MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraf vekilleri tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Dava, ecrimisil istemine ilişkindir.
Davacılar, ortak mirasbırakan ...'ın maliki olduğu 2283 parselde kayıtlı 2,3,4,5 ve 6 nolu bağımsız bölümler ile 2294 parsel sayılı taşınmazı muvazaalı olarak çocukları olan davalılara temlik etmesi nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/333 Esas sayılı dosyası ile açtıkları muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davasının kabul edildiğini ve kararın kesinleştiğini, davalıların muvazaalı işlem nedeniyle haksız olarak işgal ettikleri taşınmazlar yönünden dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık dönem için belirsiz alacak davası olarak şimdilik 10.000,00 TL ecrimisile karar verilmesini istemişlerdir.
Davalılar, tapu iptal ve tescil istekli davanın bu davaya dayanak teşkil etmeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden ve toplanan delilerden; davacılar tarafından davalılar aleyhine ortak mirasbırakan ...’ın 2283 parselde kayıtlı 2,3,4,5 ve 6 nolu bağımsız bölümler ile 2294 parsel sayılı taşınmazların muvazaalı olarak temlik ettiği iddiasıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/333 E., 2012/28 K., sayılı dava dosyası ile tapu iptali ve miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesi istemiyle açılan davanın kabul edilerek kesinleştiği, yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu uyarınca davacıların payına düşen ecrimisil miktarının toplam 37.665,50 TL olacağının tespit edilmesi üzerine davacılar vekilince 21/05/2014 tarihinde 475,00 TL tamamlama harcı yatırıldığı anlaşılmıştır.
Mahkeme kararı davalılar vekiline 05.09.2014 tarihinde tebliğ edilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından 28.10.2014 tarihinde temyiz edilmiştir.
Bu durumda, davalılar yönünden 15 günlük yasal temyiz süresi geçtiğinden 6100 sayılı HMK’nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 432.ve 433. maddeleri ve Yüksek Yargıtay Büyük Genel Kurulu’nun 01.06.1990 tarih ve 3/4 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca davalıların temyiz isteğinin SÜREDEN REDDİNE,
Davacıların temyizinin incelenmesine gelince;
Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 107. maddesi “ (1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.
(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.” düzenlemesini içermektedir. Buna göre, ecrimisil davalarının belirsiz alacak davası niteliğinde olduğu, harcı tamamlanmak suretiyle yargılama sırasında talebin artırılabileceği açıktır.
Somut olayda dava, 06.05.2013 tarihinde 6100 s. HMK'nun 107. maddesine dayanılarak belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, bu tür davalarda davacı ıslah yapmaya gerek olmaksızın sadece arttırdığı kısmın harcını yatırarak kısmi talebini tam talebe dönüştürebilir.
Hâl böyle olunca harcı yatırılan ecrimisil miktarı da dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.
Bilindiği gibi, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde 6100 sayılı HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.
Bu nedenle, özellikle tarım arazilerin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler getirtilmeli, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için birim fiyatlar getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.
Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira paraları araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilerek resen emsal araştırılmalı, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.
İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.
Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yukarda belirtilen ilke ve usuller dikkate alınmaksızın, çekişmeli taşınmaza en uygun emsal yeterince araştırılmadan ecrimisil hesabının yapıldığı, mahkemece bu rapor ile sonuca gidildiği açıktır.
Hal böyle olunca, yeniden turizm konusunda uzman bir bilirkişinin de yer aldığı bilirkişi heyeti oluşturmak suretiyle mahallinde keşif yapılması, yukarda belirtilen ilkeler çerçevesinde emsaller de incelenerek bilimsel verilere uygun denetime elverişli ecrimisil hesabını içeren bilirkişi raporu alınması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Davacıların bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 08.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.