(3402 S. K. m. 12/3) (2942 S. K. m. 18)
Dava: Taraflar arasında görülen davada; Davacılar, miras bırakanları R. ve N.'nin S. ve Ş. ile birlikte kök murisin mirasçısı olduklarını 4679 nolu parselin 2/4 payının bu mirasçıların tümü adına yazılması gerekirken S. ve Ş. adına tespit yapıldığını, açtıkları iptal davası sürerken, bir kısım payların kamulaştırma nedeniyle hazineye intikal ettiğini ileri sürüp hem hazine hem diğer davalılar paylarının kısmen iptali ile tescil isteğinde bulunmuşlardır.
Davalı hazine davanın reddini savunmuş, diğer davalılar ise davayı kabul ettiklerini belirtmişlerdir.
Davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar Dairece Kamulaştırma Yasasının 18. maddesi hükmüne göre kamulaştırılan taşınmaza yönelik olarak idare aleyhine açılan ayın davasının dinlenme olanağı olmadığı, eldeki davadaki isteğin niteliği gözetildiğinde davanın kamulaştırmadan önceki mülkiyetin tespitine dönüştüğü kabul edilerek işin esasının buna göre incelenmesi gerektiği, bu nedenle hazineye kamulaştırma yolu ile geçen pay oranının saptanması, davacıların eldeki davayı açmakta hukuki yararlarının olup olmadığının belirlenmesi, bu belirlemede önceden kesinleşen 1998/359 esas 2000/167 sayılı hükmün değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacılar vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 1.10.2004 Cuma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vs. vekili Avukat C. Gülşen ile temyiz edilen Hazine vekili Avukat U. Sarp geldiler, davetiye tebliğine rağmen diğer temyiz edilenler gelmediler, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı bilahare Tetkik Hakimi A. S. Çalıkoğlu'nun raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Davada, mahkemece önceden kurulan hüküm eldeki davanın kamulaştırmadan önceki mülkiyetin tespitine dönüştüğü kabul edilerek işin esasının buna göre incelenmesi gerektiğine değinilmek suretiyle bozulmuştur.
Bozma sonrası yapılan inceleme ve tüm dosya içeriğine göre davacıların çekişme konusu 4679 parsel sayılı taşınmazda hak sahibi bulundukları Çaycuma Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/359 esas sayılı kesinleşen ilamı ile sabittir. Ne var ki, anılan hüküm sicile yansıtılmadan taşınmaz hazinece kamulaştırılmış, mülkiyeti el değiştirmiştir. Bu durumda taşınmaz siciline yönelik istek yönünden infaz kabiliyeti bulunmadığı ve ayna ilişkin hüküm kurulamayacağı açıktır. Öyle ise, davada kamulaştırma öncesi hak durumunun belirlenmesi gereklidir. Nitekim bu yöne ilişkin hak da yukarda açıklanan ilamla sübuta ermiştir. Anılan davanın kesinleşme tarihi dikkate alındığında olayda 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesinin uygulama yeri de yoktur.
Kamulaştırma hatalı sicil üzerinden yapıldığından davacıların kamulaştırma ile doğan haklarını elde etmesi olanaksızdır. O halde, kamulaştırma öncesi hak durumunun belirlenmesinde davacıların hukuki yararının bulunduğu kabul edilmelidir.
Kamulaştırma öncesi davacıların hakları ve bunların oranları mahkemece yaptırılan bilirkişi incelenmesi sonucu düzenlenen 24.12.2002 tarihli raporla belirlenmiştir.
Hal böyle olunca, sözü edilen bilirkişi raporu doğrultusunda kamulaştırma öncesi mülkiyetin tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir. Davacıların temyiz itirazları yerindedir.
Sonuç: Kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 4.12.2003 tarihinde yürürlüğe giren avukat ücret tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 375.000.000 TL. duruşma avukat parasının temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 01.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy