(6100 S. K. m. 382, Geç. m. 1) (4721 S. K. m. 702, 1027)
Dava: Yanlar arasında görülen tapuda isim düzeltimi davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ve davacılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi Berna Dizdaroğulları Koç'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, tapu kaydına yanlış yazılan murisine ait kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.
Davacılar; murisleri M. T. B.'ın 1720 parseldeki taşınmazın maliki olduğunu, İzmir Tapulama Mahkemesinin 1970/206 esas 1973/10 Karar sayılı kararında murisin isminin T. B. olarak yazıldığından dolayı tapu kaydına T. B. olarak kaydının yapılmış olduğunu, 1720 parseldeki taşınmazın tapu kaydına yanlış yazılan T. B. isminin M. T. B. olarak düzeltilmesi gerektiğini ileri sürerek eldeki davayı açmış; davalı vekili ise, davanın resmi belgelerle ispatı gerektiğini, belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece, davanın kabulüne kararı verilmiştir.
Hükmü, davalı ve davacılar temyiz etmiştir.
Bilindiği üzere; taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin adı, soyadı, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu tür davalarda kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.
Bu tür işler, 6100 sayılı HMKnin 382/9-ç maddesi gereğince çekişmesiz yargı usulüne göre sulh hukuk mahkemesinde ve taşınmazın aynına ilişkin bulunduğundan, aynı Kanunun 12. maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülür.
Tapuda kayıt düzeltilmesi ve tespit taleplerini, tapu maliki ile mirasçıları isteyebilir.
Bunun yanı sıra, 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanununun 702. maddesinin son fıkrası gereğince ortaklardan her birinin topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan bütün ortakların yararlanabileceği öngörüldüğünden elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan her hangi biri de tek başına tapuda murisin kimlik bilgileri ilgili olarak düzeltme isteyebilir. Ayrıca bu işlerin, bir başka dava nedeniyle verilen yetkiye dayanılarak açılması da mümkündür. Böyle bir yetki verildiğinde yetkiye dayanarak talep eden kişinin aktif dava ehliyeti vardır.
HMK'nin geçici birinci maddesi gereğince Bu Kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmayacağından kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra yapılan taleplerin tapu müdürlüğüne ilgili sıfatıyla yöneltilerek yapılması gerekir.
Bu tür işlerde mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı ve kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir:
1-Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması veya tespiti istenen dava konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.
2-Nüfus müdürlüğünden, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak telep konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişilerin nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenmelidir.
3-Taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinde zabıta aracılığı ile kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.
4-İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.
5-Tüm bu araştırmalar sonucu hâlâ kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.
Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında talebin kabulü yoluna gidilmelidir.
Talebin niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.
Tapu müdürlüğü ilgili sıfatıyla yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden (ve yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinden) sorumlu tutulmamalıdır.
Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; davacılar, murislerine ait kimlik bilgilerinin düzeltilmesi için eldeki davayı açmış ise de; dava konusu taşınmazın tapulama tutanaklarının ve dayanak belgelerinin getirtilmediği, taşınmaz başında keşif yapılmadığı ve taşınmazın kim veya kimler tarafından kullanıldığının tespit edilmediği, tapulama mahkemesinin 1970/206 E-10 K. sayılı ilamın kesinleşmiş onaylı örneğinin ve dosyasının getirtilmediği, İzmir 3 AHM.nin 1999/1036 E-547 Sayılı ilamın kesinleşmiş onaylı örneğinin dosya içerisinde bulunmadığı,16.01.2013 tarihli tutanakta Osman oğlu M. T. B.'ın dava konusu taşınmazla ilgisinin olmadığının belirtildiğinin görüldüğünden nüfus ve zabıta araştırmasının davacı murisleri ile tam olarak irtibatı sağlayacak şekilde yapılmadan sonuca gidildiği, ve yukarıda belirtilen ilke ve olgular doğrultusunda hükme elverişli bir inceleme ve araştırma yapılmadığı görülmektedir.
Hal böyle olunca; taşınmazların başında keşif yapılıp, tanıkların dinlenerek kim veya kimler tarafından kullanıldığının belirlenmesi, tapulama tutanaklarının ve dayanak belgelerinin ayrıca yukarıda belirtilen ve dayanak mahkeme dosyaları ile ilamların kesinleşmiş onaylı örneklerinin getirtilmesi, nüfus ve zabıta araştırmasının eksiksiz ve bağlantıyı sağlayacak şekilde yapılması, soruşturmanın eksiksiz tamamlanması hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru değildir.
Sonuç: Tarafların bu yöne değinen temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesine göre) HUMK.'nun 428.maddesi gereğince bozulmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 16.01.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy