YAPUQUAN c. TÜRKİYE - [Turkish Translation] by the Turkish Ministry of Foreign Affairs

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

Başvuru No. 70333/16 ve 160/18

Abdulkadir YAPUQUAN / Türkiye

Başkan,

Jon Fridrik Kjølbro,

Carlo Ranzoni,

Branko Lubarda,

Pauliine Koskelo,

Jovan Ilievski,

Gilberto Felici,

ve Bölüm Yazı İşleri Müdürü Hasan Bakırcı’nın katılımıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),

Yukarıda belirtilen ve 23 Kasım 2016 ve 3 Ocak 2018 tarihlerinde sunulan başvuruları,

Mahkeme İçtüzüğü’nün 39. maddesi uyarınca davalı Hükümet’e bildirilen ihtiyati tedbiri,

Başvurunun 19 Haziran 2017 tarihinde Türk Hükümeti’nin dikkatine sunulması kararını, ve

Davalı Hükümet tarafından sunulan görüşler ve başvuranlar tarafından sunulan cevapları dikkate alarak, 20 Eylül 2022 tarihinde gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:

Davanın Koşulları

« (1) Başvuru sahibinin aşağıdaki durumlarda başvurusu geri çekilmiş kabul edilerek değerlendirme durdurulur:

ç) mazeretsiz olarak; bildirim yükümlülüğünü üç defa üst üste yerine getirmemesi, belirlenen ikamet yerine gitmemesi veya ikamet yerini izinsiz terk etmesi... »

« (...) Çin makamlarınca iadesi talep edilen Abdulkadir YAPUQUAN, Çin Halk Cumhuriyeti makamlarının talebi üzerine çıkarılan A-1315/12/2003 kontrol numaralı kırmızı bültene istinaden ulusal güvenliği tehlikeye düşürmek, adam öldürmek, terör örgütü kurmak, terör örgütü yönetmek ve bu örgüte aktif olarak katılmak suçlarından uluslararası düzeyde aranmaktadır;

Başvuranın, 1997 yılında sahte bir pasaportla Suudi Arabistan’a girerek, Nisan 1997’de "Doğu Türkistan Partisi"ni (daha sonra adı "Doğu Türkistan İslami Hareketi" olarak değiştirilmiştir) kurduğu ve bu partide başkan yardımcısı olarak görev aldığı iddia edilmektedir. 1999 yılına kadar Orta ve Güney Asya’da bulunan Sincan (Sinkiang) uyruklu kişileri terörizm eğitimi almaları için Afganistan’a gönderdiği, örgütün faaliyetleri kapsamında patlayıcı madde imal edildiği ve son yıllarda internette videolar yayınlayarak terör propagandası yaptığı iddiaları nedeniyle şüphelinin iadesi talep edilmiştir

(...) »

« 23. Anayasa Mahkemesi, başvurucuların sınır dışı işleminin durdurulmasına yönelik başvurularını tedbir talepleri yönünden değerlendirmiş ve ilk aşamada ülkelerine geri gönderilmeleri hâlinde maddi ve manevi bütünlüklerine yönelik ciddi bir tehlikeyle karşılaşabilecekleri ihtimali olduğunu kabul ederek sınır dışı işlemlerini durdurmuştur. Tedbir talepleri karara bağlanırken yapılan değerlendirmelerden ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığından başvurucuların ülkelerinde kötü muameleye maruz kalabileceklerine ilişkin iddialarının savunulabilir (araştırmaya değer) nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Kararlarda da anılan iddialara neden itibar edilmediği konusunda yeterli bir değerlendirmeye hiç veya gerektiği şekilde yer verilmemiştir. Dahası idare mahkemeleri tarafından sınır dışı etme kararını alan makam olan göç idaresi müdürlüklerinden, bu karar alınmadan önce başvurucuların geri gönderilmeleri hâlinde kötü muameleye maruz kalma riskiyle karşı karşıya olup olmadıklarına ilişkin değerlendirme yapılıp yapılmadığı hususunda bir izahat alınmadığı da görülmektedir (...)

25. Dolayısıyla idare mahkemelerinin ekli listede yer verilen başvurucular tarafından açılan iptal davalarında menşe ülkelerinde var olduğunu iddia ettikleri risklere ilişkin araştırma ve değerlendirme yapmadan, bu hususta kararı tesis eden ilgili kurumdan izahat almadan karar verdiği anlaşılmaktadır.»

Dosyanın incelenmesinden, başvuranın hâlihazırda herhangi bir sınır dışı etme kararına tabi olmadığı anlaşılmaktadır. Başvuran, Küçükçekmece/İstanbul’da ikamet etmektedir.

«19/10/2017 tarihinde bir yıllık idari gözetiminin sona erdiği bana bildirildi ve Ankara bana serbest bırakılmayacağımı söyledi. Bu nedenle kaldığım merkezden ayrılmak istemedim. Yasal statüm netleşene kadar merkezde kalacağım. »

« (...) Mevcut davada, başvuran, gözaltında tutulduğu yerin çok kalabalık olduğunu iddia etmesine rağmen, kaldığı hücrede gözaltında tutulan kişi sayısının değerlendirilmesini sağlayacak herhangi bir bilgi vermemiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi, konuyla ilgili kararlarında, kişi başına 4 m²’lik bir alanın minimal standart olduğunu ve kişi başına 3 m²’den daha az bir alanın ise olumsuz koşulların var olduğu sonucuna varmak için tek başına yeterli olduğuna kanaat getirmiştir (...)

(...) Başvuranın kaldığı Kırklareli Geri Gönderme Merkezinde, altı kişilik odalarda kişi başına 4,16 m² alan düşmektedir. Buna karşılık, başvuran Tekirdağ GGM’de kendi isteği üzerine tek kişilik bir odada kalmıştır. Bu nedenle, başvuranın çok kalabalık bir ortamda tutulduğu iddiası temelsizdir.

(...) Dosyada, başvuranın 19 Ekim 2016 ve 2 Mayıs 2017 tarihleri arasında tecrit altında tutulduğu iddiasının ileri sürülebileceğini gösteren hiçbir unsur bulunmamaktadır.

(...) AİÖK tarafından belirlenen standartlar (...) gözaltındakilerin günlük yaşamlarını tahammül edilemez koşullarda sürdürmelerini önleyecek bir tedbir olarak her gün en az bir saat açık havada egzersiz yapma fırsatı verilmesini gerektirmektedir

(...) Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen raporun içeriğinden ve bunu teyit eden fotoğraflardan da görülebileceği üzere, iki geri gönderme merkezi fiziki koşullar ve temizlik, internet ve telefon aracılığıyla iletişim, ziyaretçiler ve aile üyeleriyle görüşme, yemek, tuvalet, banyo ve havalandırma bakımından son derece yeterlidir. Çamaşırhane ve revir gibi tesislerin de bulunduğu tespit edilmektedir.

(...) başvuran, geri gönderme merkezinde karşılaştığı zorluk ve sıkıntıları açıklamak ve somut olarak tarif etmek yerine maddi koşullara genel atıflarda bulunmakla yetinmiştir. Dosyadaki bu husus, başvurunun bu kısmının incelenmesini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, iddia edilen ihlale ilişkin yeterli açıklama yapmayan ve iddia edilen olguları destekleyecek kanıtlar sunmayan başvuranın, başvurusunun bu kısmına ilişkin yeterli bilgi sunmadığı sonucuna varılmıştır.

(...) Nihayet, başvuran, kalp rahatsızlığı nedeniyle birkaç ameliyat geçirmiş olması ve ayrıca bel fıtığından muzdarip olması nedeniyle, Geri Gönderme Merkezinde yeterli tıbbi muayeneden geçirilmediği için sağlık hizmetlerine yetersiz erişimden şikayet etmektedir.

(...) Başvuranın kaldığı geri gönderme merkezinde sürekli olarak sağlık personeli istihdam edildiği, başvuranın kalp rahatsızlığı nedeniyle üniversite hastanesinde bir dizi cerrahi operasyon geçirdiği ve gerektiğinde bu hastaneye yatırıldığı hususu dikkate alınmalıdır.

(...) Başvuranın bel fıtığıyla ilgili şikâyetine ilişkin olarak, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamalardan, başvuranın şikâyetçi olduğu ağrılar nedeniyle birkaç kez tedavi gördüğü ve ayrıca muayene ve tedavi için birkaç kez hastaneye yatırıldığı anlaşılmaktadır. Başvuranın bazı sağlık sorunları olduğu açık olmakla birlikte, bu sorunlar nedeniyle ameliyat da dâhil olmak üzere çeşitli hastanelerde tedavi gördüğünü gösteren tıbbi belgelerin içeriği göz önüne alındığında, idarenin kendisine karşı yeterli hassasiyeti göstermediği iddiasının sağlam temellere dayanmadığı temelsizdir.

(...) mevcut davada insan onuruyla bağdaşmayan muamele yasağının ihlal edilmediği açık olduğundan, başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabuledilemez olduğuna hükmedilmelidir. »

« (...) Türkiye’ye giriş yaptığı 2001 yılından Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından tahliye edildiği 18 Ekim 2016 tarihine kadar, (...) başvuranın kamu düzeni ve güvenliğini tehdit edebilecek herhangi bir olaya karıştığına dair adli ve idari makamlarca açılmış bir soruşturma veya tespit bulunmamaktadır. Kendisini özgürlüğünden yoksun bırakan idari gözetim kararı, kamu düzeni ve kamu güvenliği gibi mevzuattan alınan kavramları soyut bir şekilde ele almıştır. Oysa ki bu kriterlerin uygulanması somut olmalıdır. Başvuran aleyhindeki iade işlemlerinin, başvuranın idari gözetim altına alınması kararı üzerinde doğrudan veya dolaylı bir etkisi olmamıştır ve dahası, bu karar böyle bir gerekçe içermemektedir. Öte yandan, başvuranın idari gözetim altına alınmasına ilişkin kararda, başvuranın münhasıran durumu nedeniyle kamu güvenliği ve düzeni için neden tehdit oluşturduğuna ilişkin gerekçeler ortaya konulmadığından, Anayasa Mahkemesinin elinde başvurana uygulanan gözetimin yasallığı konusunu ele almasını sağlayacak herhangi bir delil bulunmamaktadır. »

« 6458 sayılı Kanun’un 57(3) maddesi idari gözetim süresini genel bir kural olarak altı ay olarak belirlemiştir. Bu kuralın tek istisnası, ilgili yabancının iş birliği yapmaması ve ülkesi hakkında doğru bilgi veya belgeleri vermeyi reddetmesi nedeniyle sınır dışı işleminin gerçekleştirilememesi durumudur (...)

(...) sınır dışı edilme tehdidi altındaki bir yabancının ikinci bir altı aylık dönem için alıkonulması, ancak yabancının davranışlarıyla ilgili olan istisnai durumlarda mümkündür. Bu düzenlemede dikkat çeken nokta, hassas ve savunmasız durumdaki bir yabancıyı mümkün olan en kısa sürede sınır dışı etmek amacını güden özgürlükten yoksun bırakma koşullarının zaman geçtikçe giderek daha kısıtlayıcı hale gelmesidir. İdarenin, gözetimin devamına hükmettiği kararlar, kanunda sınırlı bir şekilde sayılan bu durumlardan hangisinin başvuranın gözetiminin ilk altı ayında sınır dışı işleminin gerçekleştirilememesinin nedeni olduğuna dair herhangi bir işaret içermemektedir. »

« Tekirdağ GGM tarafından tanzim edilen 19/10/2017 tarihli tutanağı başvurucunun imzalamaktan kaçınması, tutanağın içeriğinin gerçeklik değeri taşıdığı konusunda kuşku ve belirsizliklere yol açmıştır. Başvurucunun 20/10/2017 tarihli dilekçesinde GGM’den ayrılmak istemediğini belirtmesine rağmen başlangıçta ortaya koyduğu bu iradesinden sonradan vazgeçmesine bir engel bulunmamaktadır. Başvurucunun 19/10/2017’den sonra AİHM ve Anayasa Mahkemesine müracaat ederek serbest kalmak istemesi, rızayla tutulma iradesinin ortadan kalktığı anlamına gelmektedir. (...)

 Kişiliği oluşturan değerlerin bütününe nüfuz eden temel hak ve özgürlüklerin sadece kamu görevlilerinin yahut üçüncü kişilerin tehditlerine karşı değil aynı zamanda kişinin bizatihi kendisine karşı da muhafaza edilmesi gerekir. Bu himayeyi sağlayacak olansa insan hak ve özgürlüklerini koruma temelinde oluşturulan devlettir. Özgürlük, hak sahibi olmanın temel şartlarındandır. (...)

Kişinin fiziken hareket serbestisinin kısıtlandığı bu zaman dilimi, geleceğinin şekillenmesine de tesir ettiğinden bireyin -nesne hâline gelmesine yol açan- özgürlüğünden kendi iradesiyle vazgeçmesinin engellenmesi devletin pozitif yükümlülüklerindendir. Devletin ve onun parçası olan kamu makamlarının hukuk normunun gereğinin yerine getirilmesi için harekete geçme zamanının geldiği böyle bir anda herhangi bir edimde bulunmayarak pasif bir tavır takınması, anılan bu pozitif yükümlülükle bağdaşmayacaktır (...)

Anayasa Mahkemesine ve AİHM’e yaptığı müracaatları, başvurucunun kendi isteğiyle tutulduğunun kabul edilmesini mümkün kılmamakla birlikte böyle bir varsayım, özgürlüğün kullanım sahasını çizen hukuk normlarıyla -Anayasa’nın 12. Ve 19. Maddeleri- bağdaşmayacaktır. Belirtilen anayasal normlar karşısında kişinin özgürlüğünden yoksun kalma doğrultusundaki rızasına hukuken bir kıymet atfedilmesi mümkün bulunmamıştır. »

43. 11 Nisan 2014 tarihinde Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (6458 sayılı Kanun) yürürlüğe girmiştir. Mevcut davayla ilgili olan ve olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan hükümler aşağıdaki gibidir:

Madde 4 - (1) Bu Kanun kapsamındaki hiç kimse, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulacağı veya ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolayısıyla hayatının veya hürriyetinin tehdit altında bulunacağı bir yere gönderilemez.

(...)

Madde 46 – (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmadan, Bakanlıkça belirlenen sürelerle sınırlı olmak kaydıyla ve Genel Müdürlüğün onayı alınarak valiliklerce insani ikamet izni verilebilir ve bu izinler uzatılabilir:

(...)

b)     Haklarında sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı alındığı hâlde, yabancıların Türkiye’den çıkışları yaptırılamadığında ya da Türkiye’den ayrılmaları makul veya mümkün görülmediğinde;

c)  55 inci madde uyarınca yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınmadığında;

ç) 53 üncü, 72 nci ve 77 nci maddelere göre yapılan işlemlere karşı yargı yoluna başvurulduğunda (...) »

Madde 52 - (1) Yabancılar, sınır dışı etme kararıyla, menşe ülkesine veya transit gideceği ülkeye ya da üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilebilir.

Madde 53 - (1) Sınır dışı etme kararı, Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır

(2)   Karar, gerekçeleriyle birlikte hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı, bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir

(3)   Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir.

Mahkemeye yapılan başvurular on beş gün içinde sonuçlandırılır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.

Madde 54 - (1) Aşağıda sayılan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınır:

(...)

d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar,

(...)

(2) (Değişik: 3/10/2016-KHK-676/36 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/31 md.) Bu maddenin birinci fıkrasının (b), (d) ve (k) bentleri kapsamında oldukları değerlendirilen uluslararası koruma başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler hakkında uluslararası koruma işlemlerinin her aşamasında sınır dışı etme kararı alınabilir.

Madde 55 - (1) 54 üncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz:

a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar.

(...)

Madde 57 - (1) 54 üncü madde kapsamındaki yabancılar, kolluk tarafından yakalanmaları hâlinde, haklarında karar verilmek üzere derhâl valiliğe bildirilir. Bu kişilerden, sınır dışı etme kararı alınması gerektiği değerlendirilenler hakkında, sınır dışı etme kararı valilik tarafından alınır. Değerlendirme ve karar süresi kırk sekiz saati geçemez.

(2)   Hakkında sınır dışı etme kararı alınanlardan; kaçma ve kaybolma riski bulunan, Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte ya da asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın Türkiye’den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilik tarafından idari gözetim kararı alınır. Hakkında idari gözetim kararı alınan yabancılar, yakalamayı yapan kolluk birimince geri gönderme merkezlerine kırk sekiz saat içinde götürülür.

(3)   Geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez. Ancak bu süre, sınır dışı etme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde, en fazla altı ay daha uzatılabilir

(4)   İdari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı, valilik tarafından her ay düzenli olarak değerlendirilir. Tutukluluğun devamına gerek görülmemesi halinde, otuz günlük sürenin dolmasına gerek yoktur. İdari gözetimin devamında zaruret görülmeyen yabancılar için idari gözetim derhâl sonlandırılır. Bu tür yabancılara, belirli bir adreste ikamet etme ve belirlenecek bir şekilde ve süre boyunca rapor verme gibi idari yükümlülükler getirilebilir.

(5)   İdari gözetim kararı, idari gözetim süresinin uzatılması ve her ay düzenli olarak yapılan değerlendirmelerin sonuçları, gerekçesiyle birlikte yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Aynı zamanda, idari gözetim altına alınan kişi bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa, kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir.

(6)   İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz. Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde, dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir. İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hâkimine başvurabilir.

(...)

Madde 58 - (1) İdari gözetime alınan yabancılar, geri gönderme merkezlerinde tutulurlar

(...)

Madde 59 - (1) Geri gönderme merkezlerinde;

a)     Yabancı tarafından bedeli karşılanamayan acil ve temel sağlık hizmetleri ücretsiz verilir,

b)    Yabancıya; yakınlarına, notere, yasal temsilciye ve avukata erişme ve bunlarla görüşme yapabilme, ayrıca telefon hizmetlerine erişme imkânı sağlanır,

c)         Yabancıya; ziyaretçileri, vatandaşı olduğu ülke konsolosluk yetkilisi, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği görevlisiyle görüşebilme imkânı sağlanır

 (...) »

44. Kabul ve Barınma Merkezleri ve Geri Gönderme Merkezlerine ilişkin 22 Nisan 2014 tarihli ve 28980 sayılı Yönetmeliğin 14. maddesinde bu merkezlerde sağlanacak hizmetler belirtilmektedir: barınma ve beslenme, iç ve dış güvenlik, yabancı tarafından sağlanamayan acil ve temel sağlık hizmetleri, psikolojik ve sosyal destek faaliyetleri.

I. ÇİN’E SINIR DIŞI EDİLME VEYA İADE EDİLME RİSKİNE İLİŞKİN ŞİKÂYETLER HAKKINDA (SÖZLEŞME’NİN 2 VE 3. MADDELERİ)

Madde 2

« 1. Herkesin yaşam hakkı yasayla korunur. Yasanın ölüm cezası ile cezalandırdığı bir suçtan dolayı hakkında mahkemece hükmedilen bu cezanın infaz edilmesi dışında, hiç kimsenin yaşamına kasten son verilemez.

2. Ölüm, aşağıdaki durumlardan birinde mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir güç kullanımı sonucunda meydana gelmişse, bu maddenin ihlaline neden olmuş sayılmaz:

a)    bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması;

b)    bir kimsenin usulüne uygun olarak yakalanmasını gerçekleştirme veya usulüne uygun olarak tutulu bulunan bir kişinin kaçmasını önleme;

c)    bir ayaklanma veya isyanın yasaya uygun olarak bastırılması. »

Madde 3

« Hiç kimse işkenceye veya insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. »

Sonuç olarak, 39. maddenin uygulanmasına son verilmesi uygun olacaktır.

« (...) bir mahkûmun bir doktor tarafından muayene edilmiş ve belirli bir tedavinin reçete edilmiş olması, otomatik olarak verilen tedavinin uygun olduğu sonucunu doğurmaz (...) Buna ek olarak, yetkililer gözaltında tutulan kişinin sağlık durumuna ilişkin bilgilerin ve gözaltında aldığı bakımın eksiksiz bir şekilde kaydedilmesini sağlamalıdır (...), tutuklunun doğru teşhis ve uygun bir tedavi alması (...) ve hastalığın gerektirdiği durumlarda, semptomları tedavi etmekten ziyade sağlık sorunlarını iyileştirmeyi veya kötüleşmesini önlemeyi amaçlayan kapsamlı bir tedavi stratejisi ile birlikte düzenli ve sistematik izlemeye tabi olması (...) Ayrıca, öngörülen tedavinin etkili bir şekilde uygulanabilmesi için gerekli koşulları sağladıklarını gösterme yükümlülüğü de yetkililere aittir (...) Buna ek olarak, cezaevlerinde sağlanan bakım uygun nitelikte olmalıdır, yani devlet makamlarının genel nüfusa sağlamayı taahhüt ettiği bakımla karşılaştırılabilir bir standartta olmalıdır. Ancak bu, her mahkûma cezaevi dışındaki en iyi sağlık tesislerinde sunulan tıbbi bakımla aynı düzeyde tıbbi bakım sunulması gerektiği anlamına gelmez (...) »

Sözleşme’nin 5. maddesinin ilgili kısımları aşağıdaki gibidir:

« 1. Herkes özgürlük ve güvenlik hakkına sahiptir. Aşağıda belirtilen haller dışında ve yasanın öngördüğü usule uygun olmadan hiç kimse özgürlüğünden yoksun bırakılamaz:

(...)

f) Kişinin, usulüne aykırı surette ülke topraklarına girmekten alıkonması veya hakkında derdest bir sınır dışı ya da iade işleminin olması nedeniyle yasaya uygun olarak yakalanması veya tutulması.

2. Yakalanan her kişiye, yakalanma nedenlerinin ve kendisine yöneltilen her türlü suçlamanın en kısa sürede ve anladığı bir dilde bildirilmesi zorunludur.

(...)

82. Buradan, iç hukukta, başvuranın Sözleşme’nin 5. maddesi kapsamındaki haklarının ihlal edildiğinin kabul edildiği ve tespit edilen ihlal için yeterli tazminatın ödendiği sonucu çıkmaktadır. Dolayısıyla başvuran, Sözleşme’nin 34. maddesi bağlamında, Sözleşme’nin 5. maddesinin ihlal edilmesinden dolayı mağdur olduğunu artık iddia edemez. Yukarıda belirtilenler ışığında, Mahkeme, başvurunun bu kısmının 35 § 3 (a) maddesi anlamında Sözleşme hükümleriyle ratione personae uyumsuz olduğu ve 35 § 4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.

Bu nedenlerle, Mahkeme, oybirliğiyle,

Başvuruları birleştirmeye karar verir;

Başvurunun Çin’e sınır dışı edilme veya iade edilme riskine ilişkin kısmının kayıttan düşürülmesine karar verir;

Kalan başvuruları kabul edilemez ilan eder.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve 20 Ekim 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

Hasan Bakırcı

Jon Fridrik Kjølbro

Yazı İşleri Müdürü

Başkan