(KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİ)
Kasten öldürmeye teşebbüs, mala zarar verme, kasten yaralama ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından sanıklar ...,hakkında yapılan yargılama sırasında, 5271 sayılı CMK’nın 23/1. maddesi gereğince, görevsizlik kararı veren hâkimin yüksek görevli mahkemede davaya bakamayacağından bahisle, 5271 sayılı Kanun’un 27/b-son maddesi gereğince ... Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 31.01.2014 tarihli ara kararı ile verilen çekinme kararı üzerine dosyanın gönderildiği mercii ... Ağır Ceza Mahkemesince, çekinmenin yerinde olmadığına dair verilen 12.02.2014 tarihli ve 2014/118 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
... Ağır Ceza Mahkemesi’nin 16.04.2013 tarihli ve 2013/100-146 sayılı görevsizlik kararında, mahkeme hâkimlerinin oybirliği ile verdiği görevsizlik kararında kesin olarak eylemi tanımlayarak hukuki düşüncelerini açıklamak suretiyle tarafsızlıklarını kaybettikleri anlaşılmakla, çekinme taleplerinin kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden,...Ağır Ceza Mahkemesinin 12.02.2014 tarihli ve 2014/118 sayılı kararının bozulması gerektiğinden söz edilerek Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 07.05.2014 gün ve 94660652-105-63-3711-2014- 9173/31195 sayılı yazılı istemlerine müsteniden anılan kararın 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi gereğince kanun yararına bozulmasına ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.05.2014 tarih 2014/183314 sayılı tebliğnamesine bağlı dosyası Dairemize gönderilmekle okundu; gereği konuşulup düşünüldü.
TÜRK MİLLETİ ADINA
I-OLAY:
Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında olası kasıtla öldürme suçuna teşebbüs, kasten yaralama, mala zarar verme ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından cezalandırılmaları istemiyle...Cumhuriyet Başsavcılığının 25.03.2013 tarihli ve 2013/356 sayılı iddianamesi ile... Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığı... Ağır Ceza Mahkemesi’nin 16.04.2013 tarihli ve 2013/100 Esas, 2013/146 sayılı kararı ile
"...’ın kasten adam öldürmeye yönelik eylemi açısından TCK’nın 21/2. maddesi kapsamında düzenlenen olası kast durumunun iddia edilmesi karşısında yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, failin meydana gelen sonuca göre kasten adam öldürme suçuna teşebbüs suçu kapsamında yargılaması kesinlikle yapılamaz. Zira, olası kast hallerinde fail yalnızca meydana gelen sonuçtan sorumlu olabilir. Bu tür kast çeşidinde adam öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulması mümkün değildir. Mağdurdaki yaralar ise basit tıbbi müdahaleyi gerektirir seviyededir. Mahkememizin kabulüne göre, şüpheli...’in olası kast ile adam öldürme suçu açısından şüphelinin eylemi TCK’nın 170. maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Sonuç meydana geldiğinde şüpheli eylemi silahla tehdit kapsamında değerlendirilemez. Zira şüphelinin olayın diğer mağdurları açısından amaçladığı bir fiil biçimi yoktur.” Denilmek suretiyle sanıkların kasten yaralama, mala zarar verme, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından yargılamalarının yapılması için görevsizlik kararı verilerek dosyanın... Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,... Asliye Ceza Mahkemesi’nin 17.06.2013 tarihli ve 2013/104 Esas, 2013/191 sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek, dosyanın mercii tayini için ilgili Yargıtay Dairesine gönderilmesine karar verildiği, Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 25.092013 tarihli ve 2013/12923 esas, 2013/9215 karar sayılı ilamı ile “... Ağır Ceza Mahkemesinin 16.04.2013 gün ve 2013/100 Esas, 2013/146 karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına” karar verildiği, dosyanın... Ağır Ceza Mahkemesine gelmesi üzerine 2013/236 Esas numarasına kaydı yapılmak suretiyle yapılan yargılama sırasında, 31.01.2014 tarihli ara kararı ile “Mahkemenin Başkan ...(92612), Üye ... (120803) ve Üye...(151552) sicil numaralı Başkan ve Hâkimler tarafından verilen 2013/100 Esas, 2013/146 Karar sayılı görevsizlik kararında açıkça görüş beyan edildiği görüldüğünden, 5271 sayılı CMK’nın 23. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen bir karar veya hükme katılan hâkim yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar ya da hükme katılamaz şeklindeki hüküm nedeni ile" mahkeme başkan ve üyelerinin dosyadan çekindikleri, bu konuda bir karar verilmek üzere dosyanın CMK’nın 27/b-son cümlesi uyarınca gönderildiği... Ağır Ceza Mahkemesinin 12.02.2014 tarihli ve 2014/118 D.iş sayılı kararı ile “sadece görevsizlik kararı verilmesinin görüş beyan edildiği anlamına gelmediği, belirtilen sebeplerin dosyadan çekinme hususunda yeterli olmadığı" gerekçesi ile talebin reddine karar verildiği,... Ağır Ceza Mahkemesinin 12.02.2014 tarihli ve 2014/118 D.iş sayılı kararının bozulması istemiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına bozma isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Hukuki görüşünü bildirerek görevsizlik kararı veren mahkeme başkan ve üyelerinin dosyadan çekinmesi gerekip gerekmeyeceği noktasında toplanmaktadır.
III-Hukuksal Değerlendirme:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun,
“Yargılamaya katılamayacak hâkim” başlıklı 23. maddesinde; “(1) Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz. (2) Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim, kovuşturma evresinde görev yapamaz. (3) Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz.”
“Hâkimin reddi sebepleri ve ret isteminde bulunabilecekler” başlıklı 24. maddesinde; “(1) Hâkimin davaya bakamayacağı hâllerde reddi istenebileceği gibi, tarafsızlığını şüpheye düşürecek diğer sebeplerden dolayı da reddi istenebilir. (2) Cumhuriyet savcısı; şüpheli, sanık veya bunların müdafii; katılan veya vekili, hâkimin reddi isteminde bulunabilirler. (3) Bunlardan herhangi biri istediği takdirde, karar veya hükme katılacak hâkimlerin isimleri kendisine bildirilir."
“Hâkimin çekinmesi ve inceleme mercii" başlıklı 30. maddesinde; “(1) Hâkim, yasaklılığını gerektiren sebeplere dayanarak çekindiğinde; merci, bir başka hâkimi veya mahkemeyi davaya bakmakla görevlendirir. (2) Hâkim, tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebepler ileri sürerek çekindiğinde, merci çekinmenin uygun olup olmadığına karar verir. Çekinmenin uygun bulunması halinde, davaya bakmakla bir başka hâkim veya mahkeme görevlendirilir. (3) Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yapılan işler hakkında 29 uncu madde hükmü uygulanır." Hükümleri düzenlenmiştir.
5271 sayılı CMK’nın 6.maddesi uyarınca, iddianamenin kabulünden sonra, yargılamanın alt dereceli bir mahkemeye ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilemez ise de,... Ağır Ceza Mahkemesi’nce 16.04.2013 tarihinde iddianamenin kabulüne, tensip ile de aynı tarihte sanıkların belirtilen maddelerden yargılamalarının yapılması için görevsizlik kararı verilerek dosyanın... Asliye Ceza Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 07.06.2011 tarihli ve 2011/1-75 Esas, 2011/114 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, bir olayla ilgili olarak kanaati oluşan hâkimin yeniden yargılama aşamasında daha önce oluşan görüşünün etkisi altında kalması olanaklıdır. Bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olayla ilgili hiçbir önyargısı olmayan farklı bir hâkimin yeniden yargılama yapması hak ve özgürlüklerin korunması açısından bir güvencedir. Hâkimin objektif araştırma ve saptamalarda bulunması tarafsızlığını şüpheye düşürecek işlemler değildir. Bu işlemleri yapan yargıç, esas hakkında yargılama yapan mahkeme heyetinde yer alabilir. Burada önemli olan, alınan tedbirlerin ya da kararların kapsamı ve niteliği itibariyle sanığın suçluluğu konusunda bir önyargı oluşturup oluşturmadığıdır.
Konuyla ilgili olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları incelendiğinde; AİHM’nin, ihlal kararı vermek için yargıcın duruşma öncesinde yapmış bulunduğu yüzeysel değerlendirmeleri yeterli görmediği ve “duruşma yargıcının duruşmadan önce kişinin suçlu olup olmadığı konusunda düşünce oluşturup oluşturmadığı” kıstasından hareket ettiği görülmektedir.
... Ağır Ceza Mahkemesi’nce görevsizlik kararı verilirken, sanıkların yargılamalarının yapılacağı sevk maddelerin gösterilmesi sırasında kararda, sanıkların suçu işleyip işlemediği ile suçun nitelendirilmesi konusunda dosyanın esas olarak incelenmesi sonucunda oluşan bir görüş açıklaması bulunmadığından, önceden belirlenmiş bir kanaate ulaşıldığı kabul edilmemelidir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 141 ve 5271 sayılı CMK’nın 34. maddeleri uyarınca kararların gerekçeli yazılmasının zorunlu olması da dikkate alındığında hâkimin tarafsızlığını kaybettiğinden söz edilemez.
Bu durumda... Ağır Ceza Mahkemesince çekinme talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden, kanun yararına bozma cihetine gidilmemiştir.
IV- Sonuç ve Karar:
Bu nedenlerle;... Ağır Ceza Mahkemesi’nin 31.01.2014 tarihli ve 2013/236 Esas sayılı ara kararı ile mahkeme başkan ve üyelerinin davadan çekinmesine, hâkimlerin davaya bakmaya yetkilerinin kaldırılmasına ilişkin talebi inceleyen ... Ağır Ceza Mahkemesi’nin 12.02.2014 tarihli ve 2014/118 D.iş sayılı talebin reddine ilişkin kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, haklı nedenlere dayanmayan "Kanun Yararına Bozma" isteminin (REDDİNE), diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (TEVDİİNE), 25.06.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy