MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVATÜRÜ:TAPU İPTALİ TESCİL
Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil ile tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
KARAR-
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil ile tenkis isteklerine ilişkindir.Davacılar, miras bırakanları ...'in kayden maliki olduğu ... ili ... ilçesi ... köyünde bulunan 76, 156 ve 252 parsel sayılı taşınmazları mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla torunu olan davalı ...'e görünürde satış sözleşmesi ile bedelsiz olarak temlik ettiğini, ayrıca murisin 273 parseldeki 4 no'lu bağımsız bölüm, 42 parseldeki 2 no'lu bağımsız bölüm ile 253, 301, 324, 326, 248 ve 250 parsel sayılı taşınmazları kendi adına tescil ettirmeksizin davalı ... adına tespit ve tescil ettirerek saklı paylarına tecavüz ettiğini ileri sürerek 76, 156 ve 252 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında tescile, yukarıda bahsi geçen diğer taşınmazlar yönünden davacı ...'nin saklı payını ihlal ettiği oranda tenkise karar verilmesini istemişlerdir.Davalı, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını beyan ederek öncelikle davanın bu nedenle reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise, babası ile birlikte çalıştıklarını, elde ettikleri gelir ile dava konusu taşınmazları aldığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, miras bırakanın davalıya yaptığı temlikin bakılmasına karşılık minnet duygularıyla yapıldığı, mirastan mal kaçırma kastı saptanamadığından tapu iptal ve tescil davasının reddine, davacı ...'nin tenkis talebi yönünden bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle, mirasbırakan Kamil'in bakıma muhtaç olması, çekişme konusu 76, 156 ve 252 parsel sayılı taşınmazların muris tarafından bakımı temin etmek için davalıya temlik edildiğinin saptanması, bedelin her zaman para olmayabileceği bakımın da bir bedel olduğu gözetilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğrudur. Davacılar vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle hükmün tapu iptal ve tescil talebinin reddine ilişkin bölümünün ONANMASINA,
Ne var ki; Mahkemece, tenkis davası açmak için öngörülen bir yıllık hak düşürücü sürenin murisin ölüm tarihi olan 06/12/2011 tarihinden itibaren başlayacağı gerekçesiyle tenkis talebinin süre nedeniyle reddine karar verilmesinde isabet olduğu söylenemez.Hemen belirtilmelidir ki, TMK'nun 571/1. maddesinin '' Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşer '' şeklinde olduğu, öğrenme tarihinin murisin ölüm tarihi olabileceği gibi, somut olayın özelliğine göre murisin ölüm tarihinden sonraki bir tarihin de olabileceği, bir başka ifadeyle murisin ölüm tarihinden sonra da davacıların saklı paylarının zedelendiğini öğrenmelerinin mümkün olduğu kuşkusuzdur. Bu durumda, hak düşürücü sürenin hesabında davacının öğrenme tarihi olarak ileri sürdüğü tarihin esas alınması gerekir. Davalı tarafın bu tarihten daha önceki bir tarihte davacının saklı payının zedelendiğini öğrendiğini iddia etmesi durumunda bu iddiasını ispat zorunluluğunda olduğu da kuşkusuzdur. Somut olayda; muris ...'in 06/07/2011 tarihinde vefat ettiği, davacı ...'nin tenkise konu işlemleri murisin veraset belgesini temin ederek tapu müdürlüğüne başvurması sonucu öğrendiğini iddia ederek eldeki davayı açtığı, davalının ise; davacı ...'nin tenkise konu işlemleri murisin ölümünden önce veya en geç ölüm tarihinde öğrendiğini ve davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını iddia ederek, davanın reddini savunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Hâl böyle olunca; davacının tenkise konu işlemleri öğrenme tarihi olarak ileri sürdüğü tarihin hak düşürücü sürenin hesaplanmasında dikkate alınması, davalının aksini kanıtlaması halinde tenkis talebinin süre yönünden reddine karar verilmesi, davalının aksini kanıtlayamaması halinde ise işin esasına girilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Davacılar vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün bu bölümünün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 14.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.