1. Hukuk Dairesi 2009/11877 E., 2010/932 K.
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada;
Davacı; Manisa P...... M.......A.Ş.'ye ait 37 parselde bulunan 9..2...51 m2 lik taşınmazın 13.04.2007 tarihinde davalı R..... B.. Emlak A.Ş.'ye satışının, mal kaçırma kastıyla hukuka aykırı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kayıtının iptali ile davalı Manisa P...... M.......A.Ş. adına tescilini istemiştir.
Davacı yanında davaya katılan S....Holding A.Ş; Manisa P...... M.......A.Ş.'nin özelleştirme suretiyle satılan %99.99 oranındaki hisse ve sermayedarı olduğunu, teftiş kurulu raporu sonucunda görüşleri alınmadan tapudaki sınırlandırmaların kaldırılarak, mal kaçırma kastı ile muvazaalı olarak gerçekleştirilen temlik nedeniyle kamu hisselerine sahip olmasından dolayı davaya katılma talebinin ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Ayrıca davacı yanında davaya katılan A.. S…
… E…
….; Manisa P...... M.......A.Ş.'nin hissedarlarından olduğunu, şirketin asıl değerini oluşturan taşınmazda yapılan imar planı değişikliklerinin, ihale belgelerinde belirtilmediği, taşınmazın gerçek değerinin çok altında satış yapıldığı, kamu hisselerini satın alan Manisa O.... G....Grubu'nun taahhütlerini yerine getirmediğini, hisselerin geri alınmasıyla ilgili hukuki sürecin başlatılmasına ilişkin raporun düzenlenmesinden sonra tapu kaydındaki şerh kaldırılarak R…
…… A.Ş.'ye yapılan temlikte her iki davalının iyi niyetli olmadığını, ihalenin iptali ve hisselerin geri alınmasıyla ilgili sürecin başladığını davalıların bildiğini, katılma talebinin ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı R..... B.. Emlak A.Ş.; taşınmazı ticaret merkezi yapmak amacıyla 25.000.000 Euro (46.250.000.-TL) bedelle satın aldığını, satış bedelinin 20.000.000 Euro'sunu peşin 5.000 Euro'sunu ruhsat alındığında ödenmek üzere teminat mektubu vererek ödediğini, Özelleştirme İdaresi Manisa P...... M.......A.Ş. ve Manisa O.... G....A.Ş arasındaki ilişkinin bilgi ve ilgisi dışında bulunduğunu, muvazaa iddiasının yerinde olmadığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı Manisa P...... M.......A.Ş; davacı tarafın aktif dava ehliyetinin olmadığını, davacı iddiasının dava konusu gayrimenkul üzerindeki mülkiyet hakkına değil, gayrimenkul maliki şirket tüzel kişiliğinin sahipliği iddiasına dayandığını, taşınmazın gerçek değeri üzerinden 25.000.000 Euro (46.250.000.-TL) bedelle satıldığını, hukuki kıymetini kaybetmiş işleme dayalı yürütmeyi durdurma şerhinin hak sahibi şirketin tek yanlı tapuya başvurusu üzerine kütükten terkini işleminde hukuka aykırılık bulunmadığını, satış işleminin muvazaalı yapılmadığını bildirip, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, Manisa P...... M.......A.Ş.'deki kamu hisselerinin özelleştirme suretiyle satışında, şirket değerinin gerçeğe uygun tespit edilmediği, şirkete ait taşınmazın imar değişikliğinin ihale belgelerinde belirtilmeyerek, ihalede açıklık ve rekabet kurallarına uyulmadığı, satıştan kısa bir süre sonra T…
….-K…
…. A.Ş. ve davalıya çok yüksek bedellerle yapılan satışlarla, ilk satış bedeli arasında aşırı fark bulunduğu, S....Holding A.Ş.'nin görüşü alınmadan, 30.03.2007 tarihinde tapudaki şerh kaldırılarak, 13.04.2007 tarihinde davalı R…
….. A.Ş.'ye yapılan satışın hukuka uygun olmadığı, Manisa O.... G....A.Ş.'nin iyiniyetli olarak kabul edilemeyeceği ancak tapu siciline güvenerek satın alan yolsuz tescilin tarafı olmayan R…
…. A.Ş.'nin 3.kişi olarak sicil kaydına göre iyiniyetli kazanımının korunması gerektiğinden, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı ve davacı yanında davaya katılan feri müdahiller tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 2.2.2010 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden Özelleştirme İdaresi vekili Avukat C.... D.... ,S....Holding A.Ş. vekili Avukat S…
…. C....,A.. Suat E…
…..
vekili Av. H.. İ…
… ile temyiz edilen Manisa P...M.......A.Ş. vekilleri Av. A... O…
…., Av. E…
….. G…
…Ö…
….. ve R..... B.. E. Inş, Yat. Aş. vekilleri Avukat C.... Y.......,Av. A... B…
…. geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi Ş…
…. D…
…. İ…
…. tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:
-KARAR-
Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; Manisa P...... M.......A.Ş.'ye ait 2.Anafartalar Mahallesi 906 ada 37 parselde bulunan 92.241.51 m2 miktarlı taşınmazın 13.4.2007 tarihinde davalı R..... B.. Emlak Geliştirme İnşaat Yatırım ve Tic.A.Ş.'ye satıldığı, taşınmazın halen davalı şirket adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun S....Holdig A.Ş'ne ait varlıklar ile iştiraklerindeki hisselerin "satış" yöntemiyle satışı kararı üzerine 20.04.2005 tarihinde yapılan ihale sonucu Özelleştirme Yüksek Kurulunun 13.06.2005 tarih 2005/67 sayılı kararıyla;"S....Holding A.Ş.'ye ait Manisa P...... M.......A.Ş.'deki %99.99 oranındaki kamu hissesinin 3.751.000 ABD Doları bedelle Manisa O.... G....Grubuna ihale şartları belgesi çerçevesinde satılmasına, O.... G....Grubu üyelerinin kuracağı ve sermayesinin %51 'ine sahip olacağı şirketin hisse satış sözleşmesi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde bu ihale için verilen teminatın idare lehine irad kaydedilerek, ihalenin iptal edilmesine, bu karar çerçevesinde sözleşme imzalaması ve karar gereklerini yerine getirmesi hususunda idarenin ve ilgisine göre holdingin yetkili kılınmasına" karar verilmiştir.
Manisa P...... M.......A.Ş. hissedarlarından T.... Y.....'in 13.06.2005 tarih ve 2005/67 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararının iptal ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştay'da açtığı davada, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 04.05.2006 gün Y.D. İtiraz 2006/321 sayılı kararından;" şirketin asıl değerini arsanın oluşturduğu, şirket değerinin gerçeğe uygun tespit edilmediği, imar değişikliğinin ihale şartları belgesi ve ihale ilanında gösterilmediği, ihalenin açıklık ve rekabet ilkelerine uygun yapılmadığı işlemde hukuka ve kamu yararına uygunluk bulunmadığından, yürütmenin durdurulmasına" karar verildiği, davacı T.... Y.....'in davasından feragati üzerine 25.9.2006 tarihinde "karar verilmesine yer olmadığına" kararı verildiği, yürütmeyi durdurma kararı ve S....Holding aleyhine herhangi bir işlem yapılmamasına ilişkin S....Holding A.Ş.'nin 25.8.2006 tarih 6085 sayılı yazısı üzerine Manisa 2.Bölge Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 29.8.2006 tarih ve 7860 yevmiye ile tapu kayıtlarına şerh verildiği görülmektedir.
Yine yürütmeyi durdurma kararı gerekçesi, ihale ile ilgili olarak yerel ve ulusal basındaki yayınlar 37 parsel sayılı 92241.51 m2 lik arsanın 55.000 m2 lik kısmının 13.750.000 ABD Doları bedelle Manisa 1.Noterliğinin 20.12.2005 tarih ve 33820 yevmiye nolu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile T.... - K...K…
…. Pazarlama ve Gıda A.Ş.'ye satışı üzerine 12.12.2006 tarihinde Başbakanlık Teftiş Kurulunca başlatılan soruşturmada, oluşturulan bilirkişi kurulu taşınmazın 2005 yılı rayiç değerinin 38.965.056.-YTL olarak belirlediği, 16.03.2007 tarihinde tamamlanan, 04.05.2007 tarihinde Başbakanlık oluruna sunulan teftiş kurulu raporunda;" şirket değerinin gerçeğe uygun tespit edilmediği, imar değişikliğinin değer tespiti ve ihale işlemlerine yansıtılmadığı, ihalenin açıklık ve rekabet ilkelerine uygun yapılmadığı, kamu zararına sebebiyet verildiği, şirket hisselerinin geri alınması için hukuki işlemlerin derhal başlatılması" gerektiği bildirilmiştir.
Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 01.05.2007 tarih 2007/27 sayılı kararıyla;" Başbakanlık makamının 05.04.2007 tarih ve TEFTİŞ .M: 034 sayılı oluruna istinaden S....Holding A.Ş.'nin Manisa P...... M.......A.Ş.'de bulunan %99.99 oranındaki kamu hissesinin özelleştirilmesine ilişkin 13.6.2005 tarih ve 2005/67 sayılı kararının iptaline, söz konusu kamu hisselerinin geri alınması için gerekli işlemlerin idare tarafından yerine getirilmesine " karar verilerek özelleştirme ihalesi iptal edilmiştir.
Manisa P...... M.......A.Ş. 27.3.2007 tarihinde Manisa 2.Bölge Tapu Sicil Müdürlüğü'ne yaptığı başvuru üzerine Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve S....Holding A.Ş. görüşü alınmadan 30.3.2007 tarihinde çekişme konusu 37 parsel sayılı taşınmazla ilgili tapu sicilindeki tüm şerhler kaldırılmıştır.
Manisa P...... M.......A.Ş.'nin m..ki olduğu taşınmaz tapu sicilindeki sınırlandırmaların kaldırılması üzerine 13.4.2007 tarihinde şirket yetkili temsilcileri tarafından 25.000.000 Euro (46.250.000.-TL) bedelle R..... B.. Emlak Geliştirme İnşaat Yatırım ve Ticaret A.Ş.'ne satıldığı, satış bedelinin 20.000.000 Euro karşılığı 37.000.000.-TL'nin nakden peşin olarak, kalan 5.000.000 Euro karşılığı 9.250.000.-TL'nin inşaatı ruhsatı alındığında ödenmek üzere teminat mektubu verilerek satış gerçekleştirilmiştir.
13.6.2005 tarih 2005/67 sayılı özelleştirme ihalesinin iptaline ilişkin 01.05.2007 tarih 2007/27 sayılı kararın iptali istemiyle Manisa O.... G....A.Ş.'nin Başbakanlık Özelleştirme İdare Başkanlığı aleyhine Danıştay 13.Dairesi'nin 2007/10127 Esasında açılan davanın yargılaması sonucunda; 23.01.2009 tarih 2009/944 sayılı kararla;" 20.04.2005 tarihli özelleştirme ihalesinde S....Holding A.Ş.'ye ait kamu hisselerinin değerinin gerçeğe uygun tespit edilmediği, şirketin asıl değerini arsanın oluşturduğu, değerleme raporunda somut bilgi ve belgelerin ortaya konmadığı ihale öncesinde 31.01.2005 gün 2005/06 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun kararıyla şirket arsasında yapılan imar plan değişikliğinin gerek ihale ilanında gerekse ihale şartları belgesinde belirtilmediği, ihalenin açıklık ve rekabet ilkelerine göre yapılmadığından Başbakanlık makamının 05.04.2007 tarihli TEFTİŞ M:034 sayılı oluruna istinaden S....Holding A.Ş.'ye ait Manisa P...... M.......A.Ş.'de bulunan %99.99 oranındaki kamu hisselerinin satışına ilişkin 13.06.2005 tarih 2005/67 sayılı kararının iptaline söz konusu hisselerin geri alınması için gerekli işlemlerin idare tarafından yerine getirilmesine ilişkin 01.05.2007 tarih ve 2007/27 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararında hukuka ve kamu yararına aykırılık bulunmadığından, yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine" karar verildiği, davanın henüz kesinleşmediği tespit edilmiştir.
Manisa P...... M.......A.Ş. hissedarlarından olan ve eldeki davaya davacı yanında feri müdahil olarak katılan A.. S... E......'un 20.10.2006 tarihinde Özelleştirme Kurulu'nun 13.6.2005 tarih 2005/67 sayılı kararı, değer tespit komisyon raporu ve ihale komisyon kararının iptali. istemiyle Danıştay 13.Daire'de açtığı dava da henüz sonuçlanmamıştır.
Davacı;şirketin asıl değerini oluşturan, tek mal varlığı 37 Parsel sayılı taşınmazı Manisa P...... M.......A.Ş nin diğer davalı ile anlaşarak şirkete zarar vermek ve mal kaçırmak kastıyla muvazaalı satıldığını ileri sürerek, muvazaa hukuksal nedenine dayanmıştır.
Öncelikle belirtilmelidir ki, Manisa P...... M.......A.Ş.'nin %99.99 oranındaki kamu hisselerinin özelleştirme işlemlerini yürüten, Özelleştirme Yüksek Kurulunun ihale onayından sonra 12.7.2005 tarihli hisse satış sözleşmesi,Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 01.05.2007 tarih 2007/27 sayılı kararı gereğince işletmeyi bütün varlıkları ile birlikte ( ki dava konusu taşınmaz, şirketin asıl değerini oluşturmaktadır) geri almakla görevlendirilen 4046 Sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun gereği, özelleştirme işlemlerini yürütmekle yükümlü olan davacı Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın davada hukuki yararı ve davacı sıfatı bulunduğu kuşkusuzdur
Manisa P...... M.......A.Ş.'deki S....Holding A.Ş'ne ait kamu hisselerinin 4046 Sayılı Yasanın 18/A maddesindeki yöntemlerden "satış" yoluyla özelleştirilmesi ihale süreci sonunda Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 13.6.2005 tarih 2005/67 sayılı kararıyla özelleştirme işlemi tamamlanmış, ancak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 01.05.2007 tarih 2007/27 sayılı kararı ile "Kurulun 13.06.2005 tarih /67 sayılı S....Holding A.Ş.'ye ait Manisa P...... M.......A.Ş.'deki %99.99 oranındaki kamu hissesinin özelleştirilmesine ilişkin kararının iptaline karar verilmiş olup, anılan bu Yüksek Özelleştirme Kurulu kararının iptali konusunda Danıştay'da açılan davanın reddedilmekle birlikte henüz kesinleşmediği dosya kapsamı ile sabittir.
Sözü edilen davanın kesinleşmesi halinde hukuki sonuçları itibari ile eldeki davayı etkileyeceği tartışmasızdır.
Öyleyse mahkemece, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 1.5.2007 tarih 2007/ 27 sayılı kararının iptali konusunda Danıştay'da açılan iptal davasının kesinleşmesinin beklenmesi (mesele-i; müstehire kabul edilmesi) ondan sonra delillerin bir arada değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru değildir.
Davacı idare ve davacı yanında yer alan fer'i müdahillerin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 24.12.2009 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden davacılar vekilleri için 750.00.'şer -TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenlerden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 2.2.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.