1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Karar Sayısı : 03-09/112-51
Karar Tarihi : 7.2.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Tulez BARUTOĞLU
B- RAPORTÖRLER: Ilgaz SARIOĞLU, Hakan BİLİR
C- ŞİKAYET EDEN: - Gözlük İmalatçıları Derneği
Mimar Sinan Mah. 25. Sok No: 2
34210 Esenler/İstanbul
D- ŞİKAYET EDİLEN: Yabancı marka gözlük ithal eden firmalar
E- DOSYA KONUSU: Yabancı marka gözlük ithal eden firmalar ile gözlükçüler
arasında yapılan münhasır anlaşmaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Söz konusu şikayet başvurusunda, yabancı gözlük
üreticilerinin temsilciliklerini alarak Türkiye’de faaliyette bulunan ve sayıları 5-6'yı
geçmeyen ithalatçı firmaların, her şehirdeki en iyi iş yapan gözlükçüler ile münhasır
anlaşmalar yaptıkları, böylece bu firmalar, aralarında paylaşarak başka firmalardan
mal alma yasağı getirdikleri, kendi mallarını da başka gözlükçüye satmayarak
piyasada hegemonya kurdukları, bu sistem içinde her ürünün ilgili şehirde yalnız bir
gözlükçüde satıldığı ve dolayısıyla tüketicinin rakipsiz fiyatlardan ürün almak
zorunda kaldığı, ithalatçı firmaların anlatıldığı şekilde piyasayı paylaşmaları
nedeniyle yerli üretimin giderek satılamaz hale geldiği iddia edilmektedir.
G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.5.2001 tarih, 1820 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 3.2.2003 tarihli Bilgi Notu, 3.2.2003 tarih,
REK.0.06.00.00/12 sayılı Başkanlık önergesi ile 7.2.2003 tarih ve 03-09 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu'nda, şikayet konusunun
değerlendirilmesi için yeterli bilgi ve belgeye sahip olunmadığı, şikayette yer alan
hususların ve ihlal iddialarının ayrıntılı bir şekilde incelenebilmesi için 4054 sayılı
Kanun'un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılması gerektiği
ifade edilmiştir.
I- DEĞERLENDİRME
Şikayetin konusu, yabancı markalı gözlükleri ithal eden teşebbüslerin nihai
satıcılarla yapmış oldukları münhasırlık anlaşmalarının 4054 sayılı Kanun'u ihlal
ettiği iddiasından ibarettir.
2 REKABET KURUMU
Bununla birlikte, münhasırlık anlaşmaları anılan Kanun'un 5. maddesi
uyarınca hazırlanan muafiyet tebliğleri kapsamında, 4. madde hükümlerinin
uygulanmasından muaftır. Şikayet konusunun olay tarihinde yürürlükte bulunan
tebliğlerin ihlaline ilişkin olmaması da dikkate alınarak, bir önaraştırma yapılmasına
veya soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
J- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda; şikayet konusu
iddiaların önaraştırma yapılacak nitelikte olmadığı ve dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem yapılmasını gerekli kılacak ön
bulguların bulunmadığı kanaati ile şikayetin reddine OY ÇOKLUĞU ile karar
verilmiştir.
Rekabet Kurulu'nun 07.02.2003 tarih ve 03-09/112-51 sayılı kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Şikayet başvurusunda yabancı gözlük ithalatçılarının her şehirdeki en iyi iş
yapan gözlükçüler ile münhasır çalıştıkları, böylece etkin gözlükçüleri aralarında
paylaşarak diğer firmalardan mal alma yasağı getirdikleri, ithalatçı firmaların piyasayı
paylaşmaları nedeniyle yerli üreticilerin mal satamaz hale geldikleri iddia
edilmektedir.
Şikayeti inceleyen Raportörler, yeterli bilgi ve belgeye sahip olmadıklarından
bahisle ihlal iddialarını ayrıntılı bir şekilde inceleyebilmek için Kanun'un
40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasını teklif etmişlerdir.
Esasen, bu gibi durumlarda önaraştırma yapılması Kanun hükmüdür.
4054 sayılı Kanun'un 40. maddesi uyarınca;
"Kurul, ..............kendisine intikal eden başvurular üzerine soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma yapılmasına karar verir.”
Kanun önaraştırma yapılmasını öngördüğü gibi, dosya muhteviyatı da bunu
gerektirmektedir.
Dosya'nın Raportörleri yeterli bilgi olmadığı için iddiayı değerlendirememiştir.
Kurul, münhasır anlaşmaların Muafıyet Tebliği ile 4.madde uygulamalarından
muaf tutulduğu gerekçesiyle şikayeti reddetmiştir. Oysa, 1997/3 sayılı Tek Elden
Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin 6. maddesi hükmünce,
muafiyet sağlanmış anlaşma Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen koşullarla
bağdaşmaz ise, muafiyet geri alınabilmektedir.
Uygulamanın Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen koşullarla bağdaşıp
bağdaşmadığının tespiti bakımından Kanun’un 46. maddesi uyarınca önaraştırma
yapılması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan aksi istikamette oluşan çoğunluk
kararına katılmamız mümkün olamamıştır.
Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Başkan
3 REKABET KURUMU
Dr. Kemal EROL Nejdet KARACEHENNEM
İkinci Başkan Kurul Üyesi
A. Ersan GÖKMEN Murat GENCER
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy