MAHKEMESİ : DÜZCE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/06/2006
NUMARASI : 2006/300-396
Taraflar arasında görülen davada;
Davacılar, davalı olan kardeşleri Ş..’in babaları olan miras bırakan M... hile ile tapu müdürlüğüne götürere ve ..parsel sayılı taşınmazları dava dışı K... K...e temlik ettirdiğini; daha sonra kendi adına devrini sağladığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile muris adına veya payları oranında adlarına tescilini istemişlerdir.
Davalı, ilk oturumda davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.
Mahkemece, kabul nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi S..Ö..in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.
-KARAR-
Dava, hile, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescili isteklerine ilişkindir.
Mahkemece, davalının ilk oturumdaki davayı kabul beyanı gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden toplanan delillerden; davacılar 1.5.2006 tarihli dava dilekçelerinde, davalıya yapılan temlikin miras bırakanın ehliyetsizliği nedeniyle butlan (yokluk) hükmünde, hileli ve muvazaalı olduğunu belirterek çekişme konusu .. ve .. parsel sayılı taşınmazların tapularının iptaliyle payları oranında adlarına tesciline veya miras bırakan adına tesciline karar verilmesi isteğiyle eldeki davayı açtıkları anlaşılmaktadır.
Davalı, 8.6.2006 tarihli ilk oturumda davayı kabul etmiştir. Mahkemece, kabul beyanı dikkate alınarak taşınmazların miras bırakan Mehmet Bayraktar adına tesciline karar verilmiştir. Ancak, dosyaya yansıyan nüfus kayıt örneklerinden dava dışı başka ortakların olduğu görülmektedir.
Bilindiği üzere; elbirliği (İştirak) halinde mülkiyet, yasa veya yasada belirtilen sözleşmeler uyarınca aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin, bu ortaklık nedeniyle bir mala veya hakka birlikte malik olma durumudur.
M.K.nun 701-703 maddelerinde düzenlenen bu tür mülkiyetin ( ortaklığın ) tüzel kişiliği olmadığı gibi eşya üzerinde ortaklardan herbirinin doğrudan doğruya bir hakkı da yoktur. Mülkiyet bir bütün olarak ortaklardan tümüne aittir. Başka bir anlatımla ortaklık tasfiye oluncaya kadar ortaklardan birinin ayrı mal veya hak sahipliği bulunmayıp, hak sahibi ortaklıktır. Değinilen mülkiyet türünde malikler mülkiyet payları ayrılmadığından paydaş değil, ortaktır. Bu kural, M.K.nun 701 maddesinde (... Kanun ve kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir.Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.) biçiminde açıklanmıştır. Elbirliği (İştirak) halinde mülkiyetin bu özelliği itibariyle ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Şayet yasa veya elbirliği (iştirak) halinde mülkiyeti oluşturan anlaşmada ortaklık adına hareket etme yetkisinin kime ait olacağı belirtilmemişse, ortaklığın tasfiyesini isteme hakkı dışındaki tüm işlemlerde ortakların (iştirakçilerin) oybirliği ile karar almaları ve birlikte hareket etmeleri zorunluluğu vardır.
M.K.nun 702/2 maddesi bu yönde açık hüküm getirmiştir. Ancak, açıklanan kural yargısal uygulamada kısmen yumuşatılmış bir ortağın tek başına dava açabileceği, nevarki, davaya devam edebilmesi için öteki ortakların olurlarının alınması veya miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerektiği kabul edilmiştir. (ll.l0.982 tarih l982/3-2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) Nitekim bu görüş bilimsel alanda da aynen benimsenmiştir.
Somut olayda,elbirliği ( iştirak) halinde mülkiyet söz konusu olup, dava dışı ortaklar bulunmaktadır. Hal böyle olunca, davaya katılmayan ortakların olurlarının alınması yada miras şirketine M.K.nun 640. mad. uyarınca atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerekirken, davanın görülebilirlik koşulu gözardı edilerek yazılı olduğu üzere davanın esası hakkında hüküm kurulması doğru değildir. Davalının temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, bozma nedenine göre diğer hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına 26.2.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.