1. Hukuk Dairesi 2011/408 E., 2011/4924 K.
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada;
Davacı mülkiyeti Hazineye ait 365 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki balıkçı barınağının intifa hakkının Bakanlar Kurulu kararıyla davalı Belediyeye devredildiğini, davalının Balıkçı Barınakları Yönetmeliği, Kıyı Kanunu ve buna ilişkin uygulama yönetmeliğine aykırı olarak tesisler oluşturup amacı dışında çay bahçesi, lokanta, kahvehane ve betonarme yazıhaneler olarak kullandığını, 3. kişilere kiraya verildiğini ileri sürüp, yapıların tamamının yıkımı isteğinde bulunmuştur.
Davalı Belediye, yönetmeliğe aykırı tesis yapmadığını, ancak ihtiyaç fazlası yerleri sosyal ihtiyaçların karşılanması için kiraya verdiğini bildirip, davanın reddini savunmuştur.
Davanın reddine ilişkin olarak verilen karar, Dairece, "... mahkemece 13.12.1996 tarih 22846 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan (Balıkçı Barınakları Yönetmeliği)ndeki kıstaslara göre hükme elverişli olacak şekilde ve nitelikte bir araştırma ve inceleme yapılmamış olduğu; yerinde yapılacak keşif sonrası ilgili yönetmelik hükümleri dikkate alınmak suretiyle bilirkişi heyetinden rapor alınıp, düzenlenecek rapor değerlendirilerek mesi gerektiği " gerekçesiyle bozulmuş, Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca yapılan araştırma ve inceleme sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar, taraflar vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi Ş…
….. D…
….. İ…
…..'ün raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.
-KARAR-
Dava, yıkım isteğine ilişkindir.
Hükmüne uyulan bozma ilamında uyuşmazlığın niteliği belirtilerek, izlenmesi gereken yol açıkca belirtilmiş, Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; niza konusu 365 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapuda Hazine adına kayıtlı olduğu, üzerinde yer alan balıkçı barınağının intifa hakkının 6237 Sayılı Yasanın 4. maddesine göre 17.02.1965 gün 6/5686 Sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile Tekirdağ Belediyesine verildiği; davalı Belediye'nin temyiz dilekçesine ekli Tekirdağ Valiliği'nin 25.2.2009 gün, 4009/ 855 sayılı yazı içeriği ve eklerinden, hüküm tarihinden sonra intifa hakkının davalı Belediyeye tanınmasına ilişkin 17.02.1965 gün 6/5686 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının, 19.11.2008 gün, 2008/14470 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle, balıkçı barınağının Ulaştırma Bakanlığınca, Balıkçı Barınakları Yönetmeliğinin 8. maddesi uyarınca kiraya verme işlemleri tamamlanıncaya kadar, işletme ve idaresinin geçici olarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı Tarım İl Müdürlüğüne devredildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, dava açıldıktan sonrada sınırlayıcı bir neden bulunmadığı takdirde dava konusu malın veya hakkın üçüncü kişilere devredilebilmesi tasarruf serbestisi kuralının bir gereği, hak sahibi veya malik olmanında doğal bir sonucudur.Usul Hukukumuzda da ayrık durumlar dışında dava konusu mal veya hakkın davanın devamı sırasında devredilebileceği kabul edilmiş HUMK.nun l86.maddesinde dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usulü işlemler düzenlenmiştir.Söz konusu madde hükmüne göre iki taraftan biri dava konusunu (müddeabihi) bir başkasına temlik ettiği takdirde diğer taraf seçim hakkını kullanmakta dilerse temlik eden ile olan davasını takipten vazgeçerek davayı devralan kişiye yöneltmekte, dilerse davasına temlik eden kişi hakkında tazminat davası olarak devam edebilmektedir.
Kendiliğinden (resen) gözetilmesi zorunlu bulunan bu usul kuralına göre, Mahkemece diğer yana seçimlik hakkı hatırlatılarak davaya hangi kişi hakkında devam edeceği sorularak, sonucuna göre işlem yapılması gerektiği tartışmasızdır.
Diğer taraftan, eksiğin tamamlanması yoluyla getirtilen belgelerden, davacı hazine tarafından, davalı Belediye'nin çekişmeli taşınmazdaki yapıları kiraya verdiği kişiler aleyhine el atmanın önlenmesi ve yıkım isteği ile açtığı davanın Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/ 32 esasında kayıtlı ve derdest olduğu görülmektedir.
Bu durumda, eldeki davada verilecek yıkım kararının, sözü edilen 2010/32 esas sayılı davadaki kişilerin hak ve hukuklarını etkileyeceği açıktır.
Hal böyle olunca, öncelikle yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığının davada yeralmasının sağlanması, ondan sonra eldeki dava ile Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/ 32 esas sayılı dava dosyasının HUMK'nun 45. Maddesi gereğince birleştirilmesi, ondan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, değinilen hususlar gözardı edilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.
Tarafların temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 27.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.