MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 18. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/04/2012
NUMARASI: 2007/191-2012/138
Taraflar arasında birleştirilerek görülen elatmanın önlenmesi ve yıkım, tapu iptali ve tescil davası sonunda yerel mahkemece asıl davanın kabulüne, karşı davanın işlemden kaldırılmasına ilişkin olarak verilen karar davalı-karşı davacı F.. M.. vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hâkimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.
-KARAR-
Asıl ve birleşen davalar elatmanın önlenmesi ve yıkım, karşı dava tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Mahkemece; asıl ve birleşen davalardaki elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerinin kabulüne, karşı davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı-karşı davacı F.. M.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Ne var ki, dava dilekçelerinde elatmanın önlenmesi ve yıkım istekleri yönünden ayrım yapılmadan dava değeri bildirildiği, yargılama sırasında keşfen saptanan bedel üzerinden harç ikmali yapılmadığı gibi hükümde de karar ve ilam harcının sadece elatılan taşınmazın değeri üzerinden alındığı görülmektedir.
Hemen belirtilmelidir ki; iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. Bu tür bir davada, HUMK'nun 413. (6100 sayılı HMK'nun hükümleri) ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 16.maddesi uyarınca dava değerinin elatılan yerin değeri ile talep edilen ecrimisil veya tazminatın toplamından, elatmanın önlenmesi isteğinin yanında yıkım isteği de varsa dava değeri elatılan yerin değeri ile yıkımı istenilen yapı değerinin toplamından ibaret olacağı (4.3.1953 tarih 10/2 sayılı İ.B.K.) ve belirlenen bu değer üzerinden Harçlar Kanununun 26, 27, 28, 30 ve 32. maddelerinin öngördüğü şekilde işlemlerin yerine getirileceği ve gerekli olan harcın alınacağı tartışmasızdır.
Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini hükme bağlamıştır. 492 sayılı Kanunun 32.maddesinde ise yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmış, 30. madde hükmünde de; " ...muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için muhakemeye devam olunur; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. HUMK.'nun 409.maddesinde (6100 sayılı Yasanın 150. maddesi) gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Oysa, mahkemece değinilen ilkeler ve düzenlemeler gözetilmeksizin ve öngörülen usulü işlemler gerçekleştirilmeksizin sonuca gidilmiştir.
Hal böyle olunca, öncelikle davada ileri sürülen elatmanın önlenmesi ve yıkım istekleri bakımından keşfen saptanan dava değeri üzerinden harç ikmalinin sağlanması, ondan sonra işin esası bakımından bir hüküm kurulması gerekirken, anılan husus gözardı edilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.
Davalı-karşı davacı F.. M.. vekilinin temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 19.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.