MAHKEMESİ : SİVRİHİSAR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 01/06/2010
NUMARASI : 2003/233-2010/128
Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;
Davacılar, miras bırakanları A.'nin, malik olduğu taşınmazları saklı payı ihlal kastıyla oğlu A.'e 17.02.1997 tarihli vasiyetname ile bağışladığını, işlem tarihinde hukuki ehliyete haiz olmadığını, yine dava konusu 844 parsel sayılı taşınmazı mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak dava dışı T.Y.'a temlik ettiğini, onunda A.'e danışıklı olarak devrettiğini ileri sürerek, tenkis, vasiyetnamenin iptali ve tapunun iptali isteğinde bulunmuşlardır.
Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, vasiyetnamenin iptali ve tapu iptali isteklerinin reddine, tenkis isteğinin kabulüne karar verilmiştir.
Karar, taraflarca süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ..... raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü: Asıl ve birleşen davalar, tapu iptal, tenkis ve vasiyetnamenin iptali isteklerine ilişkindir.
Mahkemece, vasiyetnamenin iptali ve tapu iptal isteklerinin reddine, tenkis isteğinin kabulüne karar verilmiştir.
Davacılar, miras bırakanları A.'nin çekişmeli taşınmazı hukuki ehliyete haiz olmadığı dönemde saklı payı ihlal kastı ile oğlu A.'e vasiyetname ile bağışladığını, dava konusu 844 parsel sayılı taşınmazı mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak temlik ettiğini ileri sürüp, vasiyetnamenin ve tapunun iptali ile tenkis istekli eldeki davayı açmışlardır.
Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; tarafların miras bırakanı A.Y. vasiyetnamenin düzenlendiği 17.02.1997 tarihinde hukuki ehliyete haiz olduğu Adli Tıp Kurumunun 12.04.2006 tarihli raporu ile saptanarak, davacıların hukuki ehliyetsizlik iddiasına dayalı vasiyetnamenin iptali isteğinin reddedilmiş olması doğrudur.
Davacıların, bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.
Tarafların öteki temyiz itirazlarına gelince; davada, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı isteğin reddine, tenkis isteğinin kabulüne karar verilmişse de, bu konuda hükme yeterli bir araştırma yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.
Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.
Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.
Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır.
Öte yandan, miras bırakanın sağlığında mal varlığının tamamını veya bir kısmını, mirasçıları arasında hoş görü ile karşılanabilecek makul ölçüler içerisinde paylaştırmışsa mirasçısından mal kaçırma iradesinden söz etme olanağı yoktur. O halde, miras bırakanın denkleştirme yapıp yapmadığı üzerinde durulması, miras bırakandan tüm mirasçılarına intikal eden, taşınır, taşınmaz ve hakların araştırılması, tapu kayıtları ve varsa öteki delil ve belgelerin mercilerinden getirtilmesi, her bir mirasçıya geçirilen malların ve hakların nitelikleri ve değerleri hakkında uzman bilirkişiden rapor alınarak paylaştırmanın mı? yoksa mal kaçırma amacın mı? üstün tutulduğunun aydınlığa kavuşturulması zorunludur.
Somut olaya gelince; öncelikle, tapunun iptali isteğinin tescil isteğini kapsamadığı gözetilerek, davacılara tescil davası açmaları için önel verilmesi, açtıkları takdirde eldeki dava ile birleştirilmesi, ondan sonra muris muvazaasına dayalı iddia yönünden, yukarıdaki ilkeleri kapsar biçimde hükme yeterli bir araştırma yapılması, bu iddia irdelendikten sonra gerektiğinde tenkis isteği yönünden de saklı paylarının ihlal edilip, edilmediğinin belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken muris muvazaası ve tenkis istekleri yönünden eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.
Tarafların, bu yönlere değinen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi (6100 Sayılı Yasanın geçici 3.maddesi delaletiyle) gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 17.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy