(2908 S. K. m. 1/3)
Dava : Taraflar arasında görülen davada;
Davacı hazine, kayıt maliki dava dışı Toygar M.T Camii Kuran Kursu Yaptırma ve Yaşatma Derneği münfesih olduğu halde 4268 ada 9 parsel sayılı taşınmazın davalı vakfa bağışlandığını ileri sürerek tapu iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur.
Davalı, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, bağışlayan derneğin temlik tarihinde yetkili olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı.Dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacı hazine "B. Ege Mahallesi T. Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneğinin tüzel kişiliğini yitirdiğini, B. 2.Asliye Hukuk Hakimliğinin 13.4.1994 tarih 1362/310 sayılı kararıyla saptandığını, tasfiye hükümleri gereğince mal varlığının hazineye intikal ettiğini ne var ki 4268 ada, 9 parsel sayılı taşınmazın usulsüz olarak" T. Mahallesi T. Camii Kuran Kursu Yaptırma ve Güzelleştirme Derneği adına tashihen tescilinden sonra davalı vakfa bağışlandığını ileri sürerek iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; tapu kaydında ilk malik olarak yer alan B. Ege Mahallesi T. Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneğinin 1964 yılında 3512 Sayılı Yasaya göre kurulduğu tüzüğünü Türk Dili adlı yerel gazetenin 7.12.1964 tarihli nüshasında yayınlandığı 1630 sayılı Yasa uyarınca intibakını yapmadığından münfesih hale geldiği, dernekler kütüğünde kaydına ve herhangi bir belge yada bilgiye rastlanılmadığı; buna rağmen çekişmeli taşınmazın 4.10.1990 tarihinde imar uygulaması sonucu bu dernek adına tescil edildiği anılan kayıt maliki dernek ile hiçbir ilgisi bulunmayan "A.Mah.T. Camii Güzelleştirme Kuran Kursu Yaptırma ve Yaşatma Derneğinin 21.7.1975 yılında kurulduğu 27.4.1984 tarihinde A. Mahallesi T. Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Derneği 6.4.1986 tarihinde Merkez T. Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Derneği adını aldığı 6.6.1986 tarihinde kurulan B.T. Mahallesi T. Camii Kuran Kursu Yaşatma ve Güzelleştirme Derneğinin açtığı dava sonucu sanki kayıt maliki kendisi imiş ve kayda yanlış yazılmış gibi 8.7.1991 tarih 196/531 sayılı kararla, tapu kaydındaki malik hanesine bu derneğin adı yazılmak suretiyle kaydın tashih edildiği; anılan dernek tarafından da davalı vakfa 9.11.1992 tarihinde kayden bağışlandığı; bu arada B. Merkez T. Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Derneğinin ilk kayıt maliki aleyhine Medeni Kanunun 650 nci maddesine dayalı iptal ve tescil; tashih sonucu malik gözüken dernek aleyhine de "tapu kayıt tashihi davaları açtığı, davaların birleştirildiği; verilen kararın Yüksek 14.Hukuk Dairesi tarafından bozulması üzerine yerel mahkemece aynen "E.Mah.T. Cami Yaptırma ve Yaşatma Derneğinin ismi herne kadar 1991/196-531 sayılı hükümle "T.mah.T. Camii Kuran Kursu Yaptırma ve Güzelleştirme Derneği olarak düzeltilmiş ve A. Mah.4268 ada 9 parsel nolu taşınmaz kaydı buna göre düzeltilmiş ise de .... T. Mahallesi ( tashihen malik olan ) T. Camii Kur'an Kursu Yaptırma ve Güzelleştirme Derneğinin 1986 tarihinde kurulduğu, ayrı tüzel kişiliği haiz kuruluşlar olduğu, tapu maliki derneğin 3512 sayılı Kanuna göre faaliyet gösterdiği, 2908 Sayılı Yasanın 1. maddesi 3.fıkrasına göre dağılmış sayıldığı... anlaşıldığından, ...1991/196-531 sayılı ilam ile düzeltilen ve bu ilamda yazılı A. Mahallesinde kain 4268 ada, 9 parsel sayılı taşınmaz kaydının düzeltilmesi ile ilgili 8.7.1991 tarihli mahkeme hükmünün iptali ile bu parsel kaydının malik hanesinin eskisi gibi "E. Mahallesi T. Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneği" olarak düzeltilmesine, temlik davalarının reddine" karar verildiği Yüksek 14.Hukuk Dairesinin 4.10.1994 tarih 6212/8946 sayılı kararı ile aynı hususlar vurgulanmak suretiyle hükmün onandığı; onama ilamında hazinece tapu iptalinin istenebileceği hususuna da değinildiği; taşınmaz üzerinde cami binası ve Kuran Kursundan ibaret bina bulunduğu anlaşılmaktadır.
Hemen belirtmek gerekir ki bir taşınmazın kayıt maliki gerçek kişi ise o gerçek kişinin; tüzel kişi ise, yetkili organlarının yöntemine uygun biçimde verecekleri bir karar ve yetkiye dayanarak o taşınmazı başka bir kişi ya da kuruluşa kayden bağışlaması mümkündür. Bu açıdan somut olaya bakıldığında ilk ve asıl kayıt maliki "E. Mahallesi T. Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneğinin tüzüğünde böyle bir bağışlama yetkisinin bulunmadığı esasen 1964 yılında kurulan bu derneğin 1630 sayılı yasa uyarınca intibakını sağlamadığından 1974 yılında dağılmış sayıldığı; bağış tarihi olan 9.11.1992 tarihinde bu derneğin var olmadığı; bağışlayan derneğin ise kayıt maliki olmadığı, bu durumda bağış işlemine geçerlilik tanınamayacağı, davalı dernek adına tescilin yasal dayanaktan yoksun olduğu, diğer bir deyişle, yolsuz tescil niteliğinde bulunduğu kuşkusuzdur.Öte yandan Yüksek 14.Hukuk Dairesinin kararında belirtildiği üzere vakıf adına tescilde hazineye karşı bu koşullarda iyiniyetin de ileri sürülemeyeceği açıktır. Eldeki davada verilecek kararın taşınmaz üzerinde gerçekten cami niteliğinde bir bina bulunması halinde bu davada taraf olamayan ilgili kişi ve kuruluşların haklarını etkilemeyeceği de izahtan varestedir.
Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın reddedilmesi doğru değildir.
Sonuç: Davacı hazinenin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 31.1.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy