(5252 S. K. m. 9) (5271 S. K. m. 264, 267) (765 S. K. m. 2, 503, 522) (5237 S. K. m. 7, 61)
Dava: Dolandırıcılık suçundan hükümlü Halis Kaya'nın yapılan yargılaması sonunda, mahkumiyetine dair Burdur Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 29.5.2000 gün, 2000/64 Esas, 2000/418 Karar s. kesinleşmiş hükmün, 5237 s. Kanunun 1.6.2005 gününde yürürlüğe girmesini müteakip yeniden değerlendirilmesi sonucu aynı mahkemece duruşma yapılmaksızın dosya üzerinde verilen 8.6.2005 tarih ve aynı s. ek karara vaki itiraz üzerine Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin 7.7.2005 gün, 2005/414 D.İş. s. kararıyla itirazın reddine karar verilmesinden sonra yasa yararına bozma talebinde bulunulması üzerine, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 15.12.2005 gün, 53550 s. yazısı gereği dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmekle; 5252 s. Kanunun 9/3. maddesi uyarınca duruşma açılarak veya dosya üzerinde verilen kararlar temyize tabi olup itiraz üzerine Burdur Ağır Ceza Mahkemesince verilen karar hukuki değerden yoksun bulunduğundan ve CMK. nun 264. maddesi gereğince itiraz dilekçesi temyiz davası açma niteliğinde görüldüğünden dosyanın incelenmesine karar verilip incelenerek gereği görüşüldü;
765 S. Türk Ceza Kanununun 2/2. maddesi ile bu kanun yerine yürürlüğe giren 5237 S. Türk Ceza Kanununun 7/2. maddesinde suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan yasa ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise fail lehine olan yasanın uygulanarak infaz olunacağı hüküm altına alınmıştır. 5237 S. Türk Ceza Yasasının yürürlüğe konulmasına ait usul ve esasları belirlemek amacıyla 5252 S. Türk Ceza Yasasının Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Yasa kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla 5237 S. Kanunun yürürlüğe girdiği 01.06.2005 gününden önce verilen kararlarda, ortaya çıkan uyum sorunlarının giderilmesi, uygulanması gereken lehe hükmün tespiti, 5237 S. Kanunun uygulanma ilkeleri geçici nitelikte bulunan 5252 S. Kanuna göre belirlenecektir. Anılan kanunun 9. maddesinde lehe kanunun derhal uygulanabileceği hallerde duruşma yapılmaksızın dosya üzerinde karar verilebileceği kabul edilerek asıl olanın duruşma yapılması olduğu hükme bağlanmıştır. Maddede sözü edilen haller eylemin, tartışmasız olarak suç olmaktan çıkarılması, ceza sorumluluğunun kaldırılması veya belirlenen cezanın bir değerlendirme ve takdir gerektirmemesi gibi hallerdir. Mahkemece bir değerlendirme yapılarak suçun unsurlarının tayini takdir hakkı kullanılarak cezanın belirlenmesi veya kişiselleştirilmesinin gerektiği durumlarda, davaya katılan veya şikayetçiye de haber verilerek duruşma açılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Evrak üzerinde yapılan incelemede, suçun unsurlarının tartışılması, yeni kanunun verdiği takdir hakkı kullanılarak ceza tayini veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, hükmün niteliğinin değiştirilmesi ve bu kararın sınırlı inceleme yapması gereken itiraz merciince incelenerek talebin yerinde olduğuna veya olmadığına karar verilmesi mümkün değildir. Ayrıca Ceza Genel Kurulunun 11.5.1999 tarih 104/113 ve 6.10.1998 tarih 224/297 s. kararlarında duruşma yapılarak verilip kesinleşen bir hükmün zat ve mahiyetinde değişiklik yapılması aksine bir düzenleme olmadığı takdirde ancak duruşma yapılarak verilecek yeni bir hükümle mümkün olduğu kabul edilmiştir. Davanın esasını çözen ya da değişiklik yapan ve sonradan yürürlüğe giren kanun değerlendirilerek yeniden karar verilmesine yer olmadığına ait sonuçlandırıcı (nihai) kararlar duruşma dışında verilmiş olsalar dahi 5271 S. Ceza Muhakemesi Yasasının 267 ve 5320 S. Kanunun 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 S. Kanunun 305. maddesine göre temyize tabidir.
Bu itibarla; 5252 S. Kanunun 9. maddesi 1.fıkrası uyarınca usulüne uygun biçimde duruşma açılıp anılan maddenin 3. fıkrası uyarınca da hükümlünün 765 S. TCK. nun 503, 522. maddeleri gereğince cezalandırılmasına ait kesinleşmiş mahkumiyet hükmü ile sonradan 1.6.2005 gününde yürürlüğe giren 5237 S. Kanunun temel cezanın tayini ile bireyselleştirilmesine ait bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların denetime imkan verecek biçimde gösterilip birbiriyle karşılaştırılması suretiyle lehe hükmün belirlenip, 5237 s. Yasada sağlanan haksız menfaatin fahiş olması halinde cezanın artırılacağına dair bir hüküm bulunmadı, bu hususun anılan kanunun 61. maddesi uyarınca temel cezanın tayininde gözetilmesi gerektiği de gözetilmeden yazılı biçimde dosya üzerinde karar verilmesi,
Yasaya aykırı, hükümlünün temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu nedenlerden dolayı 5320 S. Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 S. CMUK. nun 321. maddesi uyarınca istek gibi BOZULMASINA, 24.04.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy