Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2004/70 Esas 2004/2245 Karar

(4616 S. K. m. 1) (1412 S. K. m. 317, 318) (765 S. K. m. 64, 504, 522) (3182 S. K. m. 38, 41)

Dava: Dolandırıcılık, hizmet nedeniyle emniyeti suiistimal, özel evrakta sahtecilik, cürüm işlemek amacıyla teşekkül oluşturmak, bu teşekküle katılmak ve yardımda bulunmak suçlarından sanıklar Korkmaz Yiğit, Altan Ayanoğlu, Cafer Sait Okray, Yılmaz Yiğit, Savaş Özcan, Metin Kemal Özal, Kenan Kamil Kenanoğlu, Mehmet Şeref Akkaş, Ali Ertunç Yalçın, Gürbüz Yiğit, Cengiz Yiğit, Metin Parlatan, İbrahim Süzme, Süha Sezen, Sibel Dayıoğlu, Gülşen Yiğit, Serpil Uğurlu, Erdoğan Özen, Recep Karaman, Reşat Yamanoğlu, Ercan Ünal, Gülşen Ok, Abdullah Kemalettin Büyükünal, Erol Bakaç, Bilal Toy, Cengiz Elmastaş, Murat Yıldırım, Recep Oruç, Gülşen Oya Alkan, Asiye Erdem, Ümit Yurder, İzzet Saban, Burçin Kesebir, Turgut Kızılbudak, Yalçın Taş, Cengiz Giden, Lütfi Gül, İdris Oruç, ve İsa Karagöz’ün yapılan yargılamaları sonunda: Sanık Korkmaz Yiğit hakkında dolandırıcılık ve hizmet nedeniyle emniyeti suiistimal, sanıklar Altan Ayanoğlu, Cafer Sait Okray, Yılmaz Yiğit Savaş Özcan, Metin Kemal Özal ve Kenan Kamil Kenanoğlu haklarında hizmet nedeniyle emniyeti suiistimal suçlarından mükerrer açılan kamu davalarının reddine, sanık Korkmaz Yiğit’in özel belgede sahtecilik suçundan beraatına, haklarında cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak, bu teşekküle katılmak ve yardımda bulunmak suçlarından kamu davası açılan tüm sanıkların bu suçlardan beraatlarına, tüm sanıkların eylemlerinde dolandırıcılık suçunun unsurlarının bulunmadığı, sübutu halinde hizmet nedeniyle emniyeti suiistimal suçunu oluşturacağından 4616 Sayılı Kanun’un 1/4 maddesi uyarınca kamu davasının kesin hükme bağlanmasının ertelenmesine, dolandırıcılık suçundan ayrıca bir karar verilmesine yer olmadığına, karar kesinleştiğinde kefalet parasının sanık Korkmaz Yiğit’e iadesine dair Beyoğlu 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nden verilen 12.09.2003 gün ve 1998/353 Esas, 2003/185 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi katılanlar hazine, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu vekilleri ile şikayetçi Recep Erdoğan tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığının red-onama ve bozma isteyen 08.01.2004 tarihli tebliğnamesi ile daireye gönderilmekle, katılan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu vekilinin yetkisi bulunmadığından duruşmalı inceleme isteminin CMUK’nun 318. maddesi uyarınca reddine karar verilip, Ceza Genel Kurulunun 24.09.2002 gün ve 214/322 sayılı kararında açıklandığı üzere 4616 Sayılı Yasa uyarınca verilen davanın kesin hükme bağlanmasının ertelenmesine ilişkin karara karşı yapılan başvuru; fiillerin dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna ilişkin olup, yargılama konusu suçu bu yasa kapsamı dışına çıkaracak hususa yönelik bulunduğundan temyiz olarak değerlendirilmesi gerektiği cihetle incelenerek gereği görüşüldü:

Karar: 4389 Sayılı Bankalar Kanunu’na 12.05.2001 gün ve 4672 Sayılı Kanun’un 9. maddesi ile eklenip, 30.01.2002 gün ve 4743 Sayılı Yasanın 5. maddesi ile değiştirilen Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu başlıklı 15. maddesinin 9.fıkrasının (a) bendi uyarınca; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun suçtan zarar gören olarak kamu davasına katılacağı hükme bağlandığından, aynı yasanın 24/1. maddesi kapsamı dışında bulunan dava konusu suçlardan dolayı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun müdahillik sıfatı sona ermekle, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu vekilinin temyiz istemi ile yüklenen suçlardan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve davaya katılma talebi mahkemece reddedilen şikayetçi Recep Erdoğan’ın hükmü temyize yetkisi bulunmadığından ve Beyoğlu C.Başsavcılığının 08.12.1998 gün ve 589 sayılı iddianamesi ile aynı C.Başsavcılığının 13.10.1999 gün ve 481 sayılı iddianamelerine konu sanıklar ve suçlar dışında diğer kamu davalarına konu fiiller ve sanıklar yönünden müdahale talebinde bulunmayan hazine adına vekilinin anılan iddianamelere konu sanıklar ve suçlar dışındaki temyiz isteminin ve ayrıca cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak, bu teşekküle katılmak ve yardımda bulunmak suçlarından açılan kamu davalarında yüklenen suçlardan doğrudan doğruya zarar görmeyen şikayetçi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu adına vekilinin davaya katılmasına karar verilmesi, hukuken geçersiz olup hükmü temyize hak vermeyeceği cihetle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu vekilinin cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak, bu teşekküle katılmak ve yardımda bulunmak suçlarına yönelen vaki temyiz istemlerinin CMUK’nun 317. maddesi uyarınca kısmen istem gibi REDDİNE,

Katılanlar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ile hazine vekillerinin Beyoğlu C.Başsavcılığının 08.12.1998 gün ve 589 sayılı iddianamesi ile sanıklar Korkmaz Yiğit, Altan Ayanoğlu, Cafer Sait Okray, Yılmaz Yiğit, Savaş Özcan, Metin Kemal Özal, Kenan Kamil Kenanoğlu’na yüklenen dolandırıcılık, hizmet nedeniyle emniyeti suiistimal ve özel evrakta sahtecilik suçlarından kurulan hükme yönelik temyizlerinde:

Yüklenen suçların yasada gerektirdiği cezaların türleri ve üst sınırları itibariyle tabi oldukları TCK’nun 102/4. maddesinde öngörülen asli dava zamanaşımının kesici son işlem olan sanıklar Korkmaz Yiğit, Altan Ayanoğlu, Yılmaz Yiğit, Savaş Özcan, Metin Kemal Özal, Kenan Kamil Kenanoğlu’nun sorgularının yapıldığı 08.01.1999, sanık Cafer Sait Okray’ın sorgusunun yapıldığı 12.01.1999 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılanlar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ile hazine vekillerinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanıklar hakkında Beyoğlu C.Başsavcılığının 08.12.1998 gün ve 589 sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle TCK’nun 102/4. maddesi gereğince ORTADAN KALDIRILMASINA,

Katılanlar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve hazine vekillerinin tüm sanıklara yüklenen ve zamanaşımı nedeniyle kamu davası ortadan kaldırılan fiiller ile temyiz istemleri reddedilenler dışında kalan diğer dolandırıcılık ve hizmet nedeniyle emniyeti suiistimal suçlarından açılan kamu davalarına yönelik temyizlerine gelince:

1-) Yüklenen suçlardan doğrudan doğruya zarar gören şikayetçi hazine adına vekilinin 19.01.2000 havale tarihli dilekçesiyle mahkemenin birleştirilen 1999/317 esas sayılı dosyasına vaki müdahale isteminin kabulüne karar verilmemesi,

2-) 23.10.1998 tarihi itibariyle ödemelerini karşılayamaz duruma gelip, Mülga 3182 Sayılı Bankalar Kanunu’nun 64. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 26.10.1998 tarihinde yönetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna geçen ve bilahare hakim hisseleri 12.12.1998 tarihli devir sözleşmesi ile adı geçen fona satılan Bank Ekspres A.Ş.’nin, o tarih itibariyle % 98,38 oranındaki hakim hissesinin sahibi ve aynı zamanda adı geçen bankanın yönetim kurulu başkanı olan sanık Korkmaz Yiğit’in, diğer sanıklarla fikir ve eylem birliği içinde hareket ederek, olay tarihleri olan 20.03.1997 ila 23.10.1998 tarihleri arasında yürürlükteki 3182 Sayılı Bankalar Kanunu’nun 38/2 ve 41/1. maddelerinde öngörülen ve gerek mevduat sahipleri ile banka tüzel kişiliğini, gerekse toplumda ekonomiye ve bankalar sistemine olması gereken güven duygusunu korumak için getirilen engelleri aşmak ve Bankalar Kanununun risk temerküzünü önlemeye yönelik hükümlerini dolanmak amacıyla, suç tarihinde Egebank A.Ş.’nin hakim hissedarı olan Yahya Murat Demirel ile uygulamada Back To Back diye adlandırılan karşılıklı olarak aynı tutar, faiz oranı ve vade üzerinden kredi kullanımı için vardıkları mutabakat gereğince kullandıkları kredilere karşılık, Bank Ekspres yönetim kurulu üyeleri olan sanıklar Altan Ayanoğlu, Cafer Sait Okray, Yılmaz Yiğit, banka genel müdürü Savaş Özcan, genel müdür yardımcıları Metin Kemal Özal, Kenan Kamil Kenanoğlu ile birlikte Egebank A.Ş.’nin genel müdür baş yardımcılığı görevini yürüten sanık Ali Ertunç Yalçın tarafından verilen bilgiler ile Egebank grubuna dahil, Dereks Deri ve Kürk Sanayii ve Dış Ticaret Limited Şirketi, İleri İthalat ve İhracat Anonim Şirketi, Özteks Tekstil Sanayii ve Ticaret Limited Şirketi, Likya Turizm ve Yatçılık Limited Şirketi, Demser Nakliye ve Depo İşletmeciliği Anonim Şirketi, Demyapı İnşaat ve Pazarlama Anonim Şirketi, Demeks İhracat Tekstil Sanayii ve Ticaret Anonim Şirketi ve Dempanel Entegre Orman Ürünleri Sanayii ve Ticaret Anonim Şirketi unvanlı hukuken ve fiilen var olmayan bir kısım paravan şirketlere sahte başvuru ve imza sirküleri ile diğer sahte belgelere dayanarak bu şekildeki aldatıcı nitelikteki hile ve desiselerle 60.070.472 USD tutarında kredi kullandırıp, tahsis edilmemesi gereken kredileri tahsis ettirdikleri,

Ayrıca Bank Ekspres’in genel müdür yardımcılığı görevini yürüten sanık Mehmet Şeref Akkaş, Korkmaz Yiğit’in akrabaları olan sanıklar Gürbüz Yiğit, Cengiz Yiğit, İbrahim Süzme, Metin Parlatan ile Korkmaz Yiğit’in yakın arkadaşı olan Recep Karaman ve paravan şirketlere kredi temini işini koordine edip bazı şirketlere de ortak olan İzzet Saban’ın, Korkmaz Yiğit’in işyerlerinde aşçı, şoför, sekreter, bahçıvan, işçi gibi ücretli olarak çalışan Sibel Dayıoğlu, Gülşen Yiğit, Ercan Ünal, Gülşen Ok, Abdullah Kemalettin Büyükünal, Erol Bakaç, Bilal Toy, Cengiz Elmastaş, Recep Oruç, Gülşen Oya Alkan, Asiye Erdem, Ümit Yurder, Burçin Kesebir, Turgut Kızılbudak, Yalçın Taş, Lütfi Gül ve İdris Oruç isimli sanıklara kurdurulan ve alınan kredilerle orantılı iş hacmi olmayıp, yeterli sermayesi bulunmayan, çoğunun adres ve ortaklık yapısı yöneticileri tarafından dahi bilinmeyen, kuruluş, biçim, şekil, işyeri, faaliyetleri ve bilançoları itibariyle paravan oldukları kuşku götürmeyen, hatta bir kısmının yasal kuruluşları dahi tamamlanmayan ve gerçekte faaliyeti olmadığını bildikleri paravan şirketler ile yine Korkmaz Yiğit’in işyerlerinde çalışıp normal yaşam koşulları içinde bu kadar yüksek tutarlı kredi kullanmaları mümkün olmayan Murat Yıldırım, Cengiz Giden, Süha Sezen, Reşat Yamanoğlu ve İsa Karagöz isimli sanıklara da banka sahibine kaynak yaratmak amacıyla aldatıcı nitelikteki hile ve desiselerle sağladıkları tahsil kabiliyeti olmayan kredileri virman yoluyla Korkmaz Yiğit’in şahsi veya firmalarının hesaplarına naklederek mal edinmesini sağladıkları, mal edinilen miktarın 41.806.125.000.000 Türk Lirası olduğu, yine bankanın yurtdışında bulunan döviz rezervlerinin banka kayıtlarında yer verilmemesi şeklindeki hilelerle rehin gösterip, çeşitli finans kuruluşlarından Korkmaz Yiğit’e ait şirketlere haksız krediler temin ettirdikleri, bu şekilde sağlanan kredilerin teminatını bankanın rehnedilen mevduatının oluşturduğu, bu suretle sağlanan haksız menfaatin 128 milyon USD olduğu, keza Bank Ekspres krediler grup müdürü sanık Serpil Uğurlu ile merkez şube müdürü Erdoğan Özen’in de görev yaptıkları dönemde Korkmaz Yiğit’e çıkar sağlamak amacıyla yapılan kredilendirme faaliyetlerinde aktif görev alıp karar ve uygulamalarıyla kredi tahsislerini gerçekleştirdikleri, adları geçen tüm sanıkların ortak suç işleme kastı altında birlikte hareket ederek Bank Ekspres’i, tahsis edilmemesi gereken kredilerin açılmasını sağlamak maksadıyla dolandırdıkları, bu şekildeki fiillerin hizmet nedeniyle emniyeti suiistimal suçunu oluşturmayıp, TCK’nun 504/1. madde ve bendine öngörülen nitelikli dolandırıcılık suçunu meydana getirdiği, iddia, savunmalar, yeminli tanık beyanları, Bankalar Yeminli Murakıplar Kurulu raporları ve ekleri, Bank Ekspres Teftiş Kurulu raporları ve ekleri, Ticaret Sicil Memurluğu yazısı, kullanılan krediler ve verilen teminatlara ilişkin Hazine Müsteşarlığı’nın cevabi yazıları, bir kısım paravan şirketlerin vergi ve giderlerine ilişkin çeşitli belgeler, kuruluş, ortaklık yapısı, imza sirküleri, adres ve unvanları ile açılan kredilerin miktarı, kullanım tarihleri, vadeleri ve kimler tarafından kullanıldığını bildiren müzekkere cevapları, virman talimatları ve dosya içerisindeki diğer bilgi ve belgelerden anlaşılıp sübuta ermesine göre, sanıklar Recep Karaman, Gürbüz Yiğit, Süha Sezen, Gülşen Yiğit, Serpil Uğurlu, Abdullah Kemalettin Büyükünal, Bilal Toy, Erol Bakaç, Murat Yıldırım, Ümit Yurder, Erdoğan Özen, İsa Karagöz, Cengiz Giden, Yalçın Taş, Turgut Kızılbudak’ın TCK’nun 64/1. maddesi delaletiyle 504/1 ve 522, diğer sanıkların ise aynı yasanın 64/1 maddesi delaletiyle 504/1, 80 ve 522. maddeleri uyarınca mahkumiyetlerine karar verilmesi ve sanıklar Korkmaz Yiğit, Altan Ayanoğlu, Cafer Sait Okray, Yılmaz Yiğit, Savaş Özcan, Metin Kemal Özal, Kenan Kamil Kenanoğlu, Mehmet Şeref Akkaş, Gürbüz Yiğit, Cengiz Yiğit, İbrahim Süzme, Metin Parlatan ve İzzet Saban hakkındaki temel cezanın kastın yoğunluğu, suç konusunun önem ve değeri, suçun işlenmesindeki özellikler gözetilerek alt sınırın üstünde belirlenmesi gerekirken isabetsiz gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Sonuç: Yasaya aykırı, katılanlar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu vekili ile hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca kısmen istem gibi BOZULMASINA, 24.03.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy