1. Hukuk Dairesi 2010/4534 E., 2010/6712 K.
"İçtihat Metni"
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil ile trafik kaydının iptal ve tescili isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; çekişme konusu 477, 478, 479 ve 170 parsel sayılı taşınmazların davalılara temlikinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu, denkleştirmenin söz konusu bulunmadığı belirlenmek suretiyle anılan taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davalının temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.
Yine, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı davalarda, 01.04.1974 tarih, ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da ifade edildiği üzere dava hakkı murisin ölümü ile doğar. Somut olayda, kadastro tespiti miras bırakanın ölümünden önce yapılmıştır. Diğer bir anlatımla davacıların dava hakkı tespitten sonra doğmuştur. Öyle ise olayda, 3402 sayılı yasanın 12/3. maddesinin uygulama yeri yoktur. Dava konusu 19 ve 26 parsel sayılı taşınmazların kadastro sırasında senetsizden tespit ve davalı R... adına tescilinin yapıldığı, murisin kadastro tespitinden önce tapusuz olan taşınmazları satışı zilyetliğin devri şeklinde olup, geçerli bulunduğundan davanın anılan 19 ve 26 parsel sayılı taşınmazlar yönünden reddi bu nedenle doğrudur. Davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazları da yerinde değildir. Reddine.
Davacının öteki temyiz itirazlarına gelince; gerçekten de, 01.04.1974 tarih, ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, bizzat miras bırakanın üzerinde tapuda kayıtlı olan taşınmazların miras bırakan ya da vekili (temsilcisi) tarafından aslında bağış olduğu halde satış biçiminde temlik edilmesi durumunda uygulama olanağı bulur. Olay bu açıdan değerlendirildiğinde, dava konusu 09 H 0721 plakalı traktörün davalıya devri konusunda muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğinde bulunulması mümkün değildir.
Ancak; Borçlar Yasası'nın 18. maddesi hükmünde genel muvazaa düzenlenmiş olup, “
“…..tarafların akitteki gerçek maksatlarını gizlemek için kullandıkları sözlere ve isimlere bakılmayacağını, gerçek ve ortak maksatların aranması gerektiğini”
” öngörmüştür. Sözleşmenin bu biçimde yapıldığı iddiası her türlü delille kanıtlanma olanağına sahiptir. Özellikle, resmi sicillere bağlı tutulan malların muvazaalı devrinde Borçlar Yasasının 18. maddesinin uygulanabileceği ve muvazaa iddiasının araştırılacağı yasal ve yargısal uygulama gereğidir. Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.05.2009 gün ve 1999/4-286 esas, 1999/293 karar sayılı kararında da aynı görüş benimsenmiştir.
Hal böyle olunca; miras bırakanın 24.02.2003 tarihli satış senedi ile davalı R...’a temlik ettiği traktör bakımından Borçlar Kanununun 18. maddesi kapsamında değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.
Davacının, bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 10.6.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.