MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ -ECRİMİSİL
Taraflar arasında görülen el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar Ömer ve ... vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hâkimi ...’ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Dava paydaşlar arasında el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.
Davacı, murislerinden intikal eden 195 ada 19 parsel sayılı taşınmazda ve üzerindeki üç katlı binada davalılar ile birlikte paydaş olduklarını, murisin öldüğü 2009 yılından beri taşınmazın tamamını davalıların kullandığını, bağımsız bölümlerden birisinin davalılarca kiraya verildiğini, diğerlerinde ise davalıların ikamet ettiklerini, kiraya verilen bağımsız bölümden elde edilen kira gelirinden kendisine verilmediğini ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere murisin öldüğü 04.04.2009 tarihi esas alınmak sureti ile 3.000 TL ecrimisilin davalılardan tahsiline ve payına vaki müdahalenin önlenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar ... ve ..., davacının binayı kullanmaması yönünde bir engel çıkartılmadığını, binadaki bağımsız bölümlerden sadece birisinin 2010 yılında 5 ay süre ile kıraya verildiğini, 5 ayın sonundan itibaren başkasına kiraya verilmediğini, bu kira döneminde alınan kira gelirinden başka bir gelirin de olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, dava konusu 195 ada 19 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan fen bilirkişi raporunda sarı renkle 3 katlı betonarme ev olarak gösterilen, inşaat mühendislerine ait raporda zemin kat,birinci normal kat, ikinci normal kat ve çatı arası depo olarak gösterilen betonarme binaya davacının tapudaki payı oranında davalıların vaki müdahalelerinin önlenmesine, davacının payı karşılığı bilirkişi kurulunca hesaplanan 3.103.99 TL ecrimisil bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Çekişme konusu 195 ada 19 parsel sayılı taşınmazın tapuda “ 3 katlı betonarme ev ve tek katlı betonarme ev ve bahçesi” niteliği ile taraflar adına paylı mülkiyet üzere kayıtlı olduğu sabittir.
Hemen belirtilmelidir ki, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenilmesi davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.
Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taksim edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir.
Bilindiği üzere 4721 s. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.), Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz. Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak (fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya ortaklığın satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, "ahde vefa" kuralının yanında TMK'nin 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir. Aksi halde, pek çok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır.
O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planının olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, TMK'nin müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.
Somut olaya gelince; mahkemece hükme yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.
Şöyle ki; paydaşlar arasında fiili kullanım biçiminin oluşup oluşmadığı ya da davacının kullanabileceği bir bölüm olup olmadığı üzerinde durulmamıştır.
Hâl böyle olunca, yerinde yeniden keşif yapılarak yukarıdaki ilkeler uygulanmak sureti ile araştırma yapılması,dava konusu edilen bina dışındaki diğer binanın kim tarafından kullanıldığının açıklığa kavuşturulması ve varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Davalıların temyiz itirazları açıklanan nedenlerden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 12/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy