AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru no. 3750/10
Hüsnü YAKUT/Türkiye
Başkan
Egidijus Kūris,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Gilberto Felici,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Dorothee von Arnim’in katılımıyla 18 Ekim 2022 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Yukarıda belirtilen 1 Aralık 2009 tarihli başvuruyu ve davaya ilişkin dostane çözümün kabulünün resmi deklarasyonlarını dikkate alarak, gerçekleştirdiği müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuran Hüsnü Yakut, Türk vatandaşı olup 1937 doğumludur. Başvuran, Mahkeme önünde Diyarbakır Barosuna bağlı Avukat S. Acar tarafından temsil edilmiştir. Türk Hükümeti (“Hükümet”), kendi görevlisi olan, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilmiştir. Mahkeme, 10 Aralık 2019 tarihinde, Komite halinde toplanarak, başvurunun benzer diğer on beş başvuruyla birleştirilmesine ve taraflarca kendisine sunulan dostane çözüm deklarasyonlarına dayanarak Sözleşme’nin 39. maddesi uyarınca bu başvuruların kayıttan düşürülmesine karar vermiştir. Başvuranın temsilcisi, 13 Mayıs 2020 tarihinde, müvekkilinin 22 Mart 2019 tarihinde hayatını kaybettiğini Mahkemeye bildirmiş ve müteveffanın varislerinin dostane çözüm deklarasyonları kapsamındaki miktarların ödemesini alabilmeleri amacıyla kayıttan düşürülme kararının gözden geçirilmesini talep etmiştir. Ekte listesi verilen ilgililer, varis olarak Mahkeme önündeki başvuruyu takip etme ve müteveffanın avukatı tarafından temsil edilerek yargılamaya katılma isteklerini belirtmişlerdir. Mahkeme, 16 Şubat 2021 tarihinde, başvuranın varislerin talebi hakkında yazılı görüşlerini almak bu talebi Hükümete bildirmeye karar vermiştir. Mahkeme, 18 Mayıs 2021 tarihinde, başvurunun yukarıda bahsedilen on beş diğer başvurudan ayrılmasına ve yargılamanın yeniden açılmasına karar vermiştir. Mahkeme, 30 Haziran ve 26 Temmuz 2022 tarihlerinde, Hükümet ve müteveffanın varisleri tarafından imzalanan dostane çözüm deklarasyonlarını almıştır. Bu deklarasyonlarla, Hükümet, ilgililere toplam 17.000 (on yedi bin) avroluk bir meblağ ödemeyi taahhüt etmiş ve Hüsnü Yakut’un varisleri, Türkiye aleyhine yaptığı başvurusuna dayanak oluşturan olaylarla ilgili diğer her türlü iddiasından vazgeçmişlerdir. Her türlü maddi ve manevi zarar ile masraf ve giderleri karşılayacak olan bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve uygulanabilir her türlü vergiden muaf tutulacaktır. Bu meblağ, Mahkeme kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Belirtilen süre içerisinde ödenmediği takdirde, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten söz konusu miktarın fiili olarak ödenmesine kadar geçen süre zarfında, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme, Hünsü Yakut’un ölümünün, 10 Aralık 2019 tarihli karar alınmadan önceki yargılama sürecinde meydana geldiğini gözlemlemektedir. Mahkeme, 18 Mayıs 2021 tarihinde, mevcut başvuruya ilişkin yargılamanın yeniden açılmasına karar vermiştir. Mahkeme, varislerin başvuruyu takip etme yetkisine (locus standi) ilişkin olarak, yargılama sırasında bir başvuranın hayatını kaybettiği birçok davada, varisler veya yakın akrabalar tarafından ifade edilen davayı takip etme isteğini dikkate aldığını hatırlatmaktadır (bk. diğer birçok karar arasında, Saraç ve diğerleri/Türkiye, no. 23189/09, §§ 57-58, 30 Mart 2021). Mahkeme, somut olayda, ilgililerin mevcut davada başvuran yerine davayı sürdürmelerini kabul etmiştir. Mahkeme, taraflar arasında dostane çözüme varıldığını kaydetmektedir. Mahkeme, çözümün, Sözleşme ve Protokolleri kapsamında tanımlanan insan haklarına saygı ilkesine dayandığı ve başvurunun incelenmesine devam edilmesini haklı kılacak herhangi bir neden bulunmadığı sonucuna varmıştır. Bu nedenle, davanın kayıttan düşürülmesi uygundur.Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun, Sözleşme’nin 39. maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup 24 Kasım 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Dorothee von Arnim Egidijus Kūris
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan