....
Taraflar arasında birleştirilerek görülen elatmanın önlenmesi, ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Dava, paydaşlar arasında el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.
Asıl davada davacı, kayden paydaşı olduğu 1 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan lokanta, ev ve diğer müştemilatı paydaş olan diğer davalının tek başına kullandığını, taşınmazlardan yararlanamadığını ileri sürerek fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL ecrimisile karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı, kayden maliki olduğu 2 parsel sayılı taşınmazda ....faaliyet gösterdiğini, davalı tarafın hiçbir bedel ödemediğini ileri sürerek el atmanın önlenmesine ve fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 tl ecrimisile karar verilmesini istemiştir.
Davalı, asıl davanın davacısı ile kardeş olduklarını, kendisinin de, davacı tarafın ortaklıktan ayrılmadan önceki borçlarını ödediğini, kaldı ki, beraber malik oldukları 29 parseli de davacının kullandığını bildirip davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davalının kullanımının haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (.... 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)
./..
25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.
Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olmalıdır.
Bu nedenle, özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.
Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.
İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.
Somut olaya gelince; dava konusu 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacı ...’ın kullandığı kısmın bulunup bulunmadığı hususunun araştırılmadığı, taşınmazda davacının kullandığı yer var ise payından az yer kullandığını ileri süren davacının ecrimisil talep edemeyeceği, uyuşmazlığın ortaklığın giderilmesi yoluyla çözümlenmesi gerekeceği, ancak kullandığı yer yoksa ecrimisile hükmedilebileceği hususlarının göz ardı edildiği anlaşılmıştır.
Birleşen dosya yönünden ise, davacı ...’nin 2 parsel sayılı taşınmaza tek başına malik olduğuna göre, ecrimisile hükmedilmesinde bir isabetsizlik yoktur.
Ne var ki, taşınmazın cinsi tapuda arsa olarak görünmekte ve davalı binaların kendisi tarafından yapıldığını ileri sürmektedir.
Hâl böyle olunca, taşınmaz üzerindeki binaların hangi tarihte yapıldığının saptanması, şayet binalar davacı ... tarafından yapılmış veya taşınmaz, üzerindeki binalar ile birlikte davacıya intikal etmişse ecrimisilin bina ile birlikte hesaplanması, binalar davalı tarafça yapılmışsa ecrimisilin arsa bedeli üzerinden hesaplanması gerekir.
../...
Kabule göre de, ecrimisilin başlangıç tarihi baz alınmak suretiyle hesaplama yaptırılarak belirlenen ecrimisile, sonraki dönemler için ÜFE oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak ecrimisile hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
Davalının temyiz itirazı açıklanan nedenlerden ötürü yerindedir. Kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 07.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.