Yalova'da yabancı markalı kombilerde pasif satışın engellendiği iddiası - Karar Sayı 07-27/250-85

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2006-2-188 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 07-27/250-85
Karar Tarihi : 22.3.2007

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler :Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Erdem AYGÜN,
Ümit Nevruz ÖZDEMİR,

C. ŞİKAYET EDEN : Gizlilik talebi mevcuttur.

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA 20
YAPILAN :- Viessmann Isı Teknikleri Tic. A.Ş.
Sultan Orhan Mah. Kuruçeşme Mevki 36 41400
Gebze/Kocaeli
- Vaillant Isı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Bosna Bul. NATO Yolu Cad. No:146 Çengelköy
Üsküdar/İstanbul
- Isısan Isıtma ve Klima Sanayi A.Ş.
Bestekar Şevki Bey Sok. No.1 Balmumcu/İstanbul

E. DOSYA KONUSU : Yalova’da yabancı markalı kombilerde pasif satışın 30
engellendiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : Şikayet dilekçesinde özetle;
- Şikayetçinin Yalova’da, doğalgaz sektöründe yetki belgeli firma olduğu,
- Yerli firmaların ürünlerini (örneğin; ECA, Demirdöküm, Alarko ve Baymak)
işçilik hizmeti sağlayarak rahatlıkla satabildikleri,
- Viessmann, Vaillant ve Buderus markalı ürünlerin Yalova’dan alınması
durumunda, Yalova’daki servislerin sorunsuz şekilde servis açtıkları,
- Ancak, Yalova dışındaki illerden alınan yabancı markalı (başvuruda,
Vaillant, Buderus ve Viessmann örnek gösterilmiştir.) ürünler için servis
açmadıkları, 40
- Servis açabilmeleri için ürünlerin alındığı illerin bağlı bulunduğu bölge
müdürlüklerinin kendilerini aramalarının istendiği,
- Ürünlerin alındığı yetkili satıcılar arandığında ise, Yalova’ya yapılan satışlar
nedeniyle ceza ödemek zorunda kaldıkları ya da yetkili bayiliklerinin iptal
edilmesi ihtimali nedeniyle Yalova’daki servisleri aramadıkları,
- Dolayısıyla, Yalova dışından alınan ürünler için servis hizmeti
sağlanmasının mümkün olmadığı,
- Bu nedenle, İstanbul ve Bursa gibi illerden, fiyatların daha düşük olmasına
rağmen kombi alınamadığı
07-27/250-85
2
iddia edilmiş ve Vaillant, Buderus ve Viessmann firmalarından şikâyetçi olunduğu 50
ifade edilmiştir.
Raportörlerce başvuru sahibi ile yapılan görüşmelerde de;
- Viessmann markalı kombilerin Yalova’da İstanbul ve Bursa’ya göre 250–
300 YTL daha pahalıya satıldığı,
- Daha önce şikayetçi tarafından İstanbul’dan tedarik edilip satılan
Viessmann marka kombi için Yalova’daki servislerin kurulum yapmadığı,
- Bunun üzerine sorunun İstanbul’daki satıcıya iletildiği ve İstanbul Bölge
Bayisi tarafından servisin arandığı, ancak sağlayıcı tarafından Yalova’ya
yaptıkları satış nedeniyle İstanbul’daki bayiye ilk satış için 70, ikinci bir satış
için ise 130 YTL ceza verildiği, 60
- Benzer şekilde, İstanbul ya da Bursa’dan alınan Vaillant markalı kombiler
için ceza miktarının 100–150 Avro olduğu
iddia edilmiştir.
Görüşmelerde, ayrıca, gerek bu tür cezaların kendilerine yansıtılması gerekse alınan
kombiler için servis hizmetinin sağlanamaması nedenleriyle İstanbul ve Bursa’dan
mal tedarik etmelerinin engellendiği ve Yalova’daki yetkili bayiden mal almak zorunda
bırakıldıkları öne sürülmüştür.
G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 28.12.2006 tarih ve 8919 sayı ile giren
dilekçe üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi
çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde hazırlanan, 24.1.2007 tarih ve 2006-2-70
188/İİ-07-HSÖ sayılı İlk İnceleme Raporu 26.1.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-110/28
sayılı Başkanlık önergesi ile 07-11 sayılı Rekabet Kurulu gündeminde ele alınmış ve
07-11/68-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile Viessmann Isı Teknikleri Tic. A.Ş.
(Viessmann), Vaillant Isı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Vaillant) ve Isısan Isıtma ve
Klima Sanayi A.Ş. (Buderus) hakkında önaraştırma açılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 15.3.2007 tarih, 2006-2-
188/ÖA-07-HSÖ sayılı Önaraştırma Raporu, 19.3.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-
110/97 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; kombi pazarında faaliyet gösteren 80
teşebbüslerin pasif satışlara izin vermedikleri yönünde bir bulguya ulaşılamadığı ve
bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. Kombi Sektörünün Genel Yapısı
Kombi satışı, montajı ve güvenlik gereksinimleri bakımından klasik beyaz eşyalardan
farklı değerlendirilmesi gereken bir üründür. Kombi sektöründe, ürünün fabrikadan
tüketiciye ulaşmasına kadar, üretim, satış ve taahhüt hizmetleri olarak üç temel
bileşenden söz edilebilir. Üretim, üretici firmalar tarafından gerçekleştirilmektedir. 90
Satış ve taahhüt hizmetleri ise bağımsız veya üretici firmalarla dikey ilişki içinde olan
firmalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Satış hizmetleri, üreticiden veya yeniden
satıcı firmalardan alınan ürünlerin son kullanıcıya satılmasını içerirken; taahhüt
hizmetleri satılan kombilerin kurulacağı yere uygun olarak projelendirilmesi ve
projelerin uygulanmasını içermektedir. Son kullanıcılara yönelik hizmet veren firmalar
yalnız satış veya taahhüt işleriyle uğraşabildikleri gibi bu iki hizmeti birlikte de yerine
07-27/250-85
3
getirebilmektedirler. Söz konusu iki bileşenden satış hizmetleri, taahhüt hizmetlerine
göre çok daha küçük bir yer tutmaktadır. Tüketicilere yönelik hizmetlerin temelini
taahhüt hizmetleri oluşturmaktadır. Üretici firmalar, tüketicilere karşı her aşamada
sorumlu olduklarından, her iki hizmeti birlikte yerine getiren firmaları kalite ve 100
güvenlik kaygıları nedeniyle tercih etmekle birlikte, bu hizmetleri bağımsız bir şekilde
yerine getiren firma sayısı da azımsanamayacak düzeydedir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından belirlenen bölgeler için 4646
sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun 4. maddesi dördüncü fıkrası (g) bendi ve
Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 5. maddesi
uyarınca doğalgaz dağıtım lisansı ihalesine çıkılmaktadır. EPDK tarafından
düzenlenen ihaleyi kazanan firmalar aynı bölge için EPDK adına taahhüt firmalarını
yetkilendirme hakkına da sahip olmaktadır. Doğalgaz taahhüt firmaları, lisans
ihalesini kazanan firma tarafından yetkilendirilmek suretiyle ihale konusu bölge
dâhilinde taahhüt hizmetlerini yerine getirebilmektedirler. Dolayısıyla, taahhüt 110
firmaları yetki alanları dışında hizmet sunamamaktadırlar. Satış hizmetleri için, bayilik
sözleşmesinde münhasırlık öngörülmediği takdirde, herhangi bir yasal sınırlama
bulunmamaktadır.
I.1.2. İlgili Ürün Pazarı
Dosyadaki bilgilere göre, ilgili pazarda ayrıntılı bir ayrıma gitmenin incelemeyi ve
varılacak sonucu değiştirmeyeceği değerlendirildiğinden ve şikâyet doğrudan kombi
ile ilgili olduğundan ilgili ürün pazarı “kombi pazarı” olarak tespit edilmiştir.
I.1.3. İlgili Coğrafi Pazarı
Şikâyete konu olan eylemin gerçekleştiği kaynatıcılar pazarında şirketlerin ürünlerinin
satış ve dağıtımının ülke çapında yapılması ve ilgili ürün pazarındaki rekabet 120
koşulları açısından farklılık gösteren bölgeler bulunmamasından dolayı coğrafi pazar
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.
I.2. Yerinde İnceleme ve Yapılan Tespitler
Şikâyet konusuna ilişkin olarak raportörlerce Yalova, Bursa ve İstanbul ilerinde kombi
üretimi, satışı ve taahhüt hizmetini yerine getiren firmalarda yerinde incelemeler ve
firma yetkilileriyle görüşmeler yapılmıştır. Önaraştırma safhasında bazı
teşebbüslerde yapılan incelemelerde elde edilen bilgilere ve tutanak ifadelerine
aşağıda yer verilmiştir:
I.2.1. Yalova Gaz Isı Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti
Yalova Gaz Isı Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti. yetkilileriyle yapılan görüşmede özetle; 130
 Firmanın bir aydır Yalova’da Buderus bayii olarak çalıştığı ve mevcut durumda
Yalova’da iki Buderus bayii daha bulunduğu,
 Buderus bayii olmadan önce de firma tarafından Buderus markalı kombilerin
temin edilip satıldığı ve bu kombilerin servise açılmasında herhangi bir sorunla
karşılaşılmadığı,
 Genel olarak Bursa’dan mal tedarik edildiği fakat İstanbul’dan mal tedarik
edildiğinde kombilerin servise açılmasında herhangi bir sorunla
karşılaşılmadığı
ifade edilmiştir.
07-27/250-85
4
I.2.2. Efor Teknik Servis 140
Yalova’da Viessmann yetkili servisi olarak hizmet sunan Efor Teknik Servis
yetkilileriyle yapılan görüşmede özetle;
 Kombi nereden satılırsa satılsın, herhangi bir sorun olmadan satılan
kombilerin monte edildiği, fakat kombi Yalova dışından satıldığında, bu
kombilere servis açılması için kombiyi satan firmanın bağlı bulunduğu ana bayi
tarafından “Kombi Servis Talep Formu”nun gönderilmesi durumunda hizmet
verildiği,
 Örneğin, kombi İstanbul’dan satıldığında, İstanbul’dan satan firmanın Efor
Teknik Servisin bağlı olduğu Bursa Bölge Bayii’ne faksla bilgi verdiği; Bursa
Bölge Bayii’nin de Efor Teknik Servis’e faksla durumu bildirmesi üzerine servis 150
açıldığı,
 “Kombi Servis Talep Formu”nun sadece il dışından satılan kombilerden
istenen bir belge olmadığı, tüm Viessmann marka kombilere servis verilirken
hizmet kalitesini sağlamak üzere bu belgenin istendiği,
 Immergas, Wolf ve Süsler markalı kombilere de servis verildiği; bu kombilerde
Servis Talep Formu olmaksızın, fatura ibrazı karşılığında kombi açılışı
yapıldığı
ifade edilmiştir. Ayrıca, ifadeleri doğrular nitelikte, Viessmann “Kombi Servis Talep
Formu” örnekleri alınmıştır.
I.2.3. Se-Sa Mühendislik-Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. 160
Yalova’da Viessmann bayii olarak çalışan Se-Sa Mühendislik-Taahhüt ve Tic. Ltd.
Şti.’de yapılan görüşmede özetle;
 Kendi firmaları dışında Yalova’da bir bayii daha bulunduğu,
 EPDK’nın doğal gaz dağıtım ihalesi açtığı yerlerde ihaleyi alan şirketin, EPDK
adına taahhüt firmalarını yetkilendirdiği, dolayısıyla Yalova’da ihaleyi alan
şirket olan Armagaz tarafından yetkilendirilmiş bir taahhüt firması olarak
hizmet verildiği, bu nedenle, Armagaz’ın hizmet verdiği bölgeler dışında
taahhüt hizmeti verilemediği,
 Bir eve kombi tesisatının döşenmesinin başlı başına bir mal alım-satım işi
olmadığı, kombinin tesis edilmesi işi aslında taahhüt işi olduğu, mühendislik ve 170
planlama süreçlerini içerdiği, sürecin sadece kombi cihazının satışı ile biten bir
süreç olmadığı,
 Kombi İstanbul’dan da alınsa Yalova’dan da alınsa yetkili servisin servis
açılışını gerçekleştirdiği, fakat kombinin alındığı firmanın bağlı bulunduğu
bölge bayiinden yetkili servise faks çekilmesi gerektiği, bunun amacının malın
satış sürecini takip etmek olduğu,
 Kombinin İstanbul’dan alınması halinde, satış yapan bayinin İstanbul dışına
satış yapması nedeniyle ceza ödemesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı,
ifade edilmiştir.
180


07-27/250-85
5
I.2.4. Viessmann Bursa Bölge Müdürlüğü
Viessmann Bursa Bölge Müdürlüğü’nde yapılan görüşmede özetle,
 Yetkili bayilerden Viessmann ürünlerini alan yetkisiz satıcıların bulunduğu, bu
firmaların kombileri monte edebildiği, müşteri memnuniyetinin sağlanması için
bu cihazın kontrolünün Viessmann tarafından gerçekleştirildiği, tüketicinin
mağdur olmaması için yetkili bayiden alınsın alınmasın her türlü kombinin
kontrolünün “Kombi Servis Talep Formu” aracılığıyla sağlandığı,
 Tüketicinin zor durumda kalmaması için taahhüt işi ve cihaz satış işlerinin 190
birlikte yapılmasının tercih edildiği,
 Bir cihaz nereden satılırsa satılsın servise açılmasının sağlanmaya çalışıldığı,
fakat kombi ister yetkili ister yetkisiz satıcı tarafından satılsın kombinin
Viessmann kalitesini sağlamayıp sağlamadığının öğrenilmesi için “Kombi
Servis Talep Formu”nun talep edildiği,
 Türkiye’nin neresinden satılırsa satılsın ve montaj kim tarafından yapılırsa
yapılsın, yapılan işin Viessmann standartlarına uygun olmasının talep edildiği,
işin standartlara uygun olmaması halinde, Viessmann tarafından servis
meşguliyetinden dolayı deklarasyonu yapan firmaya servis faturası kesildiği
ifade edilmiştir. 200
I.2.5. Topdemir Doğalgaz Proje Taahhüt Kombi Klima Satış ve Mühendislik
Hizmetleri Ltd. Şti.
Vaillant İstanbul-Kâğıthane bayii olarak hizmet veren Topdemir Doğalgaz Proje
Taahhüt Kombi Klima Satış ve Mühendislik Hizmetleri Ltd. Şti.’de yapılan görüşmede
özetle;
 Kâğıthane bölgesinde ve İgdaş yetkisinin geçerli olduğu her bölgeye satış
yapma olanaklarının olduğu,
 İstanbul dışına kombi satışı genelde yapmadıkları ancak satış yaptıklarında
da yetkili servisin zorluk çıkarmadan servis açılışı yaptığı,
 İstanbul dışına yaptıkları satış dolayısıyla herhangi bir ceza ödenmediği, 210
 İstanbul dışına satış yapılması halinde Vaillant’ın bilgilendirildiği
ifade edilmiştir.
I.2.6. Erol Yapı İnş. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Viessmann bayii Erol Yapı İnş. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’de yapılan görüşmede
özetle;
 Kendilerinin Viessmann dışında başka marka kombilerin de satışını yaptıkları,
 Satışlarının belirli bir bölge ile sınırlı olmadığı, her bölgeye satış yapma
olanaklarının olduğu,
 İstanbul dışına yapılan satışlarda, kombilerin servise açılmasında hiçbir sorun
yaşanmadığı, 220
 İstanbul dışına yapılan satışlar nedeniyle herhangi ceza ödemelerinin söz
konusu olmadığı
ifade edilmiştir.

07-27/250-85
6
I.2.7. Viessmann Isı Teknikleri Ticaret A.Ş.
1917 yılında Almanya’da kurulan Viessmann, ısı tekniği sistemi üretimi konusunda
uluslararası alanda faaliyet gösteren firmalardan biridir. Viessmann markalı ürünler,
Almanya, Fransa, Kanada, Polonya, Avusturya ve Çin’de toplam on iki fabrikada
üretilmektedir. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 35 ülkede satış organizasyonuna
sahip olan Viessmann’ın, 119 ülkede de satış ofisleri bulunmaktadır. 230
Viessmann’ın Türkiye organizasyonunun merkezi Gebze’de bulunmaktadır. Bunun
yanında, İstanbul, Bursa, Ankara, İzmir, Kayseri, Antalya ve Konya illerinde bölge
müdürlükleri teşkilatları oluşturulmuştur.
Gebze’de bulunan ve Viessmann’ın Türkiye organizasyonunun merkezi olan
Viessmann Isı Teknikleri Ticaret A.Ş.’de yapılan görüşmede özetle;
 Kombi piyasasında sonradan satıcı firmalar olarak adlandırılan, bayii olmayan
işletmeler ortaya çıktığı, teşebbüsün hem kendi bayilerinin hem de satıcı
firmaların monte ettiği kombileri yetkili servisleri aracılığıyla kontrol ettiği,
 Yetkili servis aracılığıyla yapılan kontrollerin genel olarak ücrete tabi olmadığı,
servisin bölgeye gidip devreye almasına ilişkin ilk ücretin Viessmann 240
tarafından karşılandığı, fakat yetkili bayiler veya diğer satıcı firmalar yetkili
servis kontrol formunu ve servis talep formunu gönderip servis açmak için
yetkili servisi çağırdığında monte edilen kombiler Viessmann kalite
standartlarını sağlayamayacak durumdaysa servis açılmadığı, yetkili servisin
gerekli ek teknik düzenlemeleri yapması gerektiği, yetkili servisin ikinci kez
gitmesi durumunda, bu hizmet için ikinci kez ücret istediği, bu bedel için
Viessmann’ın kombiyi satan bayiye rücu ettiği, bu durumun bazı satıcılar
tarafından ceza olarak adlandırıldığı, aslında alınanın, yetkili servisin bir
defadan sonra kombinin servise açılması için yaptığı hizmetlerin
(süpervizörlük/servis hizmetleri) bedeli olduğu, 250
 Supervizorlük hizmet fatura bedelinin daha önce 30 Avro+KDV olarak
uygulandığı, bu tutarın teşebbüsün satış grubu tarafından da istenmeyen bir
kalemi oluşturduğu, dolayısıyla, bu fatura tutarının mümkün olan en düşük
bedele düşürülmeye çalışıldığı ve hâlihazırda tutarın 20 Avro+KDV olarak
uygulandığı,
 Herhangi bir bayiden kombi satın alınan ve tekrar (aynı veya başka bölgeye)
satılan kombinin servise açılması sırasında kombiyi ilk satan bayiden alınan
bu bedelin, kombinin servise açılması için yetkili servisin aynı yere bir defadan
fazla servis açmaya gitmesi durumunda ortaya çıktığı, diğer bir ifadeyle bunun
bayinin başka bir bölgeye satmasından kaynaklanan, ceza mahiyetinde bir 260
bedel olmadığı,
 Yetkili servislere kontrolleri gerçekleştirdiği için 11 Avro+KDV tutarında bir
ücret ödendiği, yetkili servisin bir defadan fazla gitmesi durumunda bayiye
rücu edilen bedelin 20 Avro+KDV olmasının nedeninin teşebbüsün tekrar
faturalandırma vs. gibi birtakım hizmet giderlerinin (genel yönetim giderleri)
ortaya çıkması olduğu,
 Bu işlemlerin servisin seri no’sundan ilgili bayinin bulunması, bayiye eksiklerin
bildirilmesi, bayiye servis bedelinin faturalanması için sisteme sipariş girilmesi,
fatura kesilmesi ve faturanın gönderilmesi aşamalarından oluştuğu,
 Bu şekilde bir kontrol oluşturulmasının ikinci bir nedeninin de çalıntı kombilerin 270
monte edilmesinin önlenmesi olduğu,
07-27/250-85
7
 Fatura ve irsaliye düzenlenirken, satılan kombilerin seri numaralarının da
alındığı, dolayısıyla, seri numarasından kombinin hangi bayiden satıldığının
takip edilebildiği
ifade edilmiştir.
I.3. Değerlendirme
Kuruma yapılan başvuruda, Yalova’da yabancı markalı ürünlerde pasif satışın
engellendiği iddiası bulunmaktadır. Şikâyetçi, Yalova’ya nazaran daha ucuz fiyatla
İstanbul ve Bursa’dan kombi getirmeye ve satmaya çalıştığını iddia etmektedir.
Kombilerin açılışı sırasında, servisler tarafından çıkarılan zorluklar nedeniyle Yalova 280
dışından kombi getirmenin ve satmanın dolaylı olarak engellendiği öne sürülmektedir.
Önaraştırma safhasında, kombi sektörüne ilişkin detaylı incelemelerde bulunulmuş,
sektörde faaliyet gösteren üreticiler, bayiler ve servislerde incelemeler yapılmış ve
görüşmelerde bulunulmuştur.
Öncelikle, şikâyetçi tarafından öne sürüldüğü gibi yabancı markalı tüm kombilerin
kurulumu ve açılışında sorun olduğu yönünde bulgulara rastlanmamıştır. Nitekim
yapılan görüşmede, diğer yabancı markalı kombilerin servislerce açılışında
problemler yaşandığına ilişkin olarak somut olayların bulunmadığı sadece duyumların
olduğu şikâyetçi tarafından ifade edilmiştir. Ayrıca, Vaillant, Buderus, Wolf vb.
markalı kombileri satan bayilerde yapılan incelemelerde ve bayi yetkilileriyle yapılan 290
görüşmelerde il dışına yapılan satışlarda servislerin zorluk çıkarmadan açılışı
yaptıkları anlaşılmıştır. Yerli kombilerde ise servislerin sorunsuz şekilde açılış
yaptıkları hem şikâyetçi tarafından hem de diğer bayiler tarafından ifade edilmiştir.
Şikâyet yabancı markalı kombilere yönelik gerçekleştirilmiş olmakla birlikte şikâyete
konu olan somut olaydaki eylemin Viessmann tarafından gerçekleştirildiği iddia
edilmektedir. Bu nedenle yapılan inceleme ve değerlendirmelerde Viessmann’a
ağırlık verilmiştir.
Kombi sektörüne ilişkin bilgilerin verildiği bölümde de belirtildiği üzere kombiler satışı
ve montajı bakımından klasik beyaz eşyalardan (buzdolabı, çamaşır makinesi vb.)
farklı olarak değerlendirilmektedir. Kombilerin müşterinin evine ya da işyerine monte 300
edilmesinden önce söz konusu yerde projelendirmenin yapılması ve gerekli güvenlik
tedbirleriyle beraber diğer önlemlerin (su tesisatı, elektrik tesisatı vb.) alınması
gerekmektedir. Kombi alan müşteri, kombinin servise açılması için yetkili servisi
çağırmak zorundadır.
Önaraştırma aşamasında edinilen bilgilere göre, Viessmann markalı kombilerin
kurulum aşamasında Viessmann yetkili servisleri tarafından sadece servis açılışı
hizmeti yerine getirilmekte ve hizmet bedeli 11 Avro+KDV olarak Viessmann
tarafından karşılanmaktadır. Kombinin çalışması için gerekli tesisatın
projelendirilmesi ve kurulumu ise taahhüt firmalarınca yapılmaktadır. Yetkili servis,
servis açılışı yapmak için geldiği ev ya da işyerinde güvenlik ve kalite standartlarıyla 310
uyuşmayan bir kurulum gördüğü takdirde güvenlik nedeniyle servis açılışını
yapmamakta ve ek teknik düzenlemelerin yapılmasını istemektedir.
Viessmann marka kombilerin satışı ve kullanıma açılması arasında geçen süreç
aşağıdaki gibidir:
I. Yetkili bayi veya yetkisiz satıcılar tarafından kombinin satışı,
II. Bayi tarafından kombi Servis Talep Formu’nun Bölge Bayiliğine
fakslanması,
07-27/250-85
8
III. Bölge Bayisi tarafından servise faks çekilmesi,
IV. Servisin müşteriye açılışı yapması.
Normal koşullarda, yukarıda belirtilen aşamaların ardından kombi kullanıma 320
açılmaktadır. Bayi tarafından doldurularak Bölge Bayisine fakslanan Servis Talep
Formu’nda baca tesisatı, gaz tesisatı, ısıtma tesisatı, su tesisatı ve elektrik tesisatının
hazır durumda olup olmadığına ilişkin sorular bulunmaktadır. Söz konusu tüm
tesisatın uygun durumda olmasının ardından açılış gerçekleştirilmektedir. Herhangi
bir eksikliğin olması durumunda servis açılışı yapılmamakta ve eksikliğin giderilmesi
istenmektedir. Ancak servis müşteriye gittiği için ücretini talep etmektedir. Dolayısıyla
eksikliğin bulunmadığı durumlarda açılış hemen yapılmakta, bazı eksikliklerin
bulunması durumunda ise bunların giderilmesi beklenmektedir. Yetkili servis
tarafından kombinin servise açılması ilk seferde gerçekleştirilemediğinde, yetkili
servisin ikinci kez servis açılışına gitmesi gerekmekte ve bu da bir ek bedel 330
karşılığında yapılmaktadır.
Yetkili servisin bir müşteriye birden fazla gittiği durumlarda, Viessmann tarafından
Servis Talep Formu’nda belirtilen kalite ve güvenlik koşullarını yerine getirmediği
halde getirmiş gibi formu doldurarak yetkili servisi, açılışa çağıran bayiye servise
yapılan fazladan ödeme için düzenlenen bir süpervizörlük hizmet bedeli faturası ile
rücu edilmektedir. Nitekim söz konusu formda da önceleri 30 Avro+KDV olarak
uygulanan sonra da 20 Avro +KDV bedele düşürülen bu ücrete ilişkin açıklama
bulunmaktadır. Dikkat edilecek olursa, yetkili servise ödenen ücretle bayiye rücu
edilen tutar arasında 9 Avro+KDV bir fark bulunmaktadır. Bu fark, Viessmann
yetkilileri tarafından tekrar faturalandırma vs. gibi bir takım hizmet giderlerinin (genel 340
yönetim giderleri) olmasıyla açıklanmaktadır.
Öte yandan, bayilere düzenlenen süpervizörlük faturalarıyla rücu edilmesi bazı
bayiler tarafından ceza olarak nitelendirilebilmektedir. Bayilere rücu edilen tutar ile
yetkili servislere ödenen tutar arasında bir fark olduğu ortada olmakla birlikte, bu tutar
hem ceza olarak nitelendirilemeyecek kadar küçük bir meblağdır hem de Viessmann
tarafından katlanılması gerekmediği halde katlanılan bir iş için gerçekleştirilen ek
çalışmaları karşılamaktadır. Dolayısıyla, durum bir ceza olarak değerlendirilmek
yerine, yapılan gereksiz giderleri karşılamayı amaçlayan haklı bir gerekçe olarak
değerlendirilmelidir.
Kombi satan bayilerin aynı zamanda taahhüt işini de yaptıkları düşünüldüğünde, 350
yetkili bayilerce yapılan satışlarda tesisatların kurulumu eksiksiz yapılabilmekte ve
servis hemen açılışı yapabilmektedir. Bu nedenle, yetkili bayilerce yapılan satışlarda
genellikle ek servis ücreti için geri dönüş olmamaktadır. Ancak, yetkili servisin Servis
Talep Formu’nda belirtilen koşullarda eksiklik görmesi durumunda yetkili bayiden de
Servis Talep Formu’nda belirtilen ücret alınmaktadır.
Yetkili bayinin bir başka satıcıya kombi satması durumunda, son satıcı müşteriye
kombiyi sattığında Servis Talep Formu yine yetkili bayi tarafından Bölge bayisine
fakslanmaktadır. Ancak, taahhüt işini kendisinin yapmadığı bu gibi durumlarda, yetkili
bayi tarafından fakslanan Servis Talep Formu’ndaki bilgilerde yanlışlık olma ihtimali
daha fazla olmaktadır. Servislerle yapılan görüşmelerde ifade edildiği üzere, yetkili 360
bayi kanalı ile yapılmayan satışlarda elektrik tesisatının ya da su tesisatının uygun
olmadığı pek çok durumla karşılaşılmaktadır. Servisin açılamadığı bu gibi durumlarda
ücret yetkili bayi tarafından ödenmektedir. Zira Servis Talep Formu’nu dolduran ve
eksik tesisatın olmadığını belirten bayi olmaktadır. Ayrıca, taahhüt işinin eksiksiz
yapıldığı durumlarda servis açmada zorluk olmadığı ve kombinin kullanıma hemen
açıldığı ifade edilmektedir. İstanbul’da görüşülen Viessmann yetkili bayilerinin
07-27/250-85
9
İstanbul dışına kombi sattıkları ve açılış yaparken zorluk yaşanmadığı da ifade
edilmiştir.
Yukarıda verilen bilgilerden şikâyet konusunu oluşturan Viessmann markalı
kombilerin il dışından satılması halinde servis açılışının yapılmayarak satışların 370
engellenmesi, diğer bir deyişle pasif satışlara izin verilmemesi gibi bir durumun
mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; şikayet konusu iddialara yönelik
olarak, 4054 sayılı Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy