(743 S. K. m. 918, 919, 921) (766 S. K. m. 40)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada; davacı, paydaşı bulunduğu tapulu taşınmazının cinsinin, diğer paydaş davalının tek yanlı başvurusu sonucu tapu idaresi tarafından düzeltilmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürerek bu işlemin iptalini ve ayrıca müşterek taşınmaz üzerindeki binaların kendisine ait bulunduğu yolunda gerekli kaydın sicilin beyanlar hanesine işlenmesini istemiştir.
Davalı; binaların yarı yarıya ortak olarak yaptırıldığını bildirmiş ve davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karar, süresinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ve duruşmalı olarak inceleme yapılmasına karar verilmiş bulunmakla, dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Tarafların satış sureti ile ve eşit paylarla iktisap ettikleri müşterek mülkiyet üzere olan dava konusu taşınmaz üzerine 1973 yılında tek katlı ve 1975 yılında ise üç katlı iki bina inşa edildiği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık yoktur.
Davacı, tapu sicilinde cinsi tarla olarak yazılı taşınmazın cins hanesinin davalı tarafından tek yanlı bir işlemle üzerinde iki bina bulunan tarla olarak düzelttirildiğini, rızası alınmadan yapılan böyle bir işlemin geçersiz olduğunu, binaların kendisi tarafından inşa ettirildiğini ileri sürerek, bu hususun tapu siciline şerhine karar verilmesini istemiştir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki; davalı tarafından tapu sicilinde yaptırılan cins tashihi işlemi için, paydaşların birlikte hareket etmelerine gerek yoktur. Tarlanın üzerine binaların inşa edilmesi sonucu kendiliğinden vücut bulan asıl şey mütemmim cüz bağlantısının, tapu siciline yansımış olması, düzeltilmesi gereken bir işlem olarak kabul edilemez.
Öte yandan; tapu siciline hangi hakların kayıt ve şerh edilmesi gerekeceği M.K.nun 918 ila 921. maddelerinde açıkça belli edilmiş ve özellikle 918. maddede tapu siciline kaydı gereken ayni haklar sınırlı olarak sayılmıştır. Bunlar sırasıyla mülkiyet, irtifa hakları, gayrimenkul mükellefiyetleri ve rehin haklarıdır. Yasa tarafından kesinlikle belirlenenlerin dışında bir hakkın tapu siciline (ayni hak) olarak kaydına olanak yoktur. M.K.nun 919. maddesinde ise, tapu siciline şerh edilmesi gereken şahsi haklara yer verilmiştir. Bu madde hükmüne göre, şerhi gereken şahsi hakkın bir sözleşmeden doğması ve bu sözleşmenin dayanağı olan yasa metninde, tapu siciline şerh verilmesinin zorunlu olduğu yolunda bir açıklık bulunması gereklidir. Bu davanın tarafları arasında yasada sayılanlara benzeyen bir sözleşme ve şerhi öngören bir yasa hükmü bulunmadığına göre, binaların davacı tarafından yapıldığı hususunun tapu siciline şerh edilmesine yasal olanak yoktur. Bu kuralın tek istisnasını teşkil eden 766 sayılı Yasanın 40. maddesinin de olaya uygulanması hiçbir yönden mümkün değildir.
Kabule göre de, mahkemece deliller isabetli olarak takdir edilmemiştir. Şöyle ki; davacı tanıkları binaların davacı tarafından inşa edildiğini, davalı tanıkları ise her iki binayı tarafların birlikte yaptırdıklarını, davalının inşaat harcamalarına katıldığını söylemişlerdir. Davacı tanıklarından birisinin de, davacının bu davada dayandığı bir faturaya gerçeğe aykırı olarak düzenlediği için sahte evrak düzenleme suçundan bir yıl hapis cezasına hüküm giydiği anlaşılmaktadır.
Taraflar kayınbirader ve enişte olduklarına, taşınmazı birlikte iktisap ettiklerine göre binaların ortak inşa edilmesi asıldır. Kaldı ki, davacı bu evleri yalnız kendisi için yaptırdığından söz etmemiştir. Davalının tanıkları davacı tanıklarına nazaran daha ziyade inşaatın ortak amaçla yapıldığını kabule olanak verecek inandırıcı açıklamalarda bulunmuşlardır.
Sonuç: Hal böyle olunca öncelikle isteğin niteliği yönünden böyle bir davanın açılma olanağı bulunmadığından reddi gerekeceği gibi ayrıca davanın mevcut delillere göre de esası bakımından reddi gerektiği düşünülmeden yazılı olduğu üzere kabulüne karar verilmesi doğru değildir. Davalı tarafın temyiz itirazı yerindedir. Kabulü ile hükmün yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, gelen temyiz eden vekili için 3.000 lira duruşma vekalet ücretinin temyiz edilenden tahsiline ve peşin harcın iadesine oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy