MAHKEMESİ: KIRŞEHİR 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/05/2013
NUMARASI: 2012/96-2013/271
Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi davası sonunda, yerel mahkemece davanın, 445 parsel sayılı taşınmaz yönünden reddine 446 parsel sayılı taşınmazın yönünden kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ..... raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Dava, çaplı taşınmazlara elatmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.
Mahkemece, 445 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine, 446 parsel sayılı taşınmaz bakımından ise davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu bağ vasıflı 445 parsel sayılı taşınmazın, davacıların miras bırakanı Z., davalılar ve dava dışı kişiler adına paylı mülkiyet üzere kayıtlı olduğu, yine bağ vasıflı 446 parsel sayılı taşınmazın ise davacı Y.’in miras bırakanı İsmet Afiyon adına kayıtlı olduğu, davacıların çekişme konusu taşınmazları kullanmalarının davalılar tarafından engellendiğini ileri sürerek eldeki davayı açtıkları anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere; paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenilmesi davası açabilir.
Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.
Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taksim edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir.
Bilindiği üzere 4721 s. Türk Medeni Kanunun (TMK) 706, 6098 s. Türk Borçlar Kanununun (TBK) 237, Tapu Kanununun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz. Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak (fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya ortaklığın satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, "ahde vefa" kuralının yanında TMK'nin 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir. Aksi halde, pek çok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır.
O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planın olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, TMK'nin müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.Somut olaya gelince; 445 parsel sayılı taşınmazda tarafların paydaş olduğu ve tamamının davalılar tarafından kullanıldığı tespit edildiğine, paydaşlar arasında elatmanın önlenmesine karar verilebilmesi için intifadan men olgusunun gerçekleşmesi gerekmediği gözetilerek, davacıların payı oranında elatmanın önlenmesine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.
Çekişme konusu 446 parsel sayılı taşınmaz yönünden temyiz itirazlarına gelince, davalıların taşınmazda kayda ve mülkiyete dayalı bir hakları bulunmadığı gözetilerek elatmalarının önlenmesine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Ancak taşınmazın davacılardan Yeter’in miras bırakanı İsmet Afiyon adına kayıtlı olduğu, davacılardan A.. A..’un mülkiyet hakkı bulunmadığı anlaşıldığını göre, onun yönünden aktif dava ehliyeti bulunmadığı ve husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken anılan hususun gözardı edilmiş olmasıda isabetsizdir.
Tarafların temyiz itirazı açıklanan yönler itibariyle yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 30.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.