MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL
Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
-KARAR-
Dava, hukuki ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.
Davacı ... eşi ...’ın 20/01/2011 tarihli vekaletname ile davalı oğlu ...’ı vekil tayin ettiğini, vekil ...’in de ...’e ait 171 parsel sayılı taşınmazdaki 1/5 payı 21/01/2011 tarihinde diğer davalı ... Önen’e sattığını, vekalet tarihinde ...’in hukuki ehliyetinin bulunmadığını, ayrıca vekil ...’in taşınmazı ileride sahiplenmek için muvazaalı olarak devrettiğini ileri sürerek, çekişmeli taşınmazın davalı adına olan 1/5 payının iptali ile ... adına tescilini istemiş, yargılama sırasında ...’in ölümü üzerine mirasçıları davaya dahil edilmiştir.
Davalı ..., iddianın yersiz olduğunu, davacıları tanımadığını, çekişmeli taşınmazı ...’dan bedeli karşılığında satın aldığını, iyi niyetli olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalı ..., davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, vekalet tarihinde ...’ın hukuki ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazın davalı adına olan 1/5 payının iptaline ve ... mirasçıları adına miras payları oranında tesciline karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden, ...’a vekaleten davalı ...’ın çekişmeli 171 sayılı parselin 1/5 payını mirasçı olmayan diğer davalı ...’e satış yoluyla temlik ettiği, ...’a vesayeten eşi ...’ın eldeki davayı 05/07/2012 tarihinde açtığı, yargılama sırasında ...’ın 23/07/2012 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak ikinci eşi ... ile ilk eşinden olma çocukları ...’i bıraktığı, ... haricindeki diğer mirasçıların davacılar vekiline vekalet vererek davayı takip ettikleri, ...’in ise davaya onay vermediği, akabinde muris ...’in terekesine ...’ın temsilci olarak atandığı, ancak anılan atama kararının kesinleşmesi beklenilmeden davanın kabulüne karar verildiği ve ...’ın da 28/06/2016 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere; elbirliği (İştirak) halinde mülkiyet, yasa veya yasada belirtilen sözleşmeler uyarınca aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin, bu ortaklık nedeniyle bir mala veya hakka birlikte malik olma durumudur.
4721 s. Türk Medeni Kanununun (TMK). 701. ila 703. maddelerinde düzenlenen bu tür mülkiyetin (ortaklığın) tüzel kişiliği olmadığı gibi eşya üzerinde ortaklardan her birinin doğrudan doğruya bir hakkı da yoktur. Mülkiyet bir bütün olarak ortakların tümüne aittir. Başka bir anlatımla ortaklık tasfiye oluncaya kadar ortaklardan birinin ayrı mal veya hak sahipliği bulunmayıp, hak sahibi ortaklıktır. Değinilen mülkiyet türünde malikler mülkiyet payları ayrılmadığından paydaş değil, ortaktır. Bu kural, TMK'nin 701. maddesinde (...Kanun ve kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.) biçiminde açıklanmıştır. Elbirliği (İştirak) halinde mülkiyetin bu özelliği itibariyle ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Şayet yasa veya elbirliği (iştirak) halinde mülkiyeti oluşturan anlaşmada ortaklık adına hareket etme yetkisinin kime ait olacağı belirtilmemişse, ortaklığın tasfiyesini isteme hakkı dışındaki tüm işlemlerde ortakların (iştirakçilerin) oybirliğiyle karar almaları ve birlikte hareket etmeleri zorunluluğu vardır.
TMK'nin 702/2.maddesi bu yönde açık hüküm getirmiştir. Ancak, açıklanan kural yargısal uygulamada kısmen yumuşatılmış bir ortağın tek başına dava açabileceği, ne var ki, davaya devam edebilmesi için öteki ortakların olurlarının (onaylarının) alınması veya miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerektiği kabul edilmiştir. (11.10.1982 tarihli 1982/3-2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) Nitekim bu görüş bilimsel alanda da aynen benimsenmiştir.
Somut olayda, muris ...’ın terekesi elbirliği (iştirak) halinde mülkiyete tabi olup, davaya onay vermeyen ortak bulunmaktadır.
O hâlde, miras şirketine TMK'nın 640. maddesi uyarınca atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerekmektedir.
Hâl böyle olunca; yukarıda açıklandığı şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.
Davalı ...'in temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 28.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy