MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2024/348 değişik iş
İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın kabulüne
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
Rüşvet almak suçundan hükümlü ... hakkında Edirne 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.02.2022 tarihli ve 2020/39 Esas, 2022/47 Karar sayılı kararı ile verilen 3 yıl 4 ay hapis cezasının infazı sırasında, adı geçen hükümlünün cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilmesine ilişkin Edirne 2. İnfaz Hâkimliğinin 09.01.2024 tarihli ve 2024/144 Esas, 2024/91 Karar sayılı kararını müteakip, hükümlünün Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce hazırlanan denetim planındaki yükümlülüklerin kaldırılmasını ya da sayısının azaltılmasına yönelik talebinin reddine dair Edirne 2. İnfaz Hâkimliğinin 13.02.2024 tarihli ve 2024/467 Esas, 2024/601 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın kısmen kabulü ile, hükümlünün doktorluk mesleğini icra etmesi sebebiyle 12.01.2024-11.04.2024 tarihleri arasında pazartesi 1 gün, 12.04.2024-11.07.2024 tarihleri arasında pazartesi 1 gün olmak suretiyle Edirne Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından yönetmeliğe uygun şekilde denetim planı belirlenmesine, 12.07.2024-07.09.2024 tarihleri arasında pazartesi günü 1 gün olarak belirlenen tedbirin ve diğer yükümlülüklerin ise aynen devamına ilişkin Edirne 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.02.2024 tarihli ve 2024/348 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 17.01.2025 tarihli ve 94660652-105-22-8977-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.02.2025 tarihli ve 2025/11205 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.02.2025 tarihli ve 2025/11205 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Her ne kadar Edirne 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.02.2024 tarihli kararı ile hükümlünün doktorluk mesleğini icra ettiğinden bahisle 12.01.2024-11.04.2024 tarihleri arasında pazartesi 1 gün, 12.04.2024-11.07.2024 tarihleri arasında pazartesi 1 gün olmak suretiyle Edirne Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından yönetmeliğe uygun şekilde denetim planı belirlenmesine karar verilmiş ise de,
Denetimli Serbestlik Hüzmetleri yönetmeliğin 78/2. maddesinde yer alan, “Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezalarının infazına karar verilen hükümlüler hakkında,
a) Kamuya yararlı bir işte ücretsiz olarak çalıştırılma,
b) Bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma,
c) Belirlenen yer veya bölgelere gitmeme,
ç) Belirlenen programlara katılma,
yükümlülüklerinden bir veya birden fazlasına tâbi tutulmasına hazırlanan denetim planına göre komisyon tarafından karar verilir.” şeklinde düzenleme ile , yine bir bölgede denetim ve gözetim altında bulunma başlıklı 83. maddesindeki, “ (1) Bir bölgede denetim ve gözetim altında bulunma; toplumun ve mağdurun korunması amacıyla bir bölgede bulunmayı esas alan, belirlenen yere belirlenen tarih ve saatlerde başvurma veya belirlenen bölge sınırları dışına çıkmama yükümlülüğüdür.
(2) Hükümlüden, belirlenen tarih ve saatlerde, denetimli serbestlik müdürlüğüne, kolluğa, muhtarlığa veya müdürlüğün belirleyeceği bir kamu görevlisine başvurması istenir.
(3) Belirlenen yerlere başvurma;
a) Yüksek riskli hükümlülerin denetimli serbestlik tedbiri altında geçireceği süre içerisinde;
1) İlk üç ay her gün,
2) Üç ila altı ay arası haftada üç gün,
3) Altı aydan sonra haftada iki gün,
b) Orta riskli hükümlülerin denetimli serbestlik tedbiri altında geçireceği süre içerisinde;
1) İlk üç ay haftada dört gün,
2) Üç ila altı ay arası haftada iki gün,
3) Altı aydan sonra haftada bir gün,
c) Düşük riskli hükümlülerin denetimli serbestlik tedbiri altında geçireceği süre içerisinde;
1) İlk üç ay haftada iki gün,
2) Üç aydan sonra haftada bir gün,
olarak uygulanır.
(4) Bu yükümlülük, hükümlünün denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmasından itibaren on gün içinde başlar, koşullu salıverme süresinin sona ermesi ile tamamlanır.
(5) Bu yükümlülük; ağır bir hastalık, sakatlık veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız başına idame ettiremeyen hükümlüler hakkında uygulanmaz.
(6) Bu yükümlülük, yüksek riskli hükümlüler bakımından belirlenen bölge sınırları dışına çıkmama şeklinde de belirlenebilir.” şeklindeki düzenleme nazara alındığında;
Hükümlünün risk ve ihtiyaç değerlendirilmesi sonucunda orta riskli olduğunun tespit olunması halinde imza atma yükümlülüğünün yukarıda belirtilen mevzuat kapsamında, ancak ilk üç ay haftada dört gün, üç aydan sonra haftada iki gün olabileceği gözetilmeden, ayrıca hükümlüye yüklenen yükümlülüklerin komisyon tarafından belirleneceği belirtilmesine rağmen, merci tarafından hükümlü hakkında yeni bir denetim planı belirlenerek görevli kurulun yerine geçerek takdir hakkına müdahale etmek suretiyle yerindelik denetimi yapılamayacağı da gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.
2. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" başlıklı 105/A maddesinin (5) inci fıkrası;
(5) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezasının infazına karar verilen hükümlünün, koşullu salıverilme tarihine kadar;
a) Kamuya yararlı bir işte ücretsiz olarak çalıştırılması,
b) Bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulması,
c) Belirlenen yer veya bölgelere gitmemesi,
d) Belirlenen programlara katılması,
yükümlülüklerinden bir veya birden fazlasına tabi tutulmasına, denetimli serbestlik müdürlüğünce karar verilir. Hükümlünün risk ve ihtiyaçları dikkate alınarak yükümlülükleri değiştirilebilir.
....
3. Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin "Bir bölgede denetim ve gözetim altında bulunma başlıklı 83 üncü maddesinin (1) inci, (2) nci fıkrası ile (3) üncü fıkrasının (b) bendi ve (4) üncü fıkrası;
(1) Bir bölgede denetim ve gözetim altında bulunma; toplumun ve mağdurun korunması amacıyla bir bölgede bulunmayı esas alan, belirlenen yere belirlenen tarih ve saatlerde başvurma veya belirlenen bölge sınırları dışına çıkmama yükümlülüğüdür.
(2) Hükümlüden, belirlenen tarih ve saatlerde, denetimli serbestlik müdürlüğüne, kolluğa, muhtarlığa veya müdürlüğün belirleyeceği bir kamu görevlisine başvurması istenir.
(3) Belirlenen yerlere başvurma;
...
b) Orta riskli hükümlülerin denetimli serbestlik tedbiri altında geçireceği süre içerisinde;
1) İlk üç ay haftada dört gün,
2) Üç ila altı ay arası haftada iki gün,
3) Altı aydan sonra haftada bir gün,
olarak uygulanır.
(4) Bu yükümlülük, hükümlünün denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmasından itibaren on gün içinde başlar, koşullu salıverme süresinin sona ermesi ile tamamlanır.
Şeklinde düzenlenmiştir.
4. İnfaz Hakimliğinin 09.01.2024 tarihli ve 2024/144 Esas, 2024/601 Karar sayılı kararı ile şartla tahliye tarihine kadar olan cezasının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilmesine karar verilen hükümlü hakkında, hükümlünün risk durumunun orta seviyede olduğuna ilişkin tespite dayanılarak risk ve ihtiyaçlarına uygun olarak 10.01.2024 tarihinde denetim planının hazırlandığı, hükümlünün denetim planında belirlenen bir bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma yükümlülüğünün kaldırılması yada azıltılmasını talep ettiği, Denetimli Serbestlik Müdürlüğü İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonu tarafından talebinin reddine karar verildiği, hükümlünün bu karara karşı İnfaz hakimliğine itiraz ettiği, itirazının reddine karar verildiği, bu karara karşı da itiraz ettiği anlaşılmaktadır.
5. Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin 83. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre, bir bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma yükümlülüğünün orta riskli hükümlülerin denetimli serbestlik tedbiri altında geçireceği süre içerisinde, ilk üç ay haftada dört gün, üç ila altı ay arası haftada iki gün, altı aydan sonra haftada bir gün olarak uygulanmasının zorunlu olduğu görülmektedir.
6. Somut olayda, orta riskli olduğu kabul edilen hükümlü hakkında bir bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma yükümlülüğünün Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin 83. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi dikkate alınmak suretiyle belirlendiği, hazırlanan denetim planında mevzuata aykırılık görülmediğinden, hükümlünün itirazının İnfaz hakimliğince reddine karar verildiği anlaşılmakla, İnfaz hakimliği kararına karşı yapılan itirazın reddi yerine, yükümlülükleri belirleme ve gerektiğinde ihtiyaç ve risk durumuna göre yükümlülükleri değiştirme yetkisinin Denetimli Serbestlik Müdürlüğü İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonuna ait olduğu, hükümlü hakkında belirlenen yükümlülüğün başka bir yükümlülük ile değiştirilmesi gerektiğine ve buna ilişkin komisyon tarafından yeniden değerlendirme yapılması gerektiğine ilişkin bir tespit, yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeksizin, Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin 83. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan mevcut düzenleme dikkate alınmaksızın, hükümlünün ilk üç ay haftada dört gün yerine bir gün, üç ila altı ay arası haftada iki gün yerine bir gün olarak ve gün olarak da pazartesi günü uygulanmasına dair idarenin takdir yetkisini de ortadan kaldıracak şekilde kabulüne ilişkin itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Edirne 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 15.02.2024 tarihli ve 2024/348 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,13.03.2026 tarihinde karar verildi.