MAHKEMESİ : KAYSERİ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/04/2013
NUMARASI : 2009/131-2013/172
Taraflar arasında görülen ecrimisil, muhtesatın bedeli davası sonunda, yerel mahkemece asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar asıl davada davacılar (karşı davalılar) ve Kocasinan Belediyesi karşı davada ise taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi 'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Asıl ve birleşen davalar muhdesat bedelinin tazmini, karşı dava ise ecrimisil isteğine ilişkindir.
Asıl davanın ve birleşen davaların davacıları, Kooperatif, Hazine, Büyükşehir Belediyesi ve Kocasinan Belediyesi aleyhine açtıkları davalarda; dava konusu mülkiyeti Hazineye ait 1827 parsel sayılı taşınmaza ev ve müştemilat inşaa ettiklerini, uzun yıllar nizasız-fasılasız malik sıfatıyla kullandıklarını, belediye hizmetlerinden yararlandıklarını, taşınmazın Hazine adına kayıtlı iken Belediyeye devredildiğini daha sonra da Kooperatife trampa yoluyla temlik edildiğini, taşınmaz üzerinde ev ve müştemilatların bulunduğu bilinmesine rağmen davalılar arasında temlik işlemlerinin gerçekleştirildiğini, anılan taşınmazın 2931 ada, 5 parsele revizyon gördüğünü, son kayıt maliki Kooperatif tarafından davacılar aleyhine Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/89 Esas, 2007/141 Karar sayılı elatmanın önlenmesi ve yıkım davasının kabulle sonuçlanarak kesinleştiğini, ilgili davalarda muhdesatlara ilişkin tespitler yapıldığını ileri sürerek C.. Ö..'e ait muhdesat bakımından 31.954,00 TL., İ.. D..'a ait muhdesat bakımından 30.000,00 TL., E.. T..'e ait muhdesat bakımından 20.000,00 TL. tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalılardan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı Hazine; taşınmaz üzerindeki yapıların yıkım istemi ile C.. Ö.. aleyhine açılan Kayseri Asliye 2. Hukuk Mahkemesinin 1991/164 Esas, sayılı dava dosyasının kabulle sonuçlandığını, elatmanın önlenmesi ve yıkıma karar verildiğini,binanın Hazine tarafından yıkılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı K.. B..; elatmanın önlenmesi ve yıkım davasının kendileri tarafından açılmadığını, bu nedenle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacıların kendilerine ait olmadığını bildikleri taşınmaza bina yaptıklarını, iyiniyetli malik sıfatından sözedilemeyeceğini, imara aykırı yapılanma olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı K.. B..; davaya konu yapılar Hazineye ait 1827 kadastral parsel üzerinde kalmakta iken Hazinenin sözkonusu taşınmazı28/03/1995 tarihinde takas yolu ile SS Anadolu Ağaç İşleri Yapı Kooperatifine devrettiğini, anılan kooperatifin mülkiyetine geçen parseli Belediye Encümeninin 12/09/1995 tarih, 2001 sayılı kararı ile 3194 sayılı Yasanın 15. ve 16. maddelerine göre ifraz edildiğini, kamu alanları ve artık parsellerin Belediye adına imar parsellerinin kooperatif adına tescil edildiğini, davacılardan C.. Ö..'in işgal ettiği alanın 2931 ada, 5 imar parseli olup, konut alanında kaldığından belediyece herhangi bir eylem yapılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı SS. .. Ağaç İşleri Yapı Kooperatif Başkanlığı; taşınmaz üzerindeki yapıların kaldırılması için ihtarname keşide edildiğini, sonuç alınamaması üzerine Kayseri Asliye 3. Hukuk Mahkemesinin 2006/89 Esas, sayılı elatmanın önlenmesi ve ecrimisil istemli açılan davanın kabulle sonuçlandığını, derecattan geçerek kesinleştiğini, mülkiyetten kaynaklı bir hakları olmadığı halde yapılanmaları nedeniyle iyiniyetten sözedilemeyeceği, kaldı ki yapıların kendilerine verilen süreler içerisinde enkazlarının da kendilerince alındığını belirtkerek davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece; 2009/131 Esas sayılı davanın davacısı C.. Ö.. ve birleşen 2009/132 Esas sayılı davanın davacısı İ.. D.. tarafından davalı Kocasinan Belediyesi, Büyükşehir Belediyesi ve Hazine aleyhine açılan tazminat davasının husumet yokluğundan reddine, asıl ve birleşen dava dosyasında davalı Kooperatif aleyhine açılan muhdesat bedelinin tazmini davasının esastan reddine, Kooperatif tarafından davacılar C.. Ö.. ve İ.. D.. aleyhine açılan ecrimisil istemli davanın kısmen kabulü ile 1.760,45 TL. ecrimisil bedelinin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılar (karşı davalılar) Cumar Özdemir ve İ.. D.. tarafından tahsiline, birleşen 2009/143 Esas sayılı davanın davacısı E.. T.. tarafından davalı Büyükşehir Belediyesi, Hazine ve SS ... Ağaç İşleri Yapı Kooperatifi aleyhine açılan muhdesat bedelinin tazmini davasının husumet yokluğundan reddine, Kocasinan Belediyesi aleyhine açılan tazminat davasının kısmen kabulü ile 1.604,08 TL.'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kocasinan Belediyesinden tahsiline, SS ... Ağaç İşleri Yapı Kooperatifi tarafından açılan karşı davanın kısmen kabulü ile 875.68 TL ecrimisil bedelinin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı (karşı davalı ) E.. T..'den tahsiline karar verilmiş, hüküm, asıl davanın davacısı C.. Ö.., birleşen (2009/143 Esas) davanın davalısı K.. B.. ve karşı davanın davacısı SS .... Ağaç İşleri Yapı Kooperatifi tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; dava konusu 2931 ada, 5 parsel sayılı, 15.491 m² yüzölçümlü arsa vasıflı taşınmazın .... Ağaç İşleri Konut Yapı Kooperatif Başkanlığı adına 27/02/1998 tarihinde tahsis yoluyla tescil edildiği, Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/209 Değişik iş dosyası kapsamında alınan 05/06/2007 tarihli, bilirkişi raporu ile C.. Ö..'in kayıtan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkı olmaksızın ev, ahır yapmak ve ağaçladırmak suretiyle müdahale ettiğinin saptandığı, kayıt maliki Kooperatif tarafından Kayseri Asliye 3. Hukuk Mahkemesinde C.. Ö.. ve İ.. D.. aleyhine elatmanın önlenmesi ve yıkım davası açıldığı, davanın kabulüne ilişkin 05/04/2007 tarih, 2006/89 Esas, 2007/141 Karar, sayılı kararın derecatan geçerek 07/06/2007 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki; asıl davanın (2009/131 Esas) davacısı C.. Ö.. ve birleşen davanın (2009/132 Esas) davacısı İ.. D.. tarafından Kocasinan Belediyesi, Kayseri Büyükşehir Belediyesi ve Hazine aleyhine, birleşen davanın (2009/143 Esas) davacısı E.. T.. tarafından davalı SS Anadolu Ağaç İşleri Yapı Kooperatifi, Kayseri Büyükşehir Belediyesi ve Hazine aleyhine muhdesat bedelinin tazmini istemi ile açılan davanın davalıların bedelin tazmini istenen muhdesatlarin yıkımı ile ilgili olmadığı belirlenmek suretiyle bu davalılar bakımından husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Öte yandan, birleşen (2009/143 Esas sayılı) davanın davacısı E.. T.. tarafından davalı Kocasinan Belediyesi aleyhine muhdesat bedelinin tazmini isteği ile açılan davada davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar davalı Kocasinan Belediyesine 11/07/2013 tarihinde tebliğ edilmiş, temyiz dilekçesi 12/09/2013 tarihinde havale edilmiş ve aynı tarihte temyiz harcı yatırılmıştır.
Bu durumda,Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 01.06.1990 gün,1989/3 Esas,1990/4 Karar sayılı inancı ve HUMK.nun 432.maddesi gereğince yasal sürenin geçirildiği anlaşılmakla, davalı Kocasinan Belediyesinin temyiz isteminin Reddine,
Asıl davanın davacısı (karşı davalı) C.. Ö..'in SS. ... Ağaç İşleri Yapı Kooperatifine yönelik muhdesat bedelinin tazmini isteği ile açtığı davada; davanın esastan reddine ilişkin hükmün temyizine gelince;
Hemen belirtilmelidir; elatmanın önlenmesi ve yıkım davalarında savunma yoluyla ya da karşı dava olarak 4721 sayılı TMK'nin 723. maddesi uyarınca muhdesat bedeli istenebileceği gibi ayrı bir dava ile de istenebilir. Oysa ki mahkemece; Kooperatif tarafından C.. Ö.. ve İ.. D.. aleyhine Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 2006/89 Esas, 2007/141 Karar, sayılı kararı ile elatmanın önlenmesi ve yıkım istekli davada, yapı maliklerinden davalı C.. Ö..'in muhdesat bedelini istemediği halde eldeki dava ile muhdesat bedelini istemesinin hakkın kötüye kullanımı teşkil edeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, asıl (2009/131 Esas) davada Kooperatif aleyhine muhdesat bedelinin tazmini istemi ile açılan dava bakımından; daha önce tazminat istenmemiş olmasının eldeki davada tazminat isteğine engel olmayacağı gözetilerek tazminat isteğinin değerlendirilmesi gerekirken yasal olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.
Diğer taraftan; karşı davacı, SS. ... Ağaç İşleri Yapı Kooperatifi tarafından karşı davalılar C.. Ö.., İ.. D.. ve E.. T.. aleyhine açılan ecrimisil istekli davada, davanın kısmen kabulüne ilişkin hükme karşı davacı tarafından yöneltilen temyiz itirazlarına gelince;
Somut olayda; dava konusu taşınmazın halen karşı davacı Kooperatif adına kayıtlı olduğu, taşınmazın daha önce de Belediye ve Hazineye ait olduğu, karşı davalıların kayıttan ve mülkiyetten kaynaklı bir haklarının bulunmadığı, haklı ve geçerli bir neden olmaksızın davalıların yapılanmak suretiyle müdahale ettikleri, keşide edilen ihtarname ve aleyhe sonuçlanan kesinleşmiş mahkemle ilamlarına rağmen haksız kullanımın devam ettiği saptandığına göre davalıların ecrimisilden sorumlu tutulmaları gerektiğinde kuşku yoktur. Ecrimisil isteğinin kabulüne karar verilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Karşı davalı C.. Ö..'in buyöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir, Reddine,
Karşı davacı Kooperatifin temyiz itirazlarına gelince;
Bilindiği üzere; ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hâkimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde 6100 sayılı HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.
Bu nedenle, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira paraları araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilerek dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.
Somut olayda,yukarıda açıklanan ilke ve olgulara uygun bir ecrimisil hesabı yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.
Şöyle ki; yapılan uygulama sonucu elde edilen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu 2931 ada 5 parsel sayılı taşınmazda davalı C.. Ö..'in işgal ettiği alanın neresi olduğu, ve miktarının ne kadar bulunduğu belirlenmeden, emsal kiraların ne şekilde tespit edildiği açıkça ortaya konulmadan ecrimisil hesabı yapılmak suretiyle sonuca gidildiği görülmektedir.
Hâl böyle olunca; asıl davanın davacısı C.. Ö..'in davalı Kooperatif'e yönelttiği muhdesat bedelinin tazmini isteğinin tarafların toplanan ve toplanacak delilleri ile birlikte değerlendirilmesi, diğer taraftan, karşı davanın davacısı Kooperatifin ecrimisil isteği bakımından mahallinde yeniden uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılması, davalı Cuma'nın taşınmaz üzerinde hangi alanı işgal ettiğinin tespit edilmesi, şgal alanının m² olarak belirlenmesi, ondan sonra yukarıda açıklanan ilkelere uygun ecrimisil hesabının yapılması hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.
Asıl davanın davacısı C.. Ö..'in muhdesat bedelinin tazminine ilişkin ve karşı davacı SS. Anadolu Ağaç ve Yapı İşleri Kooperatif'in ise ecrimisile yönelik temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 07.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy