Sprawa C-181/03 P
Albert Nardone
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Odwołanie – Były urzędnik – Wniosek o rentę inwalidzką – Warunki przyznania
Opinia rzecznika generalnego M. Poiaresa Madura przedstawiona w dniu 29 czerwca 2004 r. I–0000
Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 13 stycznia 2005 r. I–0000
Streszczenie wyroku
Urzędnicy – Renta inwalidzka – Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia inwalidztwa – Przesłanki
(regulamin pracowniczy, art. 78; załącznik VIII, art. 13)
Z jednoznacznego sformułowania art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, ustanawiającego zgodnie z art. 78 tego regulaminu warunki, od spełnienia których uzależnione jest uprawnienie do renty inwalidzkiej, wynika, że jedynie w stosunku do urzędnika, który musi zakończyć służbę ze względu na niemożność dalszego wykonywania obowiązków służbowych uzasadnioną jego niezdolnością do pracy, może zostać przeprowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia inwalidztwa. A zatem urzędnik, który zakończył przed wielu laty służbę i jest dotknięty chorobą, która uniemożliwiałaby mu wykonywanie obowiązków służbowych, gdyby pozostawał wciąż w czynnym zatrudnieniu, nie jest uprawniony do ubiegania się wyłącznie na tej podstawie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia inwalidztwa.
(por. pkt 39–40)
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 13 stycznia 2005 r. (*)
Odwołanie – Były urzędnik – Wniosek o rentę inwalidzką – Warunki przyznania
W sprawie C-181/03 P,
mającej za przedmiot odwołanie wniesione w trybie art. 56 Statutu Trybunału Sprawiedliwości w dniu 25 kwietnia 2003 r.,
Albert Nardone, były urzędnik Komisji Wspólnot Europejskich, zamieszkały w Piétrain (Belgia), reprezentowany przez I. Kletzlena, avocat,
wnoszący odwołanie,
w której stroną przeciwną jest:
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez J. Curralla, działającego w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: P. Jann, prezes izby, A. Rosas, R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), S. von Bahr i K. Schiemann, sędziowie,
rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,
sekretarz: M.-F. Contet, główny administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 6 maja 2004 r.,
po wysłuchaniu opinii rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2004 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W swoim odwołaniu Albert Nardone wnosi o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 26 lutego 2003 r. w sprawie C-59/01 Nardone przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A‑55 i II‑323 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”) oddalającego wniosek o uchylenie decyzji Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 20 marca 2000 r. odmawiającej przyznania mu renty inwalidzkiej (zwanej dalej „sporną decyzją”).
Ramy prawne
2 Artykuł 78 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”) stanowi:
„Urzędnik uprawniony jest, na warunkach przewidzianych w art. 13–16 załącznika VIII, do renty inwalidzkiej w przypadku całkowitej i trwałej niezdolności do pełnienia służby, uniemożliwiającej mu wykonywanie obowiązków związanych ze stanowiskiem w jego kategorii”.
3 Artykuł 13 załącznika VIII regulaminu pracowniczego ma następujące brzmienie:
„Urzędnikowi, z zastrzeżeniem przepisów art. 1 ust. 1, przysługuje w okresie niezdolności do pełnienia służby renta inwalidzka zgodnie z art. 78 regulaminu pracowniczego, w przypadku gdy Komitet ds. Inwalidztwa stwierdzi, że urzędnik, który nie ukończył 65 roku życia w okresie, w którym nabywał uprawnienia emerytalne, stał się całkowicie i trwale niezdolny do pełnienia służby we Wspólnocie, co uniemożliwia mu wykonywanie obowiązków związanych ze stanowiskiem w jego kategorii, i w związku z tym musi on zakończyć służbę.
Renta inwalidzka nie może być wypłacana osobie pobierającej emeryturę”.
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
4 Albert Nardone, który rozpoczął pracę w Wysokiej Władzy EWWiS w 1963 r. jako pracownik miejscowy, a następnie uzyskał status urzędnika mianowanego w Komisji, pismem z dnia 18 października 1981 r. złożył rezygnację ze służby, ze skutkiem od dnia 31 grudnia 1981 r.
5 W dniu 18 listopada 1999 r. wystąpił on o przyznanie mu renty inwalidzkiej na podstawie art. 78 akapit drugi regulaminu pracowniczego.
6 Sporną decyzją Komisja odrzuciła, bez udziału komitetu ds. inwalidztwa, wniosek Alberta Nardone’a, powołując się na fakt niespełnienia przez niego warunków przyznania określonych w art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego.
7 W dniu 23 maja 2000 r. Albert Nardone wniósł, na podstawie art. 90 regulaminu pracowniczego, zażalenie na sporną decyzję. W dniu 23 września 2000 r. zażalenie to zostało oddalone w drodze dorozumianej decyzji. Wyraźna decyzja o oddaleniu zapadła w dniu 15 grudnia 2000 r.
8 W skardze złożonej w sekretariacie Sądu Pierwszej Instancji w dniu 13 marca 2001 r. Albert Nardone wniósł, tytułem roszczenia głównego, o uchylenie spornej decyzji.
Zaskarżony wyrok
9 W skardze wniesionej do Sądu Pierwszej Instancji Albert Nardone podniósł, że odrzucając jego wniosek z dnia 18 listopada 1999 r. o przyznanie renty inwalidzkiej bez zwołania Komitetu ds. Inwalidztwa, jedynego podmiotu właściwego na mocy art. 53 regulaminu pracowniczego do orzekania w przedmiocie tego wniosku, Komisja dopuściła się nadużycia władzy.
10 Ponadto powołał się na wyrok z dnia 17 maja 1984 r. w sprawie 12/83 Bähr przeciwko Komisji, Rec. str. 2155, w którym Trybunał orzekł, że urzędnik, który zakończył przed wielu laty służbę i jest dotknięty chorobą, która uniemożliwiałaby mu wykonywanie obowiązków służbowych, gdyby pozostawał wciąż w czynnym zatrudnieniu, nie jest uprawniony do ubiegania się wyłącznie na tej podstawie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia inwalidztwa. Wnoszący odwołanie wyprowadził z powyższego wniosek, że bez względu na fakt rezygnacji ze służby, były urzędnik musi mieć prawo do renty inwalidzkiej, przy czym spoczywa na nim obowiązek dostarczenia odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego.
11 Albert Nardone podkreślił również, że w przywołanym wyroku Trybunał uznał, iż – jako że zostało wykazane istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między niezdolnością urzędnika do pełnienia służby a jego stanem zdrowia w chwili jej zakończenia – Komisja, nie zwracając się w chwili rezygnacji urzędnika ze służby do Komitetu ds. Inwalidztwa, uchybiła ciążącemu na niej obowiązkowi.
12 W celu dowiedzenia zasadności wydanej przez siebie decyzji Komisja podniosła, że w omawianym przypadku nie zostały spełnione warunki przyznania renty inwalidzkiej określone w art. 78 regulaminu pracowniczego i art. 13 załącznika VIII do tego regulaminu. Twierdziła ona w szczególności, że zgodnie z brzmieniem wymienionych wyżej przepisów i wykładnią, jaką im nadał przywołany wyżej wyrok w sprawie Bähr przeciwko Komisji oraz wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 3 czerwca 1999 r. w sprawie T-295/97, Coussios przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A‑103 i II‑577, „jedynie w stosunku do urzędnika, który musi zakończyć służbę ze względu na niemożność dalszego wykonywania obowiązków służbowych, uzasadnioną jego niezdolnością do pracy, może zostać przeprowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia inwalidztwa”.
13 Podkreśliła ona ponadto, że o ile Komitet ds. Inwalidztwa jest jedynym podmiotem upoważnionym do stwierdzenia niezdolności do pełnienia służby w rozumieniu art. 78 regulaminu pracowniczego, to jego właściwość w tym zakresie obejmuje tylko okres aktywności zawodowej urzędnika.
14 Jeżeli chodzi o zarzucane Komisji nadużycie władzy, Sąd Pierwszej Instancji stwierdził w pkt 29 zaskarżonego wyroku, że Komisja, odrzucając wniosek Alberta Nardone’a o przyznanie mu renty inwalidzkiej, kierowała się faktem, że to przesłanki prawne odnoszące się do jego sytuacji administracyjnej, a nie zdrowotnej, w sposób oczywisty nie zostały spełnione. Co za tym idzie, Sąd Pierwszej Instancji uznał, że Komisja nie dopuściła się nadużycia władzy odrzucając wniosek Alberta Nardone’a bez uprzedniego powołania Komitetu ds. Inwalidztwa, jako że komitet ten jest właściwy wyłącznie dla zagadnień z zakresu wiedzy medycznej, a nie kwestii prawnych.
15 W odniesieniu do zarzutu opartego na wykładni przywołanego wyżej wyroku w sprawie Bähr przeciwko Komisji Sąd Pierwszej Instancji podkreślił w pkt 31 zaskarżonego wyroku, że „z brzmienia art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego wynika, że jedynie w stosunku do urzędnika, który musi zakończyć służbę ze względu na niemożność dalszego wykonywania obowiązków służbowych uzasadnioną jego niezdolnością do pracy, może zostać przeprowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia inwalidztwa” (przywołane wyżej wyroki w sprawach Bähr przeciwko Komisji, pkt 12, i Coussios przeciwko Komisji, pkt 37).
16 Sąd Pierwszej Instancji przypomniał w tym względzie w pkt 32 zaskarżonego wyroku, że „urzędnik, który zakończył przed wielu laty służbę i jest dotknięty chorobą, która uniemożliwiałaby mu wykonywanie obowiązków służbowych, gdyby pozostawał wciąż w czynnym zatrudnieniu, nie jest uprawniony do ubiegania się wyłącznie na tej podstawie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia niezdolności do pełnienia służby” (zob. przywołane wyżej wyroki w sprawach Bähr przeciwko Komisji, pkt 13, i Coussios przeciwko Komisji, pkt 38. Sąd uznał następnie, że wnoszący odwołanie, który złożył rezygnację w 1981 r., a o przyznanie mu renty inwalidzkiej wystąpił w 1999 r., znajdował się w takiej właśnie sytuacji faktycznej.
17 Ponadto Sąd Pierwszej Instancji uznał w pkt 33 zaskarżonego wyroku, że skoro Albert Nardone złożył rezygnację ze służby w 1981 r., nie spełniał również drugiego z dwóch warunków, których kumulatywnego spełnienia wymaga art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, wymagającego aby urzędnik ubiegający się o przyznanie mu renty inwalidzkiej znajdował się w trakcie okresu nabywania uprawnień emerytalnych w chwili uznania go przez Komitet ds. Inwalidztwa za dotkniętego całkowitą i trwałą niezdolnością do pełnienia służby.
18 W konsekwencji w pkt 34 zaskarżonego wyroku Sąd Pierwszej Instancji orzekł, iż – jako że żaden z dwóch warunków zawartych w art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego nie został spełniony – wniosek o uchylenie spornej decyzji musi w zasadzie zostać oddalony.
19 Sąd Pierwszej Instancji stwierdził także w pkt 36 zaskarżonego wyroku, że okoliczności sprawy, w której zapadł przywołany wyżej wyrok w sprawie Bähr przeciwko Komisji, były bardzo odległe od okoliczności omawianej sprawy. Paul Bähr zachował bowiem po zakończeniu służby, na podstawie rozporządzenia Rady (EWWiS, EWG, Euratom) nr 2530/72 z dnia 4 grudnia 1972 r. wprowadzającego specjalne i tymczasowe środki mające zastosowanie do rekrutacji urzędników Wspólnot Europejskich w związku z przystąpieniem nowych Państw Członkowskich oraz zakończeniem służby urzędników tych Wspólnot (Dz.U. L 272, str. 1), status urzędnika. Ponadto, odmiennie niż Albert Nardone, Paul Bähr kontynuował, zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 2530/72, odprowadzanie składek w celu nabycia uprawnień emerytalnych (zob. przywołany wyżej wyrok w sprawie Bähr przeciwko Komisji, pkt 5 i 8), a tym samym spełniał warunek zastosowania art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego.
20 W pkt 37 zaskarżonego wyroku Sąd Pierwszej Instancji uznał, że w każdym razie na Komisji nie ciążył obowiązek poddania wnoszącego odwołanie kontroli stanu jego zdrowia przez Komitet ds. Inwalidztwa w chwili, kiedy złożył on rezygnację i zakończył służbę na rzecz Wspólnot.
21 W tym zakresie Sąd Pierwszej Instancji podniósł w pkt 38 zaskarżonego wyroku, że ani z przywołanego wyżej wyroku w sprawie Bähr przeciwko Komisji, ani z jakichkolwiek innych źródeł prawa wspólnotowego nie wynika istnienie uogólnionego obowiązku sprawdzania przez instytucje Wspólnoty zdolności urzędnika do pracy w przypadku jego dobrowolnego odejścia ze służby.
22 W pkt 39 zaskarżonego wyroku Sąd Pierwszej Instancji przypomniał zresztą, że o ile w przywołanym wyżej wyroku Bähr przeciwko Komisji Trybunał uściślił, że ciążący na instytucji obowiązek powołania w stosownym przypadku Komitetu ds. Inwalidztwa materializuje się w chwili zakończenia służby, w przypadku wnoszącego odwołanie ocena konieczności powołania tego komitetu musi być przeprowadzana wyłącznie w oparciu o dane, którymi instytucja ta dysponowała w chwili jego rezygnacji, czyli w 1981 r.
23 W odniesieniu do powyższego Sąd Pierwszej Instancji orzekł w pkt 40 i 41 zaskarżonego wyroku:
„40. Jeżeli urzędnik jest zdania, że stan jego zdrowia przemawia za zakończeniem pełnionej służby, powinien on przed swoim odejściem przedłożyć, zgodnie z art. 90 regulaminu pracowniczego, wniosek o przyznanie mu renty inwalidzkiej na mocy art. 78 tego regulaminu. W niniejszym przypadku ze skargi wynika, że skarżący, począwszy od lat 70., był silnie zaniepokojony stanem swego zdrowia, a jego rezygnacja w roku 1981 podyktowana była przede wszystkim przekonaniem o szkodliwości dla zdrowia jego warunków pracy. Jako że urzędnicy powinni znać przepisy regulaminu pracowniczego (zob. na przykład wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 17 października 2000 r. w sprawie T-27/99 Drabbe przeciwko Komisji, RecFP str. I‑A‑213 i II‑955, urzędnik znajdujący się w takiej sytuacji musi skorzystać z opisanej możliwości, jeśli pragnie otrzymywać rentę inwalidzką. Zaniechanie takiego kroku należy uznać za brak należytej staranności, tym bardziej że zna on lepiej historię swej choroby i swój stan fizyczny w chwili rezygnacji niż instytucja, w której jest zatrudniony. Ponadto, poza wyjątkowymi okolicznościami, nie można zarzucić instytucji, przynajmniej w przypadku urzędnika, który opuszcza ją dobrowolnie, a nie z jej woli, że nie powołała z urzędu Komitetu ds. Inwalidztwa, kiedy sam zainteresowany nie wystąpił z takim wnioskiem.
41. Historia ciężkiej choroby, którą dotknięty był Paul Bähr, a mianowicie przebytego sześć lat przed zakończeniem służby zawału serca, była wiadoma w jego sprawie (przywołany wyżej wyrok w sprawie Bähr przeciwko Komisji, pkt 14 in fine). W niniejszym przypadku, mimo iż z akt sprawy wynika, że skarżący żalił się lekarzowi instytucji na swój stan zdrowia, a zwłaszcza na powtarzający się kaszel oraz na szkodliwość dla zdrowia jego warunków pracy, stwierdzić należy, że Komisja nie znajdowała się w posiadaniu informacji o jakiejkolwiek przypadłości zdrowotnej skarżącego o znaczeniu porównywalnym z pierwszym zawałem serca Paula Bähra, które pozwoliłyby Sądowi uznać, że powinna ona była powołać z urzędu, w chwili jego rezygnacji, Komitet ds. Inwalidztwa, nie bacząc na brak takiego wniosku z jego strony (przywołany wyżej wyrok w sprawie Bähr przeciwko Komisji, pkt 15). W tym względzie należy zauważyć, że adwokat skarżącego przyznał w toku rozprawy, że jego klient w 1981 r. sam nie był świadomy znaczenia skutków zdrowotnych wdychania pyłu oraz że pozostawał w tej nieświadomości aż do 1992 r.”.
24 Wreszcie w pkt 42 zaskarżonego wyroku Sąd Pierwszej Instancji zauważył, że istnienie związku – przy założeniu, iż został on wykazany – między stanem zdrowia wnoszącego odwołanie w chwili złożenia wniosku z dnia 18 listopada 1999 r. a jego stanem zdrowia w czasie zakończenia służby, nie może stanowić dostatecznego dowodu, że Komisja powinna była powołać w 1981 r. Komitet ds. Inwalidztwa.
25 Mając na względzie powyższą argumentację, Sąd Pierwszej Instancji orzekł o oddaleniu wniosku o uchylenie spornej decyzji, ponieważ w omawianej sprawie renta inwalidzka, o którą złożono wniosek, nie mogła zostać przyznana wnoszącemu odwołanie.
Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron
26 Pismem złożonym w sekretariacie w dniu 25 kwietnia 2003 r. Albert Nardone wniósł o przyznanie mu bezpłatnej pomocy sądowej na podstawie art. 76 regulaminu Trybunału.
27 Postanowieniem z dnia 6 lutego 2004 r. Trybunał uwzględnił jego wniosek.
28 Albert Nardone wnosi do Trybunału o:
tytułem roszczenia głównego:
– uznanie odwołania za dopuszczalne i zasadne;
– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości;
ewentualnie:
– uchylenie wyraźnej decyzji organu powołującego z dnia 15 grudnia 2000 r. oddalającej zażalenie wniesione w dniu 23 maja 2000 r. przez Alberta Nardone’a w sprawie przyznania renty inwalidzkiej;
– uchylenie spornej decyzji odrzucającej wniosek Alberta Nardone z dnia 18 listopada 1999 r. w sprawie przyznania renty inwalidzkiej na podstawie art. 78 akapit drugi regulaminu pracowniczego;
a w każdym razie:
– orzeczenie w przedmiocie kosztów zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami regulaminu.
29 Komisja wnosi do Trybunału o:
– uznanie odwołania wniesionego przez wnoszącego odwołanie za niedopuszczalne lub w każdym razie za bezzasadne;
– obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami odwołania.
W przedmiocie odwołania
W przedmiocie zarzutu pierwszego
Argumenty stron
30 Poprzez zarzut pierwszy Albert Nardone kwestionuje przyjęte przez Sąd Pierwszej Instancji stanowisko stwierdzające, że skoro złożył on rezygnację w 1981 r., a wniosek o przyznanie renty inwalidzkiej w 1999 r., nie znajdował się w sytuacji, o której mowa w art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, czyli w sytuacji urzędnika, który musi zakończyć służbę ze względu na niemożność dalszego wykonywania obowiązków służbowych uzasadnioną jego niezdolnością do pracy.
31 Jest on zdania, że Sąd Pierwszej Instancji dokonał niewłaściwej wykładni przywołanego wyżej wyroku w sprawie Bähr przeciwko Komisji i utrzymuje, że jest aktualnie uprawniony do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia inwalidztwa, gdyż niektóre z jego schorzeń, uznane nadto za choroby zawodowe, uniemożliwiałaby mu wykonywanie obowiązków służbowych, gdyby pozostawał wciąż w czynnym zatrudnieniu.
32 Co za tym idzie, mimo że nie przeprowadził on określonego w art. 78 regulaminu pracowniczego i art. 13 załącznika VIII do tego regulaminu postępowania w sprawie stwierdzenia inwalidztwa w chwili zakończenia służby z powodu nieświadomości stanu swego zdrowia w tym okresie, wnoszący odwołanie utrzymuje, że decydującą przesłanką prawną w odniesieniu do przeprowadzenia tego postępowania jest istnienie związku przyczynowego między stanem zdrowia urzędnika w okresie pełnienia służby a jego stanem zdrowia w chwili późniejszej względem jej zakończenia.
33 Komisja twierdzi, że teza wnoszącego odwołanie nie odpowiada jasnemu i precyzyjnemu sformułowaniu art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu renta inwalidzka, o której mowa w art. 78 tego regulaminu, może zostać przyznana wyłącznie urzędnikowi, który stał się całkowicie i trwale niezdolny do pełnienia służby, co uniemożliwia mu wykonywanie obowiązków związanych ze stanowiskiem w jego kategorii i w związku z tym musi on zakończyć służbę na rzecz Wspólnot.
34 Podkreślając fakt, że wnoszący odwołanie zakończył służbę w 1981 r., Komisja podnosi, że nawet przy całkowitej i trwałej niezdolności do pełnienia służby niemożliwe jest, aby aktualnie „musiał on zakończyć służbę na rzecz Wspólnot”, ponieważ jej pełnienie zostało definitywnie zakończone.
35 Zdaniem Komisji z przywołanego wyżej wyroku w sprawie Bähr przeciwko Komisji w związku z art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego wynika, że urzędnik, który zakończył przed wielu laty służbę i jest dotknięty chorobą, która uniemożliwiałaby mu wykonywanie obowiązków służbowych, gdyby pozostawał wciąż w czynnym zatrudnieniu, nie jest uprawniony do ubiegania się wyłącznie na tej podstawie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia inwalidztwa. Wymagane jest jeszcze, aby aktualnie „musiał on zakończyć służbę na rzecz Wspólnot”.
36 Komisja podnosi, że ciążący na instytucji obowiązek zwołania w stosownym przypadku Komitetu ds. Inwalidztwa materializuje się w chwili zakończenia służby. W przypadku wnoszącego odwołanie ocena konieczności zwołania tego komitetu musiała zatem być przeprowadzana wyłącznie w oparciu o dane, którymi instytucja ta dysponowała w chwili jego rezygnacji, czyli w 1981 r. Utrzymuje ona nadto, że w 1981 r., w chwili złożenia przez wnoszącego odwołanie rezygnacji ze służby, nie musiała i nie mogła zwołać Komitetu ds. Inwalidztwa, ponieważ stan zdrowia wnoszącego odwołanie w tym okresie nie uzasadniał takiego działania. Przypomina również w tym względzie, że Albert Nardone sam przyznał, iż w 1981 r. był nieświadomy schorzeń, które mogły wpłynąć ujemnie na stan jego zdrowia. Tym bardziej Komisja nie mogła posiadać informacji na ten temat i nie miała żadnego powodu, aby zwoływać w tym czasie Komitet ds. Inwalidztwa.
Ocena Trybunału
37 Tytułem wstępu podkreślić należy, że wnoszący odwołanie nie kwestionuje zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim stwierdza on, że Komisja, powstrzymując się od zwrócenia się w chwili rezygnacji urzędnika ze służby w 1981 r. do Komitetu ds. Inwalidztwa, nie uchybiła jednemu z ciążących na niej obowiązków.
38 Przedmiotem rozważań pozostaje podniesione przez wnoszącego odwołanie twierdzenie, że Komisja powinna była zwrócić się do tego organu po zakończeniu przez niego służby, w chwili złożenia wniosku o rentę inwalidzką w 1999 r.
39 Z jednoznacznego sformułowania art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, ustanawiającego zgodnie z art. 78 tego regulaminu warunki, od spełnienia których uzależnione jest uprawnienie do renty inwalidzkiej, wynika, że jedynie w stosunku do urzędnika, który musi zakończyć służbę ze względu na niemożność dalszego wykonywania obowiązków służbowych uzasadnioną jego niezdolnością do pracy, może zostać przeprowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia inwalidztwa (przywołany wyżej wyrok w sprawie Bähr przeciwko Komisji, pkt 12).
40 A zatem urzędnik, który zakończył przed wielu laty służbę i jest dotknięty chorobą, która uniemożliwiałaby mu wykonywanie obowiązków służbowych, gdyby pozostawał wciąż w czynnym zatrudnieniu, nie jest uprawniony do ubiegania się wyłącznie na tej podstawie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia inwalidztwa (przywołany wyżej wyrok w sprawie Bähr przeciwko Komisji, pkt 13).
41 W omawianej sprawie Sąd Pierwszej Instancji ustalił, że Albert Nardone dobrowolnie złożył pismem z dnia 18 października 1981 r. rezygnację ze służby, nie informując o problemach zdrowotnych ani nie ubiegając się o przeprowadzenie przez Komitet ds. Inwalidztwa badania stanu jego zdrowia. Wniosek o rentę inwalidzką złożył on natomiast w 1999 r., czyli 18 lat później.
42 Mając na względzie przytoczony stan faktyczny, należy uznać, że Sąd Pierwszej Instancji słusznie orzekł w pkt 30–32 zaskarżonego wyroku, że Albert Nardone nie znajdował się w sytuacji, o której mowa w art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, czyli w sytuacji urzędnika, który musi zakończyć służbę ze względu na niemożność dalszego wykonywania obowiązków służbowych uzasadnioną jego niezdolnością do pracy.
43 Wobec powyższego zarzut pierwszy należy uznać za bezzasadny i w konsekwencji należy go oddalić.
W przedmiocie zarzutu drugiego
Argumenty stron
44 Za pomocą zarzutu drugiego Albert Nardone kwestionuje prawidłowość przyjętego przez Sąd Pierwszej Instancji ustalenia, zgodnie z którym nie spełniał on również drugiego z dwóch warunków nałożonych w art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, to jest tego, by urzędnik ubiegający się o przyznanie mu renty inwalidzkiej znajdował się w trakcie okresu nabywania uprawnień emerytalnych. Twierdzi on, że znajduje się w trakcie okresu nabywania uprawnień emerytalnych w rozumieniu art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, powołując się na fakt otrzymania w chwili zakończenia służby odprawy, zgodnie z art. 12 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego.
45 Komisja kwestionuje dopuszczalność tego zarzutu, przywołanego jej zdaniem po raz pierwszy w postępowaniu przed Trybunałem Sprawiedliwości.
46 Uważa ona zresztą ten zarzut za pozbawiony zasadności.
Ocena Trybunału
47 Stwierdzić należy, jak już to zrobił Sąd Pierwszej Instancji w pkt 33 zaskarżonego wyroku, że art. 13 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego ustanawia dwa warunki i wymaga kumulatywnego ich spełnienia. W konsekwencji stwierdzenie przez Sąd Pierwszej Instancji w pkt 33, iż wnoszący odwołanie nie spełniał drugiego z nich, po uprzednim wykazaniu w pkt 30–32, że nie spełniał pierwszego, było bezprzedmiotowe.
48 Ponieważ zarzut drugi skierowany został przeciwko bezprzedmiotowej tezie zaskarżonego wyroku Sądu Pierwszej Instancji, powinien zostać oddalony jako pozbawiony znaczenia dla sprawy (zob. w szczególności wyrok z dnia 22 grudnia 1993 r. w sprawie C-244/91 P Pincherle przeciwko Komisji, Rec. p. I‑6965, pkt 25, i postanowienie z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie C-49/96 P Progoulis przeciwko Komisji, Rec. str. I‑6803, pkt 27).
W przedmiocie kosztów
49 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Zgodnie z art. 70 regulaminu w sporach między instytucjami Wspólnoty a ich pracownikami instytucje pokrywają własne koszty. Jednakże – zgodnie z art. 122 akapit drugi regulaminu – art. 70 nie ma zastosowania do odwołań wniesionych przeciwko instytucji przez jej urzędników lub innych pracowników. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami postępowania, a wnoszący odwołanie przegrał sprawę, należy obciążyć go kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Albert Nardone zostaje obciążony kosztami postępowania.
Podpisy
* Język postępowania: francuski.
Top