(743 S. K. m. 924, 932)
Dava: Davacı vekili, müvekkiline ait 1332 parsel sayılı taşınmazın Milli Savunma Bakanlığı ihtiyacı için 330 m2 lik kısmın kamulaştırıldığını, 6830 sayılı yasanın 17. maddesine göre tescil talep edildiğinde, davaya bakan Ankara 5. As. Hukuk Mahkemesinin yanlışlıkla taşınmazın tamamının Maliye Hazinesi, intifaınında Milli Savunma Bakanlığı adına tesciline karar verdiğini bildirerek, yanılgıya müstenik tescilin iptalini, kamulaştırma işlemine konu 330 m2 lik kısım üzerindeki irtifak hakkı yerinde bırakılmak suretiyle taşınmazın müvekkili adına tashihan tescilini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, davada zamanaşımı bulunduğunu, kesin hüküm nedeniyle de davanın dinlenemiyeceğini savunmuştur.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Karar süresinde duruşma isteğiyle davacı vekili tarafından temyiz edilip, duruşma isteği dava değerine göre reddedilerek, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: 1332 parsel 13500 metrekare yüzölçüsü olan bir taşınmazdır. Bu taşınmazın (330) metrekarelik kısmı kamulaştırılmıştır. İdare, kamulaştırma kararına dayanarak kamulaştırılan parçanın adına tescili için mahkemeye başvurmuştur. Bu başvurma sonunda, Ankar 5. Asilye Hukuk Mahkemesinden 16.2.1965 günlü tesil ilamı alınmıştır.
Tescile ilişkin olan karada "1332 parsel numarasında kayıtlı bulunan tarlanın, istimlak sebebiyle 6830 sayılı kanunun 17. maddesine dayanılarak taleb veçhile mülkiyetini maliye hazinesine, intifaının Milli Savunma Bakanlığın adına tesis ve tesciline" denilmiştir.
1965/877 esas sayılı tescil dosyasında bulunan belgelerden davacıya ait olan 1332 parsel sayılı taşınmazın yalnız 330 metrekarelik kısmının kamulaştırıldığı açıktır.
Hazine adına tescil 6830 sayılı kanunun 17. maddesine dayanılarak yapılmıştır. İdare sözü geçen konun hükmen dayanarak tescil isteğinde bulunduğuna göre, dava ve hükmün kamulaştırılan kısımla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.
Hal böyle olmasına rağmen, mahkemenin 16.2.1965 günlü ilamına, tap sicil muhafızlığınca, olduğundan daha geniş bir anlam verilerek taşınmazın tümünün idare adına tescil edilmesi yanlıştır. Tescil, dayanağı olan belgenin muhtevasını ve sınırlarını aştığı, dolayısıyla hukuki illetten yoksun olduğu için geçersizdir.
Medeni kanunun konumuzla ilgili ilkelerine, 924 ve 932 maddelerine göre aynı haklar; illete bağlı muamele sonunda doğar, değişir veya son bulur. Mücerret bir tescil işleminin yapılması mülkiyet hakkını doğumu için yeterli olmayıp ayrıca geçerli bir hukuki sebebin dahi mevcut olması gereklidir.
1132 parselin kamulaştırılmayan kısmıyla ilgili bir tescil isteği bulunmadığına, Mahkeme kararı bu taşınmazın tümünün tescilini öngörün bir kesinlik ve açıklık taşımadığına, esasaen hazinenin böyle bir istekte bulunmasını haklı gösteren bir sebep ve lüzum mevcut olmadığına göre tescil kararının davacı taşınmazının ancak kamulaştırılan kısmına ilişkin olduğunu ve kamulaştırma dışı kalan parça hakkında bir hükmü ihtiva etmediğini kabul etmek suretiyle sonuca varılması ve davanın kabul edilmesi gerekli iken tutarlı olmayan bazı düşüncelere dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi yolsuzdur.
Sonuç: Hükmün bu gerekçe ile H.U.M.K. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin harcın iadesine, 30.09.1976 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy