MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ: TAPU İPTALİ VE TESCİL-TAZMİNAT
Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, bedel davası sonunda, yerel mahkemece dava konusu 48, 171, 348, 996 ve 1712 nolu parseller yönünden iptal-tescil isteğinin, 395 parsel sayılı taşınmaz yönünden bedel isteğinin kabulüne, 1874, 836, 1809 ve 188 parseller yönünden ise davanın açılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen karar bir kısım davalılar ... v.d. vekili tarafından duruşma istekli olarak ve davacı vekili tarafından ise vekalet ücretine hasren yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 18.02.2021 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile diğer temyiz eden bir kısım davalılar ... v.d. vekili Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen davalı ..., davalı ... ve dahili davalı ... gelmediler, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:
-KARAR-
Dava, ehliyetsizlik ve vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil ile bedel isteğine ilişkindir.
Davacı vasisi, kısıtlı babası ... ...’ün ehliyetsiz olduğu dönemde davalı ...’e verdiği vekaletname kötüye kullanılarak kısıtlının maliki olduğu 48, 1712, 395, 171, 188, 996, 348, 836, 1809 ve 1874 parsel sayılı taşınmazların bir kısım davalıların murisi ...’e satış suretiyle temlik edildiğini, çekişmeli 395 parselin daha sonra 3. kişiye devredildiğini, daha önce kısıtlı tarafından dava dışı kardeşi ... ... aleyhine açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.06.2008 tarih, 2002/47 esas, 2008/284 karar sayılı ilamı ile vekaletnamenin tanzimi tarihi olan 10.07.2001 tarihinde davacının ehliyetsiz olduğunun Adli Tıp Kurumu raporu ile belirlendiğini, kısıtlının hileye düşürülerek vekaletnamenin temin edildiğini ileri sürerek dava konusu 48, 1712, 171, 188, 996, 348, 836, 1809 ve 1874 parsel sayılı taşınmazlar yönünden tapu iptali -tescile; 3. kişiye devredilen 395 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise şimdilik 3.000 TL’nin yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında 1874, 836, 1809 ve 188 parsel sayılı taşınmazlara yönelik talebini atiye terk ettiğini bildirmiştir.
Davalılar..., iddiaların doğru olmadığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, vekaletnamenin tanzimi tarihinde davacı ... ...’ün hukuki ehliyete haiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlar; diğer davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamışlardır.
Mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen karar Dairece; “…davacının dava konusu taşınmazların temlikine konu vekaletnamenin tanzimi tarihinde fiil ehliyetine haiz olmadığı kesinleşen dava dosyasında alınan adli tıp raporu ile belirlendiğine göre ve kayıt maliki davalılar murisi ... ...’ün ehliyetsiz olan kişiden taşınmaz paylarını edinimine değer verilemeyeceğinde kuşku yoktur. Hal böyle olunca; davacının dava konusu 48, 171, 348, 996 ve 1712 parsel sayılı taşınmazlardaki temlike konu ettiği miras payları üzerinden tapu iptali ve tescil isteğinin, dava konusu 395 parsel yönünden ise davacının miras payına isabet eden bedele ilişkin talebi bakımından ıslah da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.” gerekçesiyle bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, dava konusu 48, 171, 348, 996 ve 1712 nolu parseller yönünden iptal-tescil isteğinin, 395 parsel sayılı taşınmaz yönünden de bedel isteğinin kabulüne, 1874, 836, 1809 ve 188 parseller yönünden ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından vekalet ücretine hasren, bir kısım davalılar ... v.d. vekili tarafından ise esasa yönelik temyiz edilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden, davanın 12.000,00 TL değer gösterilmek ve harçlandırılmak suretiyle açıldığı, yargılama sırasında yapılan keşif sonucunda kabul kapsamına alınan çekişmeli payların dava tarihindeki toplam değerinin 94.890,00 TL olarak belirlenmesine rağmen mahkemece sadece bedel isteminde bulunulan 395 parsel sayılı taşınmaz yönünden 21.006,75 TL üzerinden harcın ikmal ettirildiği, tapu iptal ve tescil isteminde bulunulan diğer taşınmazlar yönünden harç tamamlattırılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesi; “Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahelenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taallük eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır. Gayrimenkulün aynına taallük eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talep olunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır. Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tesbit ettirilir. Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz. ... tesbit edilen değerler hakkında 30’ uncu madde hükmü uygulanır.”
Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. 492 sayılı Harçlar Kanunun 32.maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı vurgulanmıştır. Aynı Yasanın 30. maddesinde ise; "Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar ... değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150 nci maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, ... olan harcın ödenmesine bağlıdır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Hal böyle olunca, tapu iptal ve tescil isteminde bulunulan dava konusu taşınmazlardaki çekişmeli payların keşfen saptanan dava tarihindeki değeri üzerinden Harçlar Kanunu’nun 30. ve 32. maddeleri uyarınca eksik harcın tamamlattırılması, harç tamamlandığı takdirde davaya devam edilerek işin esası hakkında bir hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Kabule göre de; bir kısım davalıların murisi ...’in çekişmeli paylar dışında tapulama suretiyle edindiği payların da kabul kapsamına alınarak HMK'nın 26. maddesine aykırı şekilde fazla pay üzerinden tapu iptali-tescil ve tazminata hükmedilmiş olması da isabetsizdir.
Davacı vekili ve bir kısım davalılar ... v.d. vekilinin değinilen yön itibariyle yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair itirazların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 24.11.2020 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden taraflar vekilleri için 3.050.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin karşılıklı olarak alınıp birbirlerine verilmesine, alınan peşin harcın temyiz edenlere geri verilmesine, 18/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.