„[To ostatnie] stosuje się w odniesieniu do wsparcia wspólnotowego od dnia 1 stycznia 2000 r.”.
6 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1258/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. 160, str. 103) stanowi w art. 7 ust. 1–3:
„1. Komisja po konsultacji z Komitetem [EFOGR] podejmuje decyzje wymienione w ust. 2, 3 i 4.
2. Komisja podejmuje decyzję w sprawie comiesięcznych zaliczek na podstawie wydatków dokonanych przez akredytowane agencje płatnicze.
[…]
3. Komisja rozlicza rachunki agencji płatniczych przed dniem 30 kwietnia roku następującego po danym roku budżetowym […].
[…]”.
7 Artykuł 12 tego samego rozporządzenia przewiduje, że Komitet EFOGR składa się z przedstawicieli Państw Członkowskich oraz Komisji i przewodniczy mu przedstawiciel Komisji.
8 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 296/96 z dnia 16 lutego 1996 r. w sprawie danych przekazywanych przez Państwa Członkowskie oraz miesięcznego księgowania wydatków finansowanych przez Sekcję Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2776/88 (Dz.U. L 39, str. 5) uściśla warunki korzystania przez Państwa Członkowskie z pokrycia przez Sekcję Gwarancji EFOGR wydatków, jakie poniosły.
9 Artykuł 4 ust. 1 rozporządzenia nr 296/96 przewiduje, że „[n]a podstawie danych przesłanych [przez Państwa Członkowskie] Komisja przyjmuje decyzje i dokonuje miesięcznych zaliczek na księgowanie wydatków […]”.
10 Stosownie do postanowień art. 7 ust. 1 akapit drugi tego samego rozporządzenia:
„Dla roku »n« bierze się pod uwagę wydatki dokonane przez Państwa Członkowskie od dnia 16 października roku »n‑1« do 15 października roku »n«”.
11 Rozporządzenie nr 1750/1999 przewiduje w art. 37 ust. 1, iż:
„Państwa Członkowskie przedkładają Komisji nie później niż dnia 30 września każdego roku […] odnośnie do każdego dokumentu programowego rozwoju obszarów wiejskich […]:
a) zestawienie wydatków poniesionych podczas bieżącego roku budżetowego oraz wydatków pozostających do wydatkowania do końca bieżącego roku objętych wsparciem Wspólnoty […] oraz
b) poprawione prognozy takich wydatków na następne lata budżetowe do końca danego okresu programowego zgodnie z przydziałem dla każdego Państwa Członkowskiego.
[…]” [tłumaczenie nieoficjalne].
12 Artykuł 38 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1750/1999 stanowi:
„Dla miesiąca, w którym jest przyjmowana decyzja zatwierdzająca dokumenty programowe rozwoju obszarów wiejskich […], agencje płatnicze mogą zapisać na rachunkach wydatków zaliczkę nieprzekraczającą 12,5 % średniego rocznego udziału EFOGR, uwzględnioną w dokumentach programowych […]” [tłumaczenie nieoficjalne].
13 Stosownie do postanowień art. 39 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1750/99:
„3. W przypadku gdy wydatki faktycznie poniesione przez Państwo Członkowskie w jakimkolwiek roku budżetowym są mniejsze niż 75 % kwot, określonych w ust. 1, wydatki, które mają być uznane na następny rok budżetowy, są zmniejszane o jedną trzecią różnicy między tym progiem […] a rzeczywistymi wydatkami poniesionymi podczas danego roku budżetowego.
Zmniejszenie to nie jest uwzględniane przy ustalaniu rzeczywistych wydatków w roku budżetowym następującym po roku, w którym zmniejszenie zostało zastosowane.
4. Ustępu 3 nie stosuje się do pierwszej deklaracji wydatków poniesionych zgodnie z dokumentami programowymi rozwoju obszarów wiejskich […]” [tłumaczenie nieoficjalne].
14 Na podstawie art. 50 rozporządzenia nr 1750/1999 stosuje się je do wsparcia wspólnotowego począwszy od dnia 1 stycznia 2000 r.
15 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 445/02 z dnia 26 lutego 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 (Dz.U. L 74, str. 1) zastąpiło, począwszy od jego wejścia w życie w dniu 22 marca 2002 r., rozporządzenie nr 1750/1999, które zostało przezeń uchylone.
16 Artykuł 47 ust. 1 rozporządzenia nr 445/2002 powtarza postanowienia art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1750/1999.
17 Artykuł 48 ust. 1 rozporządzenia nr 445/2002 powtarza postanowienia art. 38 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1750/1999.
18 Postanowienia art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 1750/1999 są również powtórzone w art. 49 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 445/2002.
19 W końcu art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 445/2002 powtarza postanowienia art. 39 ust. 4 rozporządzenia nr 1750/1999 dodając jednakże uściślenie, według którego pierwsza deklaracja przedmiotowych wydatków to ta, która dotyczy „roku budżetowego 2000”.
Okoliczności faktyczne
20 Decyzjami z dnia 22 listopada 2000 r., z dnia 1 marca oraz 30 kwietnia 2001 r. Komisja zatwierdziła dla okresu programowego 2000–2006 odpowiednio plany rozwoju obszarów wiejskich dla Portugalii kontynentalnej, regionu autonomicznego Azorów oraz regionu autonomicznego Madery. Decyzje te zawierają w załączniku ogólną tabelę finansową o charakterze informacyjnym, przedstawiającą krajowe wydatki publiczne poświęcone wprowadzeniu w życie działań przewidzianych w danym planie rozwoju obszarów wiejskich, a także udział Sekcji Gwarancji EFOGR. Artykuł 2 ust. 2 każdej z tych decyzji przewiduje, iż rok budżetowy 2000 uwzględnia wypłaty dokonane przez agencje płatnicze począwszy od dnia 16 października 1999 r. Na mocy art. 3 ust. 1 wspomnianych decyzji wydatki podlegają zaliczeniu począwszy od dnia przedstawienia Komisji przedmiotowych planów rozwoju obszarów wiejskich, tj. odpowiednio od dnia 6 stycznia, 4 i 22 lutego 2000 r.
21 Pismem z dnia 30 września 2000 r. Republika Portugalska przedstawiła Komisji prognozy wydatków na następne lata budżetowe okresu programowego oraz dla każdego dokumentu programowego w przedmiocie rozwoju obszarów wiejskich, stosownie do art. 37 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1750/1999. Pismo to precyzowało, że suma prognozowanych wydatków dla roku budżetowego 2001, tj. od dnia 16 października 2000 r. do dnia 15 października 2001 r. wynosi 281 430 000 euro.
22 Jednakże Komisja ustaliła, w oparciu o dane przedkładane jej co miesiąc przez władze portugalskie, że w trakcie roku budżetowego 2001 wydatki faktycznie poniesione przez Republikę Portugalską wyniosły tylko 197 323 332,52 euro, co stanowiło 70,11 % prognozowanych wydatków dla tego roku budżetowego.
23 Jako że faktyczne wydatki zarówno Republiki Portugalskiej, jak i innych Państw Członkowskich były niższe niż 75 % prognozowanych wydatków, o którym to progu mowa w art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 1750/1999, kwestia zastosowania zmniejszenia przewidzianego w tych przepisach była omawiana na posiedzeniach komitetu EFOGR, które odbyły się w dniach 22 stycznia i 19 lutego 2002 r. Protokół z tego ostatniego zebrania wskazuje w pkt 6, że „[sześć] Państw Członkowskich [których dotyczą zmniejszenia] zostanie powiadomionych pisemnie, kiedy będą dokonane karne potrącenia z ich zaliczek miesięcznych […]”.
24 Zaskarżoną decyzją dyrektor generalny w Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa Komisji zawiadomił Instituto Nacional de Garantia Agrícola (zwany dalej „INGA”), organ odpowiedzialny w Portugalii za koordynację wydatków finansowanych przez Sekcję Gwarancji EFOGR, o tym, że:
„W trakcie roku budżetowego EFOGR 2001 suma wydatków przyporządkowanych Portugalii w rubryce 1b (Rozwój obszarów wiejskich) wyniosła 197 323 332,52 euro.
Jednakże prognozy wydatków na rok 2001 przedłożone Komisji w dniu 30 września 2000 r. na podstawie art. 37 rozporządzenia (WE) nr 1750/1999 wynosiły 281 430 000 euro.
Ponieważ suma wydatków nie osiągnęła 75 % przedstawionej prognozy, zasadne jest zastosowanie art. 39 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1750/1999. Przesyłamy w załączeniu dokument AGRI/46059/2001 – Rev. 2, który omawiany był na forum Komitetu EFOGR w dniu 19 lutego 2002 r. i który zawiera szczegółowe wyliczenie.
W związku z tym, w oparciu o wcześniej cytowany przepis, zaliczki na 2002 r. zostaną zmniejszone o 4 583 055,83 euro.
Zmniejszenie zaliczek o 4 583 055,83 euro zostanie ujęte w rozdziale B01‑41 (rozliczanie rachunków i zmniejszenia/korekty w ramach zaliczek) […]”.
25 W trakcie spotkania, które odbyło się w dniu 19 kwietnia 2002 r., konsultowano się z Komitetem EFOGR w sprawie zaliczek, które miały zostać przelane Państwom Członkowskim w maju 2002 r. z tytułu wydatków poniesionych przez nie w marcu 2002 r. Ponownie została podniesiona kwestia zastosowania zmniejszeń, o których mowa w art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 1750/1999 (przekształconego w art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 445/2002). Punkt 7.5.3 protokołu z tego spotkania, zatytułowany „Zmniejszenie przewidziane w art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 1750/1999” mówi:
„Na wniosek delegacji duńskiej przewodniczący oświadcza, że służba prawna Komisji potwierdziła, iż wspomniane wyżej zmniejszenie przybiera charakter klasycznej korekty finansowej, która zostanie dokonana w formie potrącenia z zaliczek, które mają być przelane tym Państwom Członkowskim bądź w miesiącu czerwcu, bądź sierpniu 2002 r. […]”.
26 Podczas spotkań, które odbyły się w dniach 22 maja i 19 czerwca 2002 r., konsultowano się z Komitetem EFOGR w sprawie zaliczek do wypłacenia Państwom Członkowskim odpowiednio w czerwcu i lipcu 2002 r. na podstawie wydatków poniesionych w kwietniu i maju 2002 r. Protokoły z tych spotkań wskazują, że wysokość zaliczek „uwzględnia korekty – zwiększające i zmniejszające – dokonane na wydatkach zadeklarowanych przez kilka Państw Członkowskich”.
27 Decyzjami z dnia 27 maja i 24 czerwca 2002 r., podpisanymi przez komisarza ds. rolnictwa, Komisja ustaliła wysokość zaliczek do wypłacenia Państwom Członkowskim w kwietniu i w maju 2002 r.
28 W końcu Komisja decyzją 2002/461/WE z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie rozliczenia rachunków Państw Członkowskich z tytułu wydatków finansowanych przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnictwa (EFOGR) Sekcję Gwarancji w roku budżetowym 2001 (Dz.U. L 160, str. 28), podjętą na podstawie art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1258/1999, przystąpiła do takiego rozliczenia.
Żądania stron
29 Skarga została zarejestrowana w sekretariacie Trybunału w dniu 9 lipca 2002 r.
30 Republika Portugalska wnosi do Trybunału o:
– stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
– obciążenie Komisji kosztami postępowania.
31 Komisja wnosi do Trybunału o:
– odrzucenie skargi;
– obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania.
32 Obie strony wniosły odpowiednio replikę i duplikę, w których powtórzyły te same wnioski.
W przedmiocie skargi
W przedmiocie dopuszczalności
33 Komisja twierdzi, że skarga skierowana jest przeciw aktowi pozbawionemu wiążących skutków prawnych, a zatem jest niedopuszczalna. Dodaje, że zmniejszenie miesięcznych zaliczek wypłacanych Republice Portugalskiej poprzedzone było ścisłą współpracą między Komisją a skarżącą – podobnie jak z ogółem Państw Członkowskich – na forum Komitetu EFOGR, który omawiał ten temat podczas spotkań w dniach 22 stycznia i 19 lutego 2002 r. W trakcie tego ostatniego spotkania przedstawiciel Komisji wskazał przedstawicielom Państw Członkowskich, których dotyczyły zmniejszenia, że zostaną powiadomieni pisemnie, kiedy te zmniejszenia zostaną zastosowane. Dyskusje na ten sam temat miały także miejsce podczas spotkań Komitetu EFOGR w dniach 19 kwietnia i 22 maja 2002 r. Zaskarżona decyzja jest tylko pismem, którego wysłanie zostało zapowiedziane w dniu 19 lutego 2002 r. Pismo to było zwykłą komunikacją między służbami Komisji a służbami Republiki Portugalskiej. Miało ono jedynie charakter informacyjny, a zatem pozbawione było wiążących skutków prawnych.
34 Komisja podnosi, że jedynymi decyzjami prawnie wiążącymi, które wpływały na interesy Republiki Portugalskiej, były decyzje z dnia 27 maja i 24 czerwca 2002 r. w sprawie zaliczek w kwietniu i maju 2002 r., w których komisarz ds. rolnictwa zgodnie z prawem przyjął, w oparciu o upoważnienie Komisji, sporny środek polegający na zmniejszeniu zaliczek.
35 Dla ustalenia, czy środki są aktami w rozumieniu art. 230 WE, konieczne jest zbadanie ich istoty, jako że co do zasady forma ich podejmowania jest pod tym względem bez znaczenia. Aktami lub decyzjami, które mogą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności w trybie art. 230 WE, są działania, które wywołują wiążące skutki prawne, mogące wpłynąć na interesy skarżącego, zmieniając w sposób określony jego sytuację prawną (zob. podobnie wyroki z dnia 11 listopada 1981 r. w sprawie 60/81 IBM przeciwko Komisji, Rec. str. 2639, pkt 9 oraz z dnia 5 października 1999 r. w sprawie C‑308/95 Niderlandy przeciwko Komisji, Rec. str. I ‑6513, pkt 26).
36 W tym konkretnym przypadku z pkt 6 protokołu z 583. spotkania Komitetu EFOGR z dnia 19 lutego 2002 r. zatytułowanego „Informacja o karnych potrąceniach, które mają być zastosowane wobec niektórych Państw Członkowskich z tytułu nieprzestrzegania prognoz wydatków dotyczących rozwoju obszarów wiejskich w roku budżetowym EFOGR 2001 [zastosowanie art. 39 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1750/1999]”, wynika przede wszystkim, że podczas tego spotkania przedstawiciel Komisji zebrał uwagi przedstawicieli sześciu zainteresowanych Państw Członkowskich odnoszące się do zamiaru Komisji zastosowania wobec nich finansowych środków korygujących przewidzianych w powołanym art. 39.
37 Koniec pierwszego ustępu pkt 6 tego samego protokołu zawiera doprecyzowanie, według którego „wspomniane wcześniej Państwa Członkowskie zostaną powiadomione pisemnie, kiedy będą dokonane karne potrącenia z ich zaliczek miesięcznych”. Tenże pkt 6 kończy się wzmianką o oświadczeniu delegacji luksemburskiej, w którym „żałuje” ona, że Komisja „nie przyjęła opcji przedłużenia okresu przejściowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1750/1999 […], tym bardziej że przyjęcie przez Komisję Europejską luksemburskiego planu rozwoju regionalnego miało miejsce bardzo późno w roku 2000 […]”.
38 Z brzmienia tegoż pkt 6 protokołu wynika, że korekty finansowe były dokonywane w odniesieniu do zaliczek miesięcznych wypłacanych niektórym Państwom Członkowskim oraz że państwa te były o tym później pisemnie powiadamiane.
39 Ponadto z brzmienia zaskarżonej decyzji, będącej właśnie tym pismem, którego wysłanie zapowiedziane zostało podczas spotkania Komitetu EFOGR w dniu 19 lutego 2002 r. wynika, że ma ona za zadanie wywołać skutki prawne. Wskazuje ona w przedmiocie „zastosowanie art. 39 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1750/99 – Korekta w ramach zaliczek”. Zawiera ona następujący ustęp, którego decyzyjny charakter jest oczywisty: „[p]onieważ suma wydatków nie osiągnęła 75 % przedstawionej prognozy, zasadne jest zastosowanie art. 39 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1750/1999. Przesyłamy w załączeniu dokument AGRI/46059/2001 – Rev. 2, który omawiany był na forum Komitetu EFOGR w dniu 19 lutego 2002 r. i który zawiera szczegółowe wyliczenie”.
40 Wreszcie, jak zasadnie podnosi skarżąca, zaskarżona decyzja jest jedynym aktem wyraźnie stwierdzającym, że wobec Republiki Portugalskiej wydatki do zaliczenia za rok budżetowy 2002 zostaną zmniejszone o 4 583 055,83 euro, jedynym aktem, którym skarżąca została prawidłowo powiadomiona o dokonaniu ustalenia, że faktyczne wydatki nie osiągnęły 75 % wydatków prognozowanych, a także jedynym aktem określającym dział budżetowy, do którego wyżej wskazana suma została zaliczona.
41 W odróżnieniu od zaskarżonej decyzji decyzje z dnia 27 maja i 24 czerwca 2002 r. w sprawie zaliczek do wypłacenia Państwom Członkowskim za kwiecień i maj 2002 r., dotyczą ogółu Państw Członkowskich, wskazują jedynie globalną kwotę miesięcznych zaliczek, jaka jest wypłacana każdemu z tych państw i nie zawiera żadnego określenia kwoty finansowych korekt dokonanych w odniesieniu do ich adresatów. Co więcej, Komisja nie określiła odpowiednich korekt finansowych, jakie miały być zastosowane wobec Republiki Portugalskiej mocą tych dwóch decyzji.
42 A zatem zaskarżona decyzja stanowi jedyny środek wyraźnie określający treść i zakres spornej korekty finansowej. Skarżąca ma zatem rację, utrzymując, że decyzje z dnia 27 maja i 24 czerwca 2002 r. są tylko środkami wykonawczymi w stosunku do zaskarżonej decyzji. Wynika to skądinąd z samego sformułowania tegoż aktu, który zapowiadał wydanie wyżej wskazanych decyzji.
43 Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja jest właśnie aktem, którym zakwestionowana korekta finansowa została dokonana i którym władze portugalskie zostały powiadomione o przedmiotowej korekcie. Akt ten wywołuje zatem wiążące skutki prawne, tak że dopuszczalne jest żądanie stwierdzenia jej nieważności przez skarżącą. W tym stanie rzeczy zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję może być tylko oddalony.
Co do istoty sprawy
44 W pierwszej części swego pierwszego zarzutu dotyczącej braku właściwości autora zaskarżonej decyzji, skarżąca utrzymuje, że zgodnie z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego delegowanie i dalsze delegowanie uprawnień nie podlega domniemaniu, lecz musi ono być w sposób wyraźny powołane w sytuacji, gdy autor aktu nie działa w ramach swojej własnej właściwości. W niniejszym sporze dyrektor generalny sygnujący zaskarżoną decyzję nie miał własnej kompetencji do jej wydania i nie przedstawił żadnego upoważnienia lub dalszego upoważnienia, które wydane zostałoby w oparciu o art. 13 lub 14 regulaminu wewnętrznego Komisji.
45 W celu oddalenia zarzutu podniesionego w pierwszej części Komisja ogranicza się do podniesienia w pkt 38 odpowiedzi na skargę i w pkt 88 dupliki, że sporna korekta finansowa nie została dokonana zaskarżoną decyzją lecz decyzjami z dnia 27 maja i 24 czerwca 2002 r., podjętymi przez komisarza ds. rolnictwa działającego w oparciu o upoważnienie Komisji.
46 Komisja nie kwestionuje zatem, że dyrektor generalny sygnujący zaskarżoną decyzję nie posiadał upoważnienia, pozwalającego mu na przyjęcie środka, jakim była sporna korekta finansowa.
47 A zatem zaskarżona decyzja, która, jak wyżej stwierdzono, jest aktem, którym korekta finansowa została dokonana i którym władze portugalskie zostały o niej powiadomione, jest wadliwa z powodu braku właściwości i z tego powodu, bez potrzeby badania sześciu pozostałych zarzutów skargi, należy stwierdzić jej nieważność.
W przedmiocie kosztów
48 Zgodnie z brzmieniem art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Republika Portugalska wniosła o obciążenie kosztami Komisji, która sprawę przegrała, zostaje ona obciążona kosztami.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1) Decyzja zawarta w piśmie dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie zmniejszenia zaliczek finansowych przydzielonych na rok budżetowy 2002 na podstawie art. 39 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1750/1999 z dnia 23 lipca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), w brzmieniu zmienionym ostatnio rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1763/2001 z dnia 6 września 2001 r., jest nieważna.
2) Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami.
Podpisy
* Język postępowania: portugalski.
Top