(6100 S. K. m. 123, 307) (1086 S. K. m. 91, 185, 438) (492 S. K. m. 22) (YHGK 07.11.1980 T. 1980/11-2516 E. 1980/2338 K.) (YHGK 25.01.1984 T. 1981/4-57 E. 1981/29 K.)
Dava: Yanlar arasında görülen tapu iptal ile tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekilince yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi Barış Bülbül'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
Karar: Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptali ile tescil isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın feragat nedeniyle reddine; alınması gerekli 13.662,00 TL harç bedelinin 2/3'ü olan 9.108,00 TL'den peşin alınan 2.970,00 TL ilam harcının mahsubu ile kalan 6.138,00 TL harç bedelinin davacıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacılar, miras bırakan M.'nın maliki olduğu 29647 ada 3,4 ve 6 parsel sayılı taşınmazları torunu olan davalıya satış akdiyle devrettiğini, yapılan işlemin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu iptali ile miras payları oranında tescile karar verilmesi istemiyle eldeki davayı açmışlar; yargılama sırasında (30.05.2013 tarihli birinci celseden sonra) davalarından vazgeçmişlerdir. Taraf vekilleri 25.06.2013 tarihli dilekçe ile "Dosyada taraflar sulh olmuşlardır. Davacı taraf davalıdan masraf ve vekalet ücreti talep etmeden davadan vazgeçmekte, davalı taraf da aynı şekilde masraf ve vekalet ücreti talep etmeden vazgeçmeyi kabul etmektedir. Sulh neticesinde davadan vazgeçme ve vazgeçmeyi kabul şeklinde sonuçlanan davanın bu şekilde karara çıkarılmasını talep ederiz" şeklinde bildirimde bulunmuşlar; yapılan incelemede davacılar vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisinin bulunduğu saptanmıştır.
Bu vazgeçme ve vazgeçmeyi kabul beyanları 6100 sayılı HMK. nun 123. (1086 sayılı HUMK. nun 185.) maddesi hükümlerindeki davanın geri alınması anlamında olmayıp 6100 sayılı HMK. nun 307. (1086 sayılı HUMK. nun 91.) maddesi ve müteakip maddeleri hükümlerine göre feragat anlamı taşıdığı başka bir ifadeyle, buradaki vazgeçme beyanıyla gerçekte feragatın amaçlandığı anlaşıldığından davanın feragat nedeniyle reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacılar vekilinin bu yöne değinen temyiz itirazı yerinde değildir. Reddine.
Sonuç: Ancak; davanın reddi halinde alınması gerekli olan harç maktu harç olup, davanın feragat nedeni ile reddi halinde ise, nispi harç üzerinden harç alınmasının hukuki dayanak ve gerekçesi yoktur. Nitekim; 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 22.maddesinde sözü edilen "davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, mahkemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır." dan kasdedilenin, maktu harç esas alınarak, maktu harcın üçte biri veya üçte ikisi olduğu Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun gerek 7.11.1980 tarih 80/11-2516 E. -2338 K. ve gerek 25.1.1984 tarih 81/4-57 E.-29 K. sayılı ilamlarında da açıkça kabul edilmiştir. Bu durumda mahkemece, davadan feragatın sonraki celselerde vuku bulduğu nazara alınarak 492 sayılı Harçlar Kanununun 22. maddesi gereğince karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesinde gösterilen maktu red harcının 2/3'ü oranında harcın davacılardan alınmasına, peşin yatırılan harcın iadesine karar verilmek gerekirken, yazılı şekilde nispi harç hesabı yapılarak bakiye harcın tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün 2. ve 3 bendinde geçen "Harçlar Kanununun 22. Maddesi gereğince alınması gerekli 13.662,00 TL harç bedelinin 2/3'ü olan 9.108,00 TL'den peşin alınan 2.970,00 TL ilam harcının mahsubu ile kalan 6.138,00 TL harç bedelinin davacıdan tahsiline, peşin alınan 2.970,00 TL harcın mahsubu" ibarelerinin hüküm fıkrasından çıkartılmasına, yerine Harçlar Kanununun 22. maddesi gereğince alınması gereken maktu red harcının 2/3'ü olan 16,20 TL harcın peşin alınan 2.970,00 TL harçtan mahsubu ile artan 2.953,80 TL harcın istek halinde davacılara iadesine ibaresinin eklenmesine, davacılar vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK'nin geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 19.03.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy