ESAS NO: 2013/18300
KARAR NO: 2014/4736
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/05/2013
NUMARASI: 2010/473-2013/94
Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı Ensar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi.. raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
Dava, bağımsız bölüme el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 403 ada 35 parselde yer alan 17 nolu bağımsız bölümün bir kısmının davalı tarafından haklı ve geçerli bir neden olmaksızın kullanıldığı saptanmak suretiyle el atmanın önlenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davalı tarafın bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir, reddine,
Davalı tarafın ecrimisile yönelik temyiz itirazlarına gelince;
Hemen belirtilmelidir ki, davacı tarafından arsa sahibi Vakıflar Genel Müdürlüğü ve davalı-yüklenici Ensar aleyhine Üsküdar 5.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 2006/203 E. 2008/181 K. sayılı davası sonucunda 17 nolu bağımsız bölümün davacı adına tesciline dair verilen kararın derecattan geçerek 30.09.2009 tarihinde kesinleşmesi üzerine 17 nolu bağımsız bölümün davacı A.. T.. adına kayıt edildiği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde HMK(Hukuk Muhakemeleri Kanunu)'nun 266. vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.
Bu nedenle, özellikle tarım arazilerin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler getirtilmeli, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için birim fiyatlar getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.
Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira paraları araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilerek resen emsal araştırılmalı, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.
İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.
Somut olayda, mahkemece, dava konusu taşınmaz ve benzer nitelikli yerlerin getireceği kira bedelleri araştırılmadan ve emsal kira sözleşmeleri değerlendirilmeden, soyut ve genel ifadelerle ecrimisil belirlenmesi isabetsizdir.
Hal böyle olunca, Üsküdar 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/181 sayılı kararının kesinleştiği tarihten dava tarihine kadar olan dönem için yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda ecrimsile hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Davalı tarafın, bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 03.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.